Чӑваш халӑх ҫыравҫи Юхма Мишши 90 ҫул тултарнӑ. Михаил Николаевич паянхи кун та литература анине сухалать.

Юхма Мишши Патӑрьел округӗнчи Сӑкӑт ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Пултарулӑхра вӑл 1950-мӗш ҫулсенче тӑрӑшма тытӑннӑ. Малтанах унӑн статйисем районти «Авангард» хаҫатра пичетленнӗ.

Юхма Мишшин хайлавӗсесне 100 ытла чӗлхене куҫарнӑ, вӗсене Ази, Европа тата Африка ҫӗршывӗсенчи учебниксене кӗртнӗ. Унӑн сӑввисемпе юрӑсем хайланӑ.

Чӑваш халӑх ҫыравҫине юбилей ячӗпе ЧР Элтеперӗ Олег Николаев та саламланӑ. «Унӑн ҫитӗнӗвӗсем – тӑван ҫӗре чунран юратни. Михаил Николаевич чӗлхене, йӑла-йӗркене упрас, халӑхсен хушшинчи туслӑха ҫирӗплетес тесе нумай ӗҫ тунӑ. Паянхи кун та вӑл хӑйӗн тавра пултаруллӑ ҫынсене чӑмӑртать», — ҫапла палӑртнӑ Олег Алексеевич.

Лариса Петрвоа архивӗнчи сӑнӳкерчӗк

Лариса Петрова ҫыравҫӑна «Языковая арт-резиденция. Музыка слова» проекта хутшӑнма йыхравланӑ.

Асӑннӑ проектӑн эксперчӗсем мероприятие хутшӑнакансене конкурс ирттерсе палӑртнӑ. Чӗлхеҫӗсен мероприятийӗ Алтай тӑрӑхӗнче тата Алтай Республикинче утӑ уйӑхӗнче пулса иртӗ. Унта хӑйсен тӑван чӗлхипе ҫыракан ҫамрӑк авторсем пуҫтарӑнӗҫ. Вӗсем — ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче пурӑнакан поэтсемпе прозаиксем. Ҫавсен шутӗнче Лариса Петрова та пур. Вӑл «Хыпар» издательство ҫуртӗнче самай ҫул ӗҫлет. Лариса — поэт, прозаик тата куҫаруҫӑ.

Мероприятие хутшӑнма тивӗҫ кандидатсене Раҫҫей писательсен союзӗн, Раҫҫейри ача-пӑчапа ҫамрӑксен писателӗсен союзӗн членӗсем, Раҫҫейӗн тӑван чӗлхесен институчӗн тата Горький ячӗллӗ Литература институчӗн тата ыт.те ӗҫченӗҫем суйланӑ.

cheb-centr.soc.cap.ru/press-centr сӑнӳкерчӗкӗ

Шупашкарта пурӑнакан Галина Персидская паян 90 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа ӑна Ҫар мухтавӗн музейӗнче саламланӑ.

Галина Георгиевна Ленинградра ҫуралнӑ. Вал вӑрҫӑ ҫулӗсенчи йывӑрлӑха аса илсе нумай каласа кӑтартма пултарать. Ҫӗнӗ ҫулта ачасене ҫуршар пӗремӗк пани те асра юлнӑ. Сӑвӑ вӗренсе каласан вара пӗр пӗремӗк панӑ. Галина амӑшӗ килне илсе килнӗ кӗнекери «Таня» сӑвва пӑхмасӑр каланӑ. Унан авторӗ Петӗр Хусанкай пулнӑ.

Галина Георгиевна паян та ҫамрӑксемпе тӗл пулать, ҫамрӑклӑхӗпе ачалӑхне аса илсе каласа кӑтартать, тӑван ҫӗршыва юратма вӗрентет.

Юбиляра республикӑн ӗҫ тата социаллӑ хӳтлӗх министрӗ Алена Елизарова ячӗпе Шупашкарти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центр директорӗ Светлана Милкина ӑшшӑн саламланӑ.

«Контактри» сӑн

Улатӑрта пурӑнакан Варвара Николаева 9 ҫулта кӑна-ха. Анчах ҫитӗнӗвӗсем хӑйӗнчен пысӑк.

Варвара спортра ҫитӗнӳсем тӑвать. Ахӑртнех, ун пирки кӗҫех Улатӑрта мар, ҫӗршывӗпех пӗлӗҫ. Вӑл халӗ Чӑваш Енӗн каратэ енӗпе пӗрлештернӗ командине кӗрет.

Варвара татами ҫинче – 4 ҫул ҫурӑранпа. Тантӑшӗсем урамра пуканелле вылянӑ чухне вӑл спортпа пиҫӗхнӗ. Вӑл тӗнче чемпионӗ Сергей Сергеев патӗнче ӑсталӑхне туптать.

Варя ку таранччен вун-вун турнира хутшӑннӑ. Анчах ку уншӑн – ӑнӑҫу ҫулӗн пуҫламӑшӗ кӑна-ха.

cheb-centr.soc.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Шупашкарта пурӑнакан Мария Пигенешева паян 90 ҫул тултарнӑ.

Мария Борисовна Муркаш районӗнчи Мӑн Шашкар ялӗнче 1936 ҫулти ака уйӑхӗн 9-мӗшӗнче ҫуралнӑ. Ачалӑхӗ вӑл вӑхӑтри нумай танташӗнни пекех йывӑр килнӗ.

Паян кинемее Шупашкарти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӗн социаллӑ ӗҫченӗ Надежда Фёдорова (сӑнӳкерчӗкре сулахайри) пӑхса пулӑшать. Кинемей хӗрӗпе пурӑнать, анчах хӗрарӑм хӑй те чирлет, ҫавӑнпа вӑл амӑшӗ валли социаллӑ ӗҫчен тытнӑ.

Мария Борисовна 18 ҫулта качча тухнӑ, ултӑ ача ҫуратнӑ, анчах виҫҫӗшӗ вилнӗ. 1959 ҫулта ҫемье Шупашкара куҫса килнӗ, пӳрт лартнӑ. Хӑй вӑл Шупашкарти заводсенчен пӗринче 30 ҫула яхӑн ӗҫленӗ. Тава тивӗҫлӗ канӑва тухсан арҫынсен мӑнастирӗнче кухньӑра 8 ҫул ӗҫлесе пурӑннӑ.

ЧППУ сӑнӳкерчӗкӗ

Ака уйӑхӗн 7-мӗшӗнче Анатолий Фишер артист куҫне ӗмӗрлӗхе хупнӑ. Вӑл 87 ҫулта пулнӑ.

Анатолий Абрамович 1969 ҫулта Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн хорне ертсе пыма тытӑннӑ. Ку ӗҫре вӑл 50 ҫул ытла тӑрӑшнӑ.

Анатолий Фишер 1938 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Ижевскра ҫуралнӑ. 1958 ҫулта Мускаври музыкӑпа педагогика училищинчен, 1963 ҫулта Мускаври патшалӑх консерваторийӗнчен вӗренсе тухнӑ.

1963–1969 ҫулсенче Бурят Республикинчи оперӑпа балет театрӗнче тӗп хормейстер пулса ӗҫленӗ, 1969–2021 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче тӑрӑшнӑ.

Сӑмах май каласан, вӑл преподаватель те пулнӑ. 1963–1969 ҫулсенче театрта тимленипе пӗрлех Хӗвелтухӑҫ-Ҫӗпӗр культура инстиутутӗнче преподавательте тӑрӑшнӑ, 1991 ҫултанпа Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн доценчӗ, 1998 ҫултанпа — профессор пулнӑ.

«Контактри» сӑн

Сайтра Шупашкарта пурӑнакан Идрис Мингазов 100 ҫул тултарни пирки тин кӑна пӗлтернӗччӗ. Республикӑри тепӗр ҫын паян пӗр ӗмӗре парӑнтарнине паллӑ тунӑ.

Вӑл — Минигель Якупова. Минигель Абдулкадировна Патӑрьел округӗнчи Тутар Сӑкӑчӗ ялӗнче пурӑнать. Пурнӑҫӗ ҫӑмӑл килмен – ачалӑх ҫулӗсем Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫипе пӗр килнӗ. 14 ҫулта чухне унӑн окоп чавма тивнӗ. Кайран вӑрман каснӑ ҫӗрте ӗҫленӗ. Йывӑрлӑхсем ӑна хуҫман. Пачах тепӗр май, кӑмӑлне ҫирӗплетнӗ.

Качча кайсан вӑл мӑшӑрӗпе 5 ача ҫуратса ӳстернӗ. Халӗ Минигель Абдулкадировна пысӑк ҫемйипе савӑнать: унӑн 12 мӑнук, 24 кӗҫӗн мӑнук, вӗсен 4 ачи. Паянхи кун кинемей кӗҫӗн ывӑлӗн ҫемйипе пурӑнать.

Вера Иванова сӑнӳкерчӗкӗ

Паян, ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, Шупашкарта пурӑнакан Идрис Мингазов 100 ҫул тултарнӑ. Идрис Хангареевич — Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫин ветеранӗ.

Юбиляра хулари тӳре-шарапа пӗрлех чӑваш парламенчӗн депутачӗсем, Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центр директорӗ Светлана Милкина саламланӑ.

Идрис Хангареевич Тутарстанра ҫуралнӑ, анчах шӑпа ӑна Чӑваш Енпе ҫыхӑнтарнӑ.

Хӑй вӑхӑтӗнче вӑл Инҫет Хӗвелтухӑҫ фронтӗнче ҫарта пулнӑ, Японие хирӗҫ ҫапӑҫусене хутшӑннӑ.

Ветеран паян та ӑспа-тӑнпа пурӑнать, пӳртре ятарлӑ хатӗрпе тытӑнса утса ҫӳрет. Куҫне катарактӑран операци тунӑ та куҫлӑхсӑрах хаҫат вулать. Унсӑр пуҫне вӑл телевизор пӑхма юратать.

Ҫулла ҫитсен хӗрӗ пулӑшнипе урама тухса кӗрет.

Ыран, ака уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, Шупашкарти К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче Николай Полоруссов-Шелепи ҫуралнӑранпа 145 ҫул ҫитнине халалланӑ литературӑпа музыка каҫӗ иртӗ. Унта кирек кам та кайса курма пултарать.

Николай Полоруссов-Шелепи Хусан кӗпӗрнинчи Ҫӗнӗ Ӳсел ялӗнче ҫуралнӑ.

Шкулта 5 ҫул ҫеҫ вӗреннӗ ҫамрӑка Николай Ашмарин тюрколог халӑх сӑмахлӑхне, юррине пухма ыйтнӑ. Сӑвӑҫ ӑсталӑхне туптама ялти учитель Александр Кузьмин пулӑшнӑ. Полоруссов-Шелепи пӗр вӑхӑт Ҫӗпӗрте ӗҫлесе пурӑннӑ. 1922-мӗш ҫулта вӑл Шупашкара куҫса килнӗ. Тутар писателӗсен хайлавӗсене чӑвашла куҫарнӑ. Чӑваш халӑх поэчӗ ята ӑна 1936-мӗш ҫулта панӑ.

Ҫыравҫӑ 1945-мӗш ҫулта пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Ӑна Шупашкарти Богдан Хмельницки урамӗнчи масарта пытарнӑ.

«Контактри» сӑн

Елчӗк округӗнчи чи ватӑ ҫын ҫак кунсенче 104-мӗш ҫуралнӑ кунне паллӑ тунӑ.

Сӑмах — Аслӑ Елчӗк ялӗнче пурӑнакан Ефросения Мясикова пирки. Нушине нумай курнӑ вӑл, ачалӑх ир вӗҫленнӗ: 4-мӗш класс хыҫҫӑн ҫемйине пулӑшас тесе ӗҫлеме тытӑннӑ. Вӑрҫӑ пуҫлансан пиччӗшӗсене пурне те фронта илсе кайнӑ, вӑл вара аппӑшӗ-йӑмӑкӗпе пӗрле Улатӑр патӗнче окоп чавнӑ. Кайран Ефросения Максимовна вӑрман хатӗрленӗ ҫӗрте ӗҫленӗ, Орехово-Зуевӑра торф кӑларнӑ, Свердловскри предприятире вӑй хунӑ.

Вӑрҫӑ пӗтсен тӑван ялне таврӑннӑ, 1949 ҫулта качча кайнӑ. Вӗсем мӑшӑрӗпе 5 ача ҫуратса ӳстернӗ. Паянхи кун та Ефросения Максимовна алӑ усса лармасть, кӑштӑртатса ҫӳрет, кил-тӗрӗшре пулӑшма тӑрӑшать, ҫивӗч ӑс-тӑнпах калаҫать.