Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Бухгалтер кабинетран тухрĕ. Унăн помощникĕ Петров хĕр-счетовод çине пăхса илчĕ те, бухгалтерăн пĕр вĕçĕ хĕрлĕ, тепĕр вĕçĕ кăвак кăранташне тытса, ыттисенчен ыйтрĕ:

— Çак кăранташ, сирĕн шухăшăрпа, мĕн пек?

— Мĕнле «мĕн пек»? Кăранташ кăранташах ĕнтĕ вăл...

— Ман шухăшпа, çак кăранташ пирĕн аслă бухгалтер пек. Службăра чухне аслă бухгалтер кăранташăн çак вĕçĕ пекех хĕрлĕ: тĕрĕслĕх çинчен калаçать, общество ĕçне тăвассинчен пăрăнмасть. Килте...

Вăл кăранташăн кăвак вĕçне кăтартрĕ:

— Килте кăранташăн çак вĕçĕ пек. Мункунта çăмарта хĕретнĕ, арăмĕпе ним сăлтавсăрах вăрçать, сыпма юратать.

Çав вăхăтра пӳлĕме кĕтмен çĕртен аслă бухгалтер тăврăнать.

— Мĕн çинчен сăмах çапса ларатăр? — ыйтрĕ вăл.

— Ак çак кăранташпа сирĕн çинчен калаçса илтĕмĕр, — терĕ помощникĕ, — эсир хăвăра хăвăр ним шеллемесĕр ĕçлетĕр тетĕп. Пирĕн учреждение килсе кĕнĕ чухне эсир кăранташăн çак вĕçĕ пекех хĕрлĕччĕ, халĕ хăвăра хăвăр шеллемесĕр ĕçленипе кăранташăн çак вĕçĕ пекех пулса кайрăр... Куç айĕсем кăвакарнă. Апла аван мар. Сывлăхшăн тăрăшас пулать. Отпуска каймалла.

Малалла

Юрату çинчен сăмах

Эп каласшăн: вăл — çăтмах

Çĕр çинчи кашни этемшĕн —

Çамрăксемшĕн, ваттисемшĕн.

Пĕрле чух вăл — ăшăтать,

Уйрăлсан — чуна шăнтать,

Вăй парать-çке ывăнсассăн —

Çын инçе çула тухсассăн.

Юрату — çырла тути,

Харкашу — йӳç армути.

Çырлине çеç пуçтарасчĕ,

Çăвара пĕрле хыпасчĕ.

Тăпăлтар армутине,

Çăлса тăк çине-çинех!

Çавăнтах выртса вăл юлтăр —

Юрату пылак çеç пултăр.

Çынсене ялан тату

Пурăнтартăр юрату.

Кашнинех çапла тĕлетĕп:

«Юрату ан сӳнтĕр!» — тетĕп.

Çутă уйăх пайăрки

Кĕчĕ кантăкран.

Ачашларĕ, ак, хайхи

Шăвăнса, пуçран.

Эп вăрантăм ыйхăран

Вăл сĕртĕнсенех.

Куçсене хупмасăрах,

Выртрăм ирчченех.

Уйăх çийĕнчи пикен

Пит хитре утти.

Шывпа авăннă пекех

Унăн кĕвенти.

Умĕнчи шăрçа пуххи

Ахахпа пĕрех.

Пуçĕ çийĕнчи тухйи

Шăнкăр турĕ пек.

Чăваш хĕрĕ йăл кулса

Уçлăхран пăхать.

Ун кулли, шерпет пулса,

Çĕр çине юхать.

Сана курмарăм эпĕ виçĕ çул :

Тĕнче касса таçта-таçта çӳрерĕм.

Хĕн-хур, нуша ман пулчĕ темĕн чуль.

Эп, ывăнса, сана курасчĕ, терĕм.

Çемçе те уçă кăмăллăччĕ эс

Юлашки хут тĕл пулнă чух санпа эп.

«Ман тусăм — эс», — тесе килет чĕнес

Халь ман сана. Çук пулĕ куншăн айăп?

Санпа тĕл пулнă хыççăн эп, анчах,

Йăнăшнине, чунпа туйса, хурлантăм.

Эп улшăннă пулсан, эс те çавах

Пĕр вырăнта тăманнине ăнлантăм.

Унчченхи пек мар халĕ сан куллу -

Куçна хĕссе аяккалла пăхатăн.

Ĕлĕкхи мар — сивелнĕ кăмăлу,

Хăвна та, ав, тӳрккессĕн эс тытатăн.

Помадăпа хĕрелнĕ тутусем,

Куç харшисем хура сăрпа варланнă.

Ман мĕн тăвас? Капланчĕç шухăшсем.

Ăнлантăм эп: малашлăх пирĕн ваннă.

Юлхавлăн юхан шыв юхать,

Сĕтĕрĕнсе кĕтӳç пушши пек

Кăмакари ăш çăкăр пек,

Хăпартланса хĕвел тухать.

