Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Пĕр пайлă комеди

Комедири çынсем:

Золов Леонид — 45 çулта, шабашник.

Марье — Золов арăмĕ, 40 çулта.

Золов Кури — Леонид ашшĕ, 75 çулта.

Кусарова Мархва — Марье амăшĕ, 74 çулта.

Бойков Михаил — бригадир, 45 çулта.

Филимонов — хуларан килнĕ, шеф.

Пĕрремĕш картина

Золов Леонид кил-çурчĕ, сĕтел, пукансем, чăлан. Ирхине, Леонид пуртă хăйрать, Марье яшка пĕçерет. Кури вутă çĕклесе кĕрет. Ун хыççăн Мархва кĕрет.

Кури. Эй-эй-эй, лӳшкĕнтерет те, лӳшкĕнтерет, капла тырă-пулă епле пухса кĕртĕç.

Мархва. Эрнипех çăвать, мĕн çылăха кĕтĕмĕр-ши?

Кури. Турă пĕлет, пăккине çухатнă пулмалла, юхтарать те юхтарать.

Марье. Тыр-пула мĕнле пуçтарса кĕртер, чăнах?

Золов. Яшку пиçет-и унта сан?

Марье (чăлантан тухса). Паранкине ятăм.

Кури. Каллех каяс тетĕн-и ĕнтĕ?

Золов. Каятăп.

Бойков кĕрет.

Малалла

Ирхине Атăл тăрăх килетĕп.

Шупашкар курăнмасть-и тесе,

Пăрахут сăмсине, айккине те

Эп тухатăп, пăхап тинкерсе.

Катара сирĕлен тĕтре витĕр

Шупашкар шуралать, çуталать.

Чун-чĕре çунатланчĕ-çке питĕ,

Ĕмĕтĕм туртăнать унталла.

Канлĕ ыйăхĕнчен вăратасшăн

Заводсем янратсан хулана,

Хам анне чĕннĕ евĕр йăвашшăн

Çавă çеç ачашлать хăлхана.

Эх, хуламçăм, мĕнле саламлам-ши!

— Эс вĕрентрĕн мана çамрăк чух,

Эс ӳстертĕн, çын турăн та, — саншăн

Тав тума та сăмах çитес çук.

Пăрахут çывхарать. Ак илтетпĕр,

Кĕр-кĕрлет те шавлать шур хула;

Çак шăв-шав хам анне сасси евĕр

Туйăнать те — ман кăмăл тулать.

Çуркунне хĕрсем вăййа тухмаççĕ,

Çухалать иккен чăваш йăли.

Ваттисем кăна вăййа манмаççĕ,

Асилӳ упраççĕ мăнуксем валли.

Çухалсах пырать çапла чăвашлăх,

Куляну хуплать чун-чĕрене;

Халăхра сӳнсе пырать хаваслăх,

Тунсăх хупăрлать чăваш çĕрне.

Ах, юратнă халăх, савнă халăх,

Ман мĕнле-ха пулăшас сана?

Эпĕ — юрăç.

Юрă савăнмалăх

Парнелес теп кашни кун сана.

Ах, тата мĕскер тăвас-ха манăн

Пулăшмашкăн савнă халăха?

Юррăмçăм, çĕн вăй тупса хаваслăн

Ертсе кай пире пуласлăха...

01.04.2007.

А.Н. Щукина

Тăван валли телей тĕнчи шырарăм,

Инçе-инçе ман тăсăлчĕ сукмак.

Сĕм вăрманта сукмакăма çухатрăм,

Тен, аташтарчĕ пулĕ сив амак.

Сукмакăма шыратăп та шыратăп,

Пĕччен сĕм вăрманта, ах, çăмăл мар.

Юлташ тупасчĕ тетĕп, сас паратăп,

Куратăп: эс пыратăн юнашар.

Санпа пĕрле кĕçех çĕн çул тупатпăр,

Сĕм вăрманта аташмăпăр эпир.

Телей тĕнчи патне кĕпер хыватпăр,

Пире кĕтсе илейтĕр çĕнĕ ир.

Санпа чухне инçе çул та кĕскелĕ,

Çив пĕлĕтсем хуплаймĕç хĕвеле.

Çĕн ĕмĕтпе ман пурнăçăм çĕнелĕ,

Атя-ха, тусăм, ирт-ха тĕпеле.

Пĕлетĕп: ламтайсем пире пилленĕ

Телей тĕнчийĕ шырама пĕрле.

Ан тив, ман çул çине инкек силленĕ,

Çĕнтерепĕр пур инкеке пĕрле.

31.03.2007.

Тӳп-тӳрĕ çул çӳлтен антарчĕ

Çап-çутă уйăх каçхине;

Ахах-мерчен тум тумлантарчĕ,

Пымашкăн чĕнчĕ хăй патне.

Çӳлте унта пурнать пике-хĕр,

Пĕлетĕп вăл пĕр-пĕчченне.

Эппин, эп çитĕп систермесĕр

Пикен çут-кĕмĕл керменне.

Тăван çĕре илсе эп килĕп

Çав тунсăхлă хĕр-пикене —

Сар каччăпа телей эп пиллĕп,

Тек тунсăх пусмĕ ун питне.

Ман шухăша пĕлсессĕн уйăх

Хывтарчĕ-илчĕ хăй тумне.

Манра хăварчĕ пысăк хуйăх,

Туртса илсе çап-çут çулне.

