|
Культура
![]() Светлана Гордеева страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк К. Ивановӑн вилӗмсӗр «Нарспи» поэмине бурятла куҫарнӑ. Поэмӑна бурят чӗлхи учителӗ Соелма Самбуева куҫарнӑ. Светлана Гордеева ҫыравҫӑ пӗлтернӗ тӑрӑх, ку вӑл 21-мӗш куҫару. Сӑмах май каласан, пирӗн регионӑмӑр 21-мӗш шутланать, бурятсемшӗн ку цифра вара асамлӑ хисеп иккен. Чӑваш поэчӗн хайлавне нумаях пулмасть Бурят Республикинчи наци вулавӑшӗнче хӑтлама пуҫтарӑннӑ. Асӑннӑ чӗлхепе кун ҫути кӑтартнӑ ӗҫе хаклама Атнер Хуцсанкай литература критикӗ тата унӑн мӑшӑрӗ Гажидма (вӑл — бурят хӗрарӑмӗ) тата Светлана Гордеева поэт хутшӑннӑ. Светлана Денисовна пӗлтернӗ тӑрӑх, ку мероприятие вӑл Бурят Республикинчи чӑвашсен ентешлӗхӗн ертӳҫи, писатель тата краевед Надежда Колесникова йыхравланипе ҫитсе курнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Шупашкар хулинче Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче ҫутӗҫ проекчӗ старт илнӗ – «Сӑмах патне кайни» (выр. «Хождение за словом») курав ӗҫлеме тытӑннӑ. Ӑна йӗркелес шухӑш Чӑваш Енри вырӑс культурин центрӗнчи Ольга Сергеевӑн пулнӑ. Курава Раҫҫейри халӑхсен чӗлхисен кунне халалласа уҫнӑ. Проект авторӗ Татьяна Николаева хӑнасемпе экскурси ирттернӗ, экспозици никӗсне кӗнӗ ӗҫсен икӗ ӑсчахӗ пирки каласа кӑтартнӑ. Мероприяти Владимир Даль словарӗпе йӗркеленӗ ӑс-тӑн вӑййипе вӗҫленнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() историческийбагаж.рф сайтран илнӗ сӑнӳкерчӗк К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалах академи драма театрӗнче чӑваш классикӗсен хайлавӗсемпе спектакль лартӗҫ. Кун пирки эпир Мариная Карягина журналист халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарлани тӑрӑх пӗлтӗмӗр. Марина Карягина театрӑн хальхи репертуарӑн сумӗ – «Константин Ивановӑн вилӗмсӗр поэми тӑрӑх хатӗрленӗ «Нарспи» трагеди. Ҫавӑн пекех «Ялта» (Фёдор Павлов), «Ӗмӗр сакки сарлака» (Никифор Мранькка), «Салампи» (Александр Артемьев) спектакльсем – пирӗн ӳнерӗн чӑн-чӑн ахах-мерченӗ» тесе палӑртса хӑварнипе пӗрлех культура учрежденийӗн малашлах планӗпе те паллаштарнӑ. «Ҫитес вӑхӑтра сцена ҫине «Хура ҫӑкӑр» (Илпек Микулайӗ), «Арҫури» (Михаил Фёдоров), «Кай, кай Ивана» (Николай Айзман), ҫавӑн пекех тӑван халӑх асӗнче пурӑнакан юмах-халап ҫӗнӗлле чӗрӗлсе тухмалла», — хыпарланӑ вӑл. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Шупашкар хулинче йӑлана кӗнӗ Пӗтӗм тӗнчери опера фестивалӗ иртӗ. Юпа уйӑхӗн 9-мӗшӗнчен пуҫласа чӳк уйӑхӗн 22-мӗшӗччен Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче (халӗ ӑна «Атӑл Опера» теҫҫӗ) тӗрлӗ опера итлесе киленме май пулӗ. Ҫак йышра – «Евгений Онегин», «Борис Годунов», «Флория Тоска», «Нарспи», «Князь Игорь», «Севильский цирюльник», «Отелло». Кӑҫал фестиваль «Пурнӑҫ, эпӗ сана юрататӑп» гала-концертпа вӗҫленӗ. Сцена ҫине Раҫҫейӗн Наци филармони оркестрӗ, Раҫҫей халӑх артистки Хибла Герзмава тухӗҫ. Сӑмах май, билетсене «Пушкин карттипе» туянма пулать. Ӑна вара 14-22 ҫулсенчи ҫамрӑксене параҫҫӗ. Картта ҫинче – 5 пин тенкӗ. Ӑна ҫулталӑк тӑршшӗпе тӑкакламалла, юлнӑ укҫа-тенкӗ тепӗр ҫула куҫмасть. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш кӗнеке издательствин сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш кӗнеке издательствинче нумаях пулмасть «Вуникӗ утӑм» кӗнеке пичетленсе тухнӑ. Унӑн авторӗ — Элтияр Александров (Алексей Александров). Кӗнеке пирки хыпарланинче Чӑваш кӗнеке издательстви ҫӗнӗ кӑларӑм авторӗ ученӑй, журналист тесе пӗлтернӗ. Хальхи вӑхӑтра Элтияр Александров Чӑваш Ен наци телекеуравӗнче ӗҫлет. Элтияр Александров Тӑвай районӗнчи Ураскасси ялӗнче 1996 ҫулта ҫуралнӑ. Талпӑнуллӑ ҫамрӑк пӗрремӗш сӑввисемпе юмахӗсене ҫиччӗмӗш класра вӗреннӗ чух ҫырма пуҫланӑ-мӗн. Хусанти медицина университетӗнче, Шупашкарти И.Н. Ульянов ячӗллӗ университетра, Ф.П. Павлов ячӗллӗ музыка училищинче, Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнче, Мари Элти патшалӑх университетӗнче вӗреннӗ. Халӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче аспирантурӑра ӑс пухать иккен. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш Енӗн Вӗренӳ институчӗн сӑнӳкерчӗкӗ Кӑҫалтан пуҫласа пирӗн ҫӗршывра паян, авӑн уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, Раҫҫейри халӑхсен чӗлхе кунне палӑртма тытӑнӗҫ. Ку куна ҫӗршыв Президенчӗн хушӑвӗпех йышӑннӑ. Пирӗн ҫӗршывра паянхи кун тӗлне илсен 190 ытла наци ҫынни пурӑнать. Ҫав шутра чӑвашсем те пур. Вӗсем ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче тӗпленнӗ. Унти хастарсем тӑван халӑх йӑли-йӗркине аякра пулин те тытса пыма тӑрӑшаҫҫӗ. Чӑваш Республикин Вӗрентӳ институчӗ ҫӗнӗ датӑна халалласа халӑх тетелӗсенче «Эпӗ тӑван чӗлхепе калаҫатӑп регионсем хушшинчи акци ирттерме йышӑннӑ. Унта хутшӑнса кирек кам та хӑйӗн тӑван чӗлхипе сӑвӑ калама е юрӑ юрласа кӑтартма пултарать. Чӑвашла видеоролика халӑх тетелӗсенче #эпӗтӑванчӗлхепекалаҫатӑп, #эпӗчӑвашлакалаҫатӑп хештегпа вырнаҫтарма сӗнеҫҫӗ. Акци авӑн уйӑхӗн 15-мӗшӗччен пырӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() culture.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енӗн наци вулавӑшӗнче «Три поэта / Виҫӗ поэт» кӗнекене хаклама пуҫтарӑнӗҫ. Ҫӗнӗ кӑларӑм Чӑваш кӗнеке издаельствинче кун ҫути курни пирки эпир пӗлтернӗччӗ-ха. Аса илтерер: «Три поэта. Виҫӗ поэт. А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, С.А. Есенин» ят панӑ кӑларӑма кун ҫути кӑтартассишӗн Василий Кервен ҫине тӑнӑ. Василий Кошкин-Кервен — Раҫҫейри писательсен союзӗн членӗ, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, М.