Патрак — санпа тĕнче хушши.

Куç курăнми çӳхе çеç кантăк.

Шартлатсанах кĕтӳç пушши,

Унран тăрса юлас пек ванчăк...

Тĕнче, чăнах та-мĕн черчен.

Танлаштарсассăн фарфор савăт.

Çакна куран чӳречерен:

Хурланчăк çын е шутсăр савăк...

Юлхавлăн юхан шыв юхать,

Сĕтĕрĕнсе кĕтӳç пушши пек.

Иртни-пулни асра юлать:

«Асту!» — тесе сана калать пек.

— Сăра ĕçни арçынсене импотенци патне илсе çитерет, — ăнлантарать лекци вулакан нарколог-врач çынсене.

— Мĕн вăл импотенци? — ыйтаççĕ залран.

— Арçынсен ар органĕсем вăйсăрланнине пĕлтерет вăл.

— А-а-а-а! Çавăнпа пуль-ха пире арăмсем эрех-сăра ĕçнĕшĕн кулленех ятлаçаççĕ! — каллех илтĕнсе каять залран пĕр арçыннăн çинçешке сасси.

Пĕлетĕп сан ятна кăна,

Веçех ыйтса ĕлкĕреймерĕм.

Уй-шухăшна тата чунна

Юратупа эп кĕреймерĕм.

Куратпăр пĕр-пĕрне сайра,

Сăмах хушма пит вăтанатăп.

Сана курсассăн урамра

Асфальт çинче те такăнатăп.

Ăçта пурнатăн? Мĕн ĕçре?

Кампа пĕрле утса çӳретĕн?

Кампа эс çуллахи ире

Çак кунсенче кĕтсе илетĕн?

Мĕнле хăват, мĕнле магнит

Сан еннелле ялан туртать-ши?

Пĕлес килет-çке, чун савни:

Ăçта-ха сан килӳ ларать-ши?

Пĕр мăшăр куç — çут çăлтăрсем

Вут-хĕм сапса çунаççĕ камшăн?

Асра халь çук ытти хĕрсем,

Пуçра пĕр сăн — чĕре çунтармăш.

Анчах çитет кун пек чăтса.

Çыру урлах сана калатăп,

Чĕре çумне алла тытса:

«Сана саватăп. Юрататăп!»

Шырать ыйхă витĕр кăкăр

Тутипе те аллипе:

Çимелле çав унăн çăкăр

Паянтан, тата шӳрпе.

Çумĕнче ачан çук амăш,

Çывăрать унран инçе.

Тек пĕрле вĕсем выртаймĕç

Малашне тӳшек çинче.

Ача пĕчĕк, хуйхă пысăк:

Амăш памĕ кăкăрне.

Çавăнпах-тăр ĕнтĕ хытă

Макăрать çине-çинех.

Курăнаççĕ çăлтăр евĕр

Куççульсем ун куçĕнче.

Пысăк çав асапĕ-терчĕ

Çĕнĕ пурнăç умĕнче.

Шутлать куккук, шутлать,

Пурнан çулсен вĕçне.

Юлать, хыçа юлать:

Çул, уйăх, кун, эрне...

Иртет кун-çул, иртет,

Ир-каç та кăнтăрла.

Чунпа эс уй-хирте,

Ун сывлăшпе сывлан.

Çунса сӳнен çулсем.

Кашнийĕ — çухату...

Пурнас пулсан çĕнрен:

Тухатмăш — юрату...

Çĕклет вăл, ӳкерет.

Райра эс, тамăкра.

Кайран çеç ăс кĕрет.

Чăнах та чăваша...

Шутлать куккук, шутлать,

Иртен çулсен вĕçне.

Савни куççуль тăкать,

Чарас пек ун шутне...

Çут тĕнче тĕвĕленнĕ тĕлте йăвине çавăрать çамрăк кăмăл.

Пĕлĕтсен çийĕпе шăхăрса çӳреме эс пĕлсем: çăмăл-çăмăл!

Çăлтăртан тĕртсе тунă шăпа çаннипе хĕвеле сĕртĕнеп те

Пуçĕнчи пурçăн тутăр тĕсне ăнсăртран улăха ӳкеретĕп.

Кайăксем чыхăна-чыхăна тухăçа çухатаслăн тутанĕç,

Чи хитре чечексем савнăçне хĕвел май çавăрса чăмăртанĕç,

Туйăмсем ирĕке туртăнса сывлăмпа сывлама чĕнĕç-чĕнĕç,

Çĕрĕпе çывăрмасăр утсем выртмара юратушăн кĕçеннĕн.

Курăксен ир енне пăчăртаннă куççуль тупсăмне уçса парăп —

Телейӳ çуралас шанчăкпа çĕнĕ кун чĕрçине пырса ларĕ.

Шурăм пуç çăралса çĕкленсен именсе, хĕрелсе тытăн шухăш:

Пĕлĕтсен çийĕпе шăхăрса çӳрес килĕ манпа шуххăн-шуххăн!