Аслӑрах ҫулхисем ачасене шкулта епле тытнине кура учительсем хак панине астӑваҫҫӗ ӗнтӗ. Дневника епле ҫырса хурасси яланах шиклентеретчӗ. Ун чухне ашшӗ-амӑшӗ хӑйсене учительтен чаплӑрах тесе шухӑшламан, ачисене хӳтӗлесе шкул тӑрӑх ятлаҫса ҫӳремен. Паян вара ачасем мӗн пӗчӗкрен права пирки пӗлеҫҫӗ, вӗсен ашшӗ-амӑшӗ те (пурте мар-ха, паллах) ачи-пӑчи темле тытсан та хӳтӗлеме хӑтланать.
Шкулта ача епле тытнине хак пама пӑрахнӑранпа 30 ҫул иртнӗ хыҫҫӑн ку йӑлана тавӑрас тенӗ. Ҫӗнӗ йӗрке 2027/2028 ҫулсенчи вӗренӳ ҫулӗсенче вӑя кӗрӗ.
Ачасен тыткаларӑшне виҫӗ ҫын хак парӗ: класс ертӳҫи, предмет верентекен педагог тата шкулти психолог. Вӗсем виҫӗ шкалапа хаклӗҫ: образцовое (чӑв. тӗслӗх илмелле); допустимое (чӑв. ун пек тытма юрать); недопустимое (чӑв. ун пек тытма юрамасть).
Пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Поэзи кунӗ пулнӑ май Элӗкри И.Я. Яковлев ячӗллӗ пирӗн шкулта ҫыравҫӑсемпе тӗлпулу йӗркеленӗ.
Олег Прокопьев, Ольга Иванова Австрийская, Улькка Элмен ачасене хӑйсен сӑвӑ-калав ҫырас ӗҫӗнчи пӗрремӗш утӑмӗсем ҫинчен каласа панӑ, хӑйсен сӑввисене вуланӑ, кӗнекисене шкул вулавӑшне парнелесе хӑварнӑ.
Шкулти чӑваш чӗлхи учителӗ Алина Петрова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш наци вулавӑшӗн ӗҫченӗсем Антонина Андреева тата Ольга Тимофеева аслӑ классенче вӗренекенсемпе Ҫеҫпӗл Мишши ҫинчен калаҫнӑ, вӗсене интерактивлӑ вӑйӑ мелӗпе сӑвӑҫ пултарулӑхне тарӑнрах тӗпчеме пулӑшнӑ.
Иван Иванов чӑваш халӑх артисчӗ ачасене чун туртӑмне шкул ҫулӗсенчех шырамалли, камӑн мӗнле пултарулӑх пуррине кура ӑна аталантарса пымалли ҫинчен палӑртса хӑварнӑ.
Республикӑна кӑмӑллӑ хыпар ҫитнӗ: Шупашкарти 117-мӗш ача пахчи Пӗтӗм Раҫҫейри «Хальхи йышши ача пахчи» конкурсра чи лайӑххи пулса тӑнӑ!
Тупӑшу хӗрӳ иртнӗ: унта 1000 ытла шкул умӗнхи вӗренӳ учрежденийӗ хутшӑннӑ. Шупашкарти ача пахчи вӗсен йышӗнче пӗр иккӗленмесӗрех мала тухнӑ. Ҫапла вӑл Хальхи йышши ача пахчисен реестрне кӗнӗ. Эппин, ҫак учреждени ачасемшӗн хӑтлӑ, унта аталанмалли условисем вӑйлӑ пулнине тепӗр хутчен ҫирӗплетет.
Ҫак ача пахчинче вӑй хуракан Надежда Григорьева педагогӑн ӗҫне уйрӑммӑн палӑртнӑ. Ӑна «Чи лайӑх педагог-новатор» номинацире чысланӑ. Вӑл ҫак хисепе ачасене вӑйӑ урлӑ вӗренме пулӑшакан ҫӗнӗ программӑсене пурнӑҫланӑшӑн тивӗҫнӗ.
Республикӑра чи лайӑх класс ертӳҫисене палӑртнӑ. Пилӗк лауреат пулнӑ.
Ҫӗнтерӳҫӗсен йышне ҫаксем кӗнӗ: Максим Донин (Улатӑрти 6-мӗш гимнази), Татьяна Иванова (Йӗпреҫ округӗнчи Чӑваш Тимеш шкулӗ), Наталия Качалина (Шупашкарти 45-мӗш шкул), Александра Митрофанова (Ҫӗнӗ Шупашкарти 12-мӗш шкул), Ирина Рындина (Пӑрачкав округӗнчи Кудеиха шкулӗ).
Палӑртса хӑварар: финалта пӗтӗмпе18 педагог кӗрешнӗ.
Чӑваш Республикин вӗренӳ министрӗ Дмитрий Захаров пӗлтернӗ тӑрӑх, 2026 ҫулхи пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнчен, шӑматкунтан, республикӑра ачасене пӗрремӗш класа ҫыртарма пуҫлӗҫ. Ҫак йышӑнӑва ашшӗ-амӑшӗшӗн меллӗ пултӑр тесе тунӑ: йышӑну кампанийӗ канмалли кун пуҫланни ҫемьесене ӗҫрен ирӗк ыйтмасӑр, документа лӑпкӑн тата васкамасӑр хатӗрлсе пама май парӗ.
Ача шкул ҫумне ҫирӗплетнӗ территорире регистрациленнӗ пулсан е унӑн ҫӑмӑллӑхсем пур пулсан, заявленине пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнчен пуҫласа ҫӗртме уйӑхӗн 30-мӗшӗччен пама май пур. Утӑ уйӑхӗн 6-мӗшӗнчен вара, пушӑ вырӑнсем юлнӑ пулсан, ачасене урӑх шкула та ҫыртарма май пулӗ. Заявленине Патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗ урлӑ, шкула хӑйне кайса е МФЦ урлӑ пама юрать.
Ҫак кунсенче Ачасемпе ҫамрӑксен республика вулавӑшӗнче Нина Димитриевӑн 75 ҫулхи юбилейне палӑртнӑ. Вӑл — Чӑваш Республикинчи вӗрентӳпе культура тытӑмӗн паллӑ ӗҫченӗ.
Нина Ивановна 30 ҫул ытла ачасене пӗлӳ панӑ. 1989 ҫулта вӑл республикӑра пӗрремӗш «Тӑван ен культури» предмета вӗрентме пуҫланӑ, программине хӑех ҫырнӑ. Унӑн «Чӑваш культурин тӗнчи» кӗнеки Раҫҫей шайӗнче ҫӗнтернӗ. Вӑл чӑваш чӗлхи стандарчӗсене хатӗрлес ӗҫе те хутшӑннӑ.
Халӗ Нина Димитриева ватӑсене нумай пулӑшать. Унӑн проекчӗсене пула пенсионерсем компьютерпа ӗҫлеме вӗренеҫҫӗ, скандинавла утма ҫӳреҫҫӗ.
Юбилей каҫне влаҫ ҫыннисемпе общество ӗҫченӗсем пухӑннӑ. Вӗсем Нина Ивановнӑна чӑваш культурине аталантарнӑшӑн чӗререн тав тунӑ.
Ҫак кунсенче тӗп хулара чӑваш чӗлхипе литература вӗрентекенӗсен пӗлтерӗшлӗ хула семинарӗ иртрӗ. Унӑн тӗп теми теорирен пуҫласа инновациллӗ практикӑпа ҫыхӑнтарса ӗҫлессине ҫутатасси пулнӑ. Семинарта «Тӑван чӗлхепе литературӑн чи лайӑх вӗрентекенӗ — 2026» ӑмӑртура ҫӗнтернӗ тата малти вырӑнсене йышӑннӑ педагогсем хӑйсен ӑсталӑхӗпе паллаштарчӗҫ. Семинара 30-мӗш шкулти Ольга Сильева педагог та хутшӑнчӗ.
Хальхи вӑхӑтра урок ачасемпе чӗрӗ диалог йӗркелесси, вӗсене хастар тӗпчевҫӗ пулма пулӑшасси пирки сӑмах хускатрӗҫ. Уҫӑ уроксемпе мастер-классенче ӑмӑрту ҫӗнтерӳҫисем ачасен тимлӗхне тыткӑнлама тата кулленхи пурнӑҫра ирӗклӗ калаҫма май паракан вӑрттӑнлӑхсемпе паллаштарчӗҫ. Тухса калакансем паянхи педагог чӗлхеҫӗ кӑна мар, психолог та, технологисене пӗлекен ӑстаҫӑ та пулнине палӑртрӗҫ. Ҫакӑн пек тӗлпулусем вӗрентекенсене чи актуаллӑ практикӑна ӗҫе кӗртме тата чӑвашла вӗрентес ӗҫе лайӑхлатма пулӑшма тивӗҫ.
Нарӑс уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Слакпуҫ шкулӗнче ӑслӑлӑхпа практика конференцийӗ иртнӗ. Ӑна чӑваш чӗлхипе литература вӗрентекенӗсем валли йӗркеленӗ. Ку мероприятие Раҫҫей халӑхӗсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне, ҫавӑн пекех Яков Ухсай ҫуралнӑранпа 115 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Уяв хӑнасене саламланинчен пуҫланнӑ. Шкул ачисем сӑвӑсем каланӑ, юрӑсем юрланӑ, ташланӑ. Ҫакӑ пурне те хавхалантарнӑ.
Вӗрентекенсем хӑйсен ӑсталӑхне кӑтартнӑ, Ухсай сӑввисене вуланӑ. Чӑваш чӗлхипе культурине аталантарнӑшӑн вӗсене Ҫутӗҫ тытӑмӗн Хисеп хучӗсемпе чысланӑ.
Конференцире чӑваш чӗлхине вӗрентес ыйтусене сӳтсе явнӑ, Яков Ухсай пултарулӑхне тишкернӗ. Вӗрентекенсем пӗр-пӗрин опычӗпе паллашнӑ. Хушӑнакансем кун пек мероприятисем чӑваш халӑхӗн культура еткерлӗхне сыхласа хӑварма тата аталантарма пулӑшнине палӑртнӑ.
Н.А. Петров ячӗллӗ Елчӗк вӑтам шкулӗнче вӗренекен тӑваттӑмӗш класс ачисем республика шайӗнче иртнӗ ӑс-тӑн вӑййисенче малти вырӑнсене йышӑннӑ.
Кӗҫӗн ҫулхи шкул ачисен XXXI «Чӗлхе ӑстисем» ӑс-тӑн вӑййисен турӗ нарӑс уйӑхӗн 20-мӗшӗнче онлайн мелпе иртнӗ. Ӑмӑртура республикӑри мӗнпур хуласемпе муниципаллӑ округсенчи 700 ытла ача хутшӑннӑ. Елчӗк муниципаллӑ округӗнчен ӑс-тӑн вӑййисене Н.А. Петров ячӗллӗ Елчӗк вӑтам шкулӗнче вӗренекен ачасем хутшӑннӑ.
Эрнекун пӗтӗмлетӳ тунӑ. Елчӗк ачисем хӑйсене питӗ лайӑх кӑтартма пултарнӑ. «Тӑван (чӑваш) чӗлхе» номинацире Александр Мудрецовпа Мария Васильева виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. «Тӑван (чӑваш) чӗлхипе илемлӗ вуласси» номинацире Егор Харлампьев вара пӗрремӗш вырӑна тухнӑ, Майя Григорьева иккӗмӗш вырӑн йышӑннӑ.
Хӗрлӗ Чутай округӗнче республика шайӗнчи «Чи лайӑх класс ертӳҫи» конкурсӑн муниципаллӑ тапхӑрӗ иртнӗ. Унта ултӑ шкултан ултӑ педагог хутшӑннӑ. Вӗсем ачасемпе калаҫу ирттернӗ, хӑйсемпе паллаштарнӑ тата лекци вуланӑ.
Пӗтӗмлетӳ тӑрӑх, Питӗркасси шкулӗнчи Ольга Фондеркина ҫӗнтерӳҫӗ пулса тӑнӑ. Вӑл Хӗрлӗ Чутай округӗн чысне 2026 ҫулхи нарӑсӑн 24-мӗшӗнчен пуҫласа пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗччен республика шайӗнче хӳтӗлӗ.
Иккӗмӗш вырӑна Ҫӗнӗ Атикасси шкулӗнчи Валентина Ядранская, виҫҫӗмӗшне – Хӗрлӗ Чутай шкулӗнчи Ирина Захарова йышӑннӑ.
Номинацисенче ҫаксем палӑртнӑ: Сергей Мигушкин (Атнар шкулӗ) — «Улшӑнусен лидерӗ», Светлана Фондеркина (Мӑн Этмен шкулӗ) — «Кашниншӗн тӑрӑшакан», Вера Артемьева (Мишеркасси шкулӗ) — «Ырӑ кӑмӑллӑхпа чӑтӑмлӑх».
-0.7 °C