Пĕччен каллех çӳлте пике-хĕр,

Чĕнет мана çăлма хăйне.

Çунат тăвас пуль ним кĕтмесĕр

Вĕçсе çитмешкĕн ун патне.

31.03.2007

Пĕр пайлă мыскара

Вылякансем:

Хветĕр Улталайкин — суту-илӳ базинче ĕçлет.

Тося — унăн арăмĕ.

Зина — студентка.

Микулай Меликов — ялтан килнĕ каччă.

Мария Манилова — ниçта ĕçлеменскер, спекулянтка.

Ĕç Манилова Мария килĕнче пулса иртет.

Таса пӳлĕм, сетел, кравать, пукансем, Манилова карçинкка йăтса керет те ăна сетел çине лартать, унтан эрех. Ĕçме-çиме кăларать. Кĕсйинчен укçа кăларса шутлать. Пĕр черкке эрех тултарса ĕçет, кăлпасси хуçса хыпать. Алăка шаккани илтĕнсе каять.

Манилова укçине пытарать.

Манилова. Кам-ши ку?

Микулай. Эпĕ килте çук тесе, хуçи пур-çке. (Микулай пуçне алăкран никсе) Каçарăр...

Манилова. Сире кам кирлĕ?

Микулай. Зина çакăнта пурăнать-и?

Манилова. Кунта пурăнать, вара мĕн?

Микулай (хăрах урине алăк сулли урлă пусса). Аран тупрăм.

Манилова. Тупрăн пулĕ те, анчах килте çук-ха вăл. (Каллех çиме пуçлать.)

Малалла

Пĕр çухрăм тăршшĕ пулĕ сĕреке, —

Пулăçăсем ăна хуллен туртаççĕ.

Тар сăрхăнать питрен, шыва ӳкет —

Вăл курăнмасть — сĕм тĕттĕм Атăл каçĕ.

Ура çинче тăраç аран-аран:

Пит ывăннă-ĕçленĕ çĕрĕпе.

Анчах та çак ĕçе юратнăран

Вĕсемшĕн ывăнни те каннă пек.

Пулли кĕрсессĕн те, ывăнмасан

Хальхи çынсен канмасть çав чун-чĕре

Юратнă ĕç ăнса пырсассăн сан,

Мĕн кирлĕ, пурте пур пек тĕнчере.

Ак бригадир тинкерчĕ Атăла,

Пĕрремĕш хут курса киленнĕ евĕр.

Атăлпа çеç ун кăмăлĕ тулать,

Кунта тулли телейлĕ пек ун ĕмĕр.

«Сĕрер! — тет вăл, — ак тул та çутăлать.

Шурăм пуçĕ киличчен пĕр тапхăр

Хумхантарса илер-ха Атăла,

Кайран вара ăна пăхса канатпăр».

Пуласлăх вăл — асамлă кайăк,

Ăна кучух тытмашкăн çук.

Пуласлăхпа чухне çеç лайах,

Анчах кашнин пуласлăх çук.

Пуласлăха тытмашкăн капкăн

Пĕри, тет, лартнă улăхра.

Мĕнле ăна тытас-ха манăн,

Сунарçă мар эп пурнăçра.

Кунта эп вăрлăх акаканĕ,

Уй-хир кĕтет акаканне.

Калча шăтса тухать васканăн,

Тырпул парасшăн çынсене.

Эппин, ман ĕç те питĕ кирлĕ

Чунтан юратнă çынсене.

Пĕлетĕп: пурте питĕ чирлĕ,

Ман вăрлăх сиплĕ вĕсене.

Пĕрре-пĕрре пăхса та илĕ

Асамлă кайăк ман енне.

Çунат сулса, тен, вĕçсе килĕ

Ман çутă кантăкăм умне.

31.03.2007

Пĕр пĕчĕк кайăк ир-ирех пуçларĕ

Хăй юррине ман кантăк умĕнче.

Ах, ман пĕлесчĕ — мĕн çинчен юрларĕ,

Ал çупрĕ мĕншĕн çут тĕнче?

Çав кайăк пек юрласчĕ манăн,

Тăван çĕршывăм, сан çинчен.

Эп — юрăçу, çĕршывăм, санăн,

Санпа пулатăп виличчен.

Кашни юрра сана пиллерĕм,

Мухтарăм юррăмра сана.

Чăваш çынни телейлĕ пулĕ, терĕм,

Ман юррăма хывса чуна.

30.03.2007.

«Эх, анне чĕри. Ылтăнран е хурçă тимĕртен тунă-ши сана?»

Илпек Микулайĕ

Анне чĕри чăтать теççĕ те,

Чăнах та, вăл чăтать.

Чул вырăнне хурса ватсан та,

Анне чĕри шаккать.

Анне чĕри çурăлать теççĕ те,

Чăнах, вăл çурăлать.

Куççуль-юнпа юхса ларсан та,

Вăл малаллах тапать.

Анне чĕри çунать теççĕ те,

Чăнах та, вăл — çунать.

Ачах та çулăмĕ тухмасть те,

Ачи ăна курмасть.

Ача çакна хăй туйиччен

Шыв-шур нумай юхать.

Анчах ун чух анне чĕри

Тек йăшăлт та тумасть.

Анне чĕри чăтать теççĕ те,

Анне чĕри çунать теççĕ те,

Анне тесе чĕнес килсен

Асра тытăр эсир те...