Ӗнер, чӳк уйӑхӗн 26-мӗшӗнче, пирӗн республикӑра Чӑваш тӗррин кунне уявларӗҫ. Кӑҫал вӑл улттӑмӗш хутчен иртрӗ.
Тӗп мероприяти Шупашкарта, Чӑваш академи драма театрӗнче, пулнӑ. Унта пухӑннисене уявпа республика Элтеперӗ Олег Николаев саламланӑ.
Сумлӑ ытти хӑна та пулнӑ. Ҫав шутра — Раҫҫей Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Алла Салаева, Чӑваш Енри хӗрарамсен канашӗн председателӗ Наталья Николаева, «Ӗҫлӗ Раҫҫей» общество организацийӗн республикӑри уйрӑмӗн ертӳҫи Алексей Ефимов.
Республикӑн культура министрӗ Светлана Каликова хӑнасене театрта ятарласа вырнаҫтарнӑ экