
Шупашкарти предприятисенчен пӗринче ӗҫлекен 48 ҫулти хӗрарам ултавҫӑсемпе явӑҫса кайнӑ та пӑтӑрмахран йӗрке хуралҫисем тытса чарма тӑрсан та итлемен.
Телефонпа шӑнкӑравланӑ палламан ҫынсене вӑл СНИЛС тата ИНН номерне каланӑ. Унтан вӑл ултавҫӑсемпе 3 эрне телефонпа калаҫса пурӑннӑ. Лешсем малтан ӑна патшалӑх укҫа парать тесе хавхалантарнӑ, кайран ун ячӗпе 2 миллион тенкӗ кредит илсе Украинӑна куҫарса ярасшӑн тесе хӑратнӑ.
Хӗрарӑм чӑннипех те кредит та илнӗ, хӑйӗн мӗнпур укҫине те ултавҫӑсене куҫарса панӑ. Пӗтӗмпе 8,5 миллион тенкӗ.
Хӗрарӑма банк ӗҫченӗсем те, йӗрке хуралҫисем те чарас тенӗ, вӑл никама та итлемен, хӑйӗн пекех тунӑ. Тӗрӗсрех каласан, пач палламан ҫынсене ӗненнӗ.

Комсомольски округӗнчи полицейскисем 60 ҫулти арҫынна ултавҫӑсен серепине лекесрен ҫӑлнӑ. Вӑл чутах палламан ҫынсене 1 млн ытла тенкӗ куҫарса паман. Юрать, ӑна, банка кайма тухнӑскере, полицейскисем тытса чарнӑ.
Ҫак арҫынпа мессенджер урлӑ палламан ҫын ҫыхӑннӑ. Вӑл ӑна хӑратса пӗтернӗ, укҫана «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма ӳкӗте кӗртнӗ. Арҫын укҫа куҫарас тесе банка кайма тухнӑ, палламан ҫынна 1 млн тенкӗ ытла (ҫав шутран пӗр пайӗ кредит) куҫарса пама хатӗрленнӗ.
Полици уйрӑмне илсе кайсан тин вӑл ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ.

Шалти ӗҫҫен министерствин Канашри пайӗнче ӗҫлекен арҫын тата унӑн икӗ тусӗ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Кун пирки РФ Следстви комитечӗн Чӑваш Енри управленийӗнче пӗлтернӗ.
Пакунлӑ ҫынпа унӑн тусӗсем тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӗн 163-мӗш статйин 2-мӗш пайӗпе пуҫиле ӗҫе тӗпчеҫҫӗ.
Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх кӑҫалхи юпа-чӳк уйӑхӗсенче хайхисем салтакран укҫа туртса илмелли меслет шухӑшласа тупнӑ. Чӳк уйӑхӗн 27-мӗшӗнче пакунли салтак ҫумӗнче наркотик тупнӑҫи тунӑ. Унтан тусӗсемпе пӗрле ӑна хӑратса укҫа шӑйӑрса илесшӗн пулнӑ, 500 пин тенкӗ пама ыйтнӑ, салук вырӑнне машинине илсе кайнӑ.

Шупашкарти арҫын машина туянма тӑрсан ултавҫӑсен тӗлне лекнӗ. Ҫапла вӑл 1,5 миллион тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.
Арҫын машина сутни пирки интернетра пӗлтерӳ тупнӑ та сутуҫипе ҫыхӑннӑ. Хайхискер унпа машинӑна мӗнле туянасси пирки калаҫнӑ. Кун хыҫҫӑн арҫын ӑна машинӑн ҫур хакне куҫарса панӑ та «тимӗр урхамаха» кӗтме пуҫланӑ. Анчах «сутуҫӑ» каллех укҫа ыйтма тытӑннӑ — машинӑна илсе килессипе ҫыхӑннӑ пӑтӑрмахсем сиксе тухнӑ иккен.
Арҫын машинӑна кӗтсе илеймен. Вӑл полицие кайнӑ.

Килес ҫултан пуйӑспа ҫуреме каллех хакланӗ. Хула ҫумӗнчи чукуе ҫул транспорчӗпе ҫула тухакансен ҫитес ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗ хыҫҫӑн хальхинчен 5,1 процент ытларах кӑларса хума тивӗ.
Паянхи куна илсен Шупашкартан Канаша ҫитме 424 тенкӗ тӳлемелле пулсан килес ҫул 446 тенкӗ пулӗ.
Хусантан Чулхулана ҫӳрекен электричкӑра ҫул укҫи кашни километршӑн 4 тенкӗ те 7 пус тӳлеме тивӗ, халӗ 4 тенкӗ те 52 пус пулнӑ.

Ҫӗнӗ Шупашкарти 49-ти арҫын тата тӗрмере ларакан 43-ри арҫын эрех ӗҫекен пӗччен арҫынсене авлантарнӑ, унтан ятарлӑ ҫар операцине кайма контракт ҫыртарнӑ.
Ҫапла вӗсем 32-ри ҫӑмӑлттай хӗрарӑма пӗччен арҫынпа паллаштарнӑ, вӗсем пӗрлешнӗ. Кайран упӑшки ятарлӑ ҫар операцине кайнӑ. Хӗрарӑм упӑшкин шанчӑкне кӗрсе унӑн пурлӑхӗпе хуҫаланма ирӗк паракан доверенноҫ ҫыртарнӑ. Каярахпа упӑшки ятарлӑ ҫар операцийӗнче хыпарсӑр ҫухалнӑ. Хайхи хӗрарӑм хӑйӗнпе пӗр каварлисемпе пӗрле банкран арҫыннӑн 2 млн тенкине илнӗ.
Вӗсене тытса чарнӑ. Халӗ следстви пырать.