Д. Трубина ячӗллӗ литература премийӗн лауреачӗ. Ҫӗнӗ кӗнекене Сергей Орлов художник ӳкерчӗкӗсемпе илемлетнӗ. Тиражӗ пысӑк мар, пӗтӗмпе те 520 экземпляр. Кӑларӑма аслӑ классенче вӗренекен шкул ачисем валли тесе хатӗрленӗ. Унта Александр Пушкин, Михаил Лермонтов тата Сергей Есенин сӑввисемпе паллашма пулать. Сӑвӑсене вырӑсла тата чӑвашла куҫарса пичетленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Елена Николаева страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш Енре Наци театрӗсен конгресӗ иртӗ. Кун пирки К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн директорӗ Елена Николаева халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ. Кунта сӑмах Наци театрӗсен III конгресӗ пирки пырать. Ӑна ҫитес ҫул Шупашкарта ирттерсшӗн. Кун пирки Питӗр хулинче Чӑваш Енӗн кунӗсем иртнӗ ҫул калаҫса татӑлнӑ иккен. Елена Николаева хыпарланӑ тӑрӑх, Питӗрте вӑл Чӑваш Ен Элтеперӗпе Олег Николаевпа тата республикӑн культура министрӗпе Светлана Каликовӑпа пӗрле Александринский театрӑн президенчӗпе Валерий Фокинпа тӗл пулнӑ. Шӑпах ҫавӑн чухне конгреса Шупашкарта ирттересси пирки сӑмах хускатнӑ. Унсӑр пуҫне ку тӗлпулура театрсем пӗр-пӗрин патне гастрольпе ҫитес ыйтӑва та сӳтсе явнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() cap.ru сайтри сӑн Чӑваш Республикине Калмӑк Республикинчи «Тюльпан» юрӑпа ташӑ ансамблӗ килӗ. Илемлӗх ертӳҫи тата директорӗ — Калмӑк Республикин искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Савр Катаев. Ансамбль авӑн уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх филармонийӗн сцени ҫине тухса куракансене савӑнтарӗ. Унта, Чӑваш патшалӑх академи юрӑпа ташӑ ансамблӗн сцени ҫинче, Раҫҫейри Халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне тата Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне халалланӑ мероприятисем малалла пыраҫҫӗ. Программа питӗ пуян. Коллектив пирӗн пата «ылтӑн фондӗнчи» чи лайӑх юрӑсемпе ташӑсене илсе килет. Хӑнасем вӗсем урлӑ калмӑк халӑхӗпе ҫывӑхрах паллаштарӗҫ. «Ылтӑн фондри» ташӑсен йышӗнче — «Чичрдг», «Зайсангсен ташши» тата «Товшур» ташӑсем. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Красноярск крайӗнче пурӑнакансем мероприятие Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне халалланӑ. Уяв туслӑх картинчен пуҫланӑ. Унта тӗрлӗ халӑх ҫыннисем хутшӑннӑ. Унтан сцена ҫине Красноярскри чӑваш автономийӗн президенчӗ Геннадий Храмов тата хисеплӗ хӑнасем тухнӑ, пурне те уявпа саламланӑ. «Чӳклеме яланах анлӑ иртет, унта чунпа савӑнма килеҫҫӗ. Пирӗн округа каллех ҫак уява ирттерме суйласа илни савӑнтарать. Чӑвашсем хӑйсен йӑли-йӗркине типтерлӗ упраҫҫӗ. Эпир пурте пӗрле вара халӑхсен туслӑхӗ янӑравлӑ сӑмахсем ҫеҫ мар, вӑл пирӗн кулленхи пурнӑҫ пулнине кӑтартса паратпӑр. Пӗрле эпир вӑйлӑрах», – каласа кӑтартнӑ Казачински-Пировски округӗн пуҫлӑхӗ Сергей Ивченко. Ҫавӑнтах наци картишӗсем ӗҫленӗ, чӑвашсен, тутарсен, крешӗнсен, нимӗҫсен, белоруссен тата вырӑссен культурипе, тӗрлӗ наци апат-ҫимӗҫӗпе паллаштарнӑ. Паллах, уяв концертсӑр иртмен. Сцена ҫинче чӑваш, вырӑс, казак тата тутар юррисем янӑранӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