Чӑваш Енри 51 ҫулти библиотекарь хӑйӗн директорӗпе калаҫнине ӗненсе ултавҫӑсене 700 пин ытла тенкӗ куҫарса панӑ.
Чӑннипе, банк унӑн счетне блокировка туман-тӑк тӑкакӗ тата нумайрах пулма пултарнӑ. Ӗҫ-пуҫ вара ҫапларах пулса иртнӗ. Ун патне мессенджерта ҫыру килнӗ. Хӗрарӑм ӑна директор ҫырни пирки иккӗленмен, мӗншӗн тесен аватарка ҫинче унӑн сӑн ӳкерчӗкӗ пулнӑ. «Директор» библиотекӑра тӗрӗслев пулассине пӗлтернӗ. Ултавҫӑ анлӑ схемӑпа усӑ курнӑ: такамсем унӑн счечӗ урлӑ Украинӑна укҫа куҫараҫҫӗ имӗш, ҫавӑнпа унӑн куншӑн явап тытма тивӗ.
Хӑраса ӳкнӗ хӗрарӑм ҫӗнӗ телефон, сим-картта туяннӑ. Банка кайса счечӗ ҫинчи 755 пин тенкине илсе ултавҫӑсем каланӑ счет ҫине куҫарнӑ. Вӗсем хушнипех тепӗр банка кайнӑ. Юрать-ха, унта унӑн счетне блокласа хунӑ. Кун хыҫҫӑн тин хӗрарӑм ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ.

Шупашкарти 20-ри хӗр пӗрле пурӑнакан хӗр тусӗн апачӗ ҫине ҫывӑратакан эмел янӑ та унӑн 5 пин ытла тенкине вӑрланӑ.
Шар курнӑ хӗрарӑм укҫа ҫухалсан полицие кайнӑ. Йӑлтах каласа кӑтартнӑ: 5 пин те 400 пин тенке вӑл хваттер илме пухнӑ, ӑна банкра упранӑ. Кӑшт маларах унран пӗрле пурӑнакан 20 ҫулти хӗр укҫа ыйтнӑ иккен. Ҫавӑнпа полици укҫана вӑл вӑрлама пултарать тесе шухӑшланӑ.
Чӑнах та, кайран ҫакӑ палӑрнӑ: 20-ри хӗр патне ултавҫӑсем шӑнкӑравланӑ, вӗсене ӗненсе вӑл хӑйӗн 700 пин тенкине куҫарса панӑ. Лешсем ӑна тусӗн укҫине те «деклараци» тумаллине ӗнентернӗ, укҫана курьера пама, Чулхулана кайса унта «ФСБ ӗҫченӗсенчен» хушу кӗтме хушнӑ. Хӗр тусӗ нимӗн те ан систӗр тесе вӑл унӑн апачӗ тата чейӗ ҫине ҫывӑратакан эмел янӑ. Лешӗ ҫывӑрнӑ чухне ултавҫӑсем хушнине пурнӑҫланӑ та.
20-ри хӗр тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Шупашкарти маркетплейс ӗҫченӗ тавар вӑрланӑ. Раштав пуҫламӑшӗнче Шупашкарти тавар паракан пунктран маркетплейс складне пушӑ темиҫе курупка таврӑннӑ. Хӑрушсӑрлӑх службин ӗҫченӗсем йӗрке хуралҫисенчен пулӑшу ыйтнӑ. Вӗсем тавар паракан пунктра ӗҫлекен 21 ҫулти хӗр йӗрӗ ҫине часах тухнӑ.
Вӑл хӑйӗн тата тӑванӗсен ячӗпе тавар саккас панӑ, ҫав шутра ылтӑн вӑчӑра, хаклӑ гаджетсем пулнӑ. Хӗр вӗсене илсе юлса тавара каялла ӑсатанҫи тунӑ. Ҫапла майпа 300 пин тенкӗ ытла тенкӗлӗх япала вӑрланӑ.

«Шупашкар-Сӑр» автоҫула юсама республика хыснинчен 271 миллион тенкӗ уйӑрса парӗҫ. Унта сӑмах ҫулӑн Пӑрачкав тӑрӑхӗнчи участокӗ пирки пырать.
Ҫула юсакана палӑртма «Чӑвашупрдор» икӗ конкурс ирттересси пирки пӗлтернӗ. Подрядчика кӑҫалхи раштав уйӑхӗн 30-мӗшӗччен палӑртмалла.
Пӗрремӗш контрактӑн пуҫламӑш хакӗ —113 млн тенкӗ. Унпа ҫула 3,25 км тӑршшӗ юсамалла. Ӗҫе 2026 ҫулхи ҫӗртме-утӑ уйӑхӗсенче тата 2027 ҫулхи ҫӗртме-утӑ уйӑхӗсенче пурнӑҫламалла.
Иккӗмӗш контрактӑн пуҫламӑш хакӗ — 158 миллион тенкӗ. Вӑл укҫапа ҫула 4,7 км тӑршшӗ юсамалла. Ӗҫе 2026 ҫулхи ҫӗртме-утӑ уйӑхӗсенче тата 2027 ҫулхи ҫӗртме-ҫурла уйӑхӗсенче пурнӑҫламалла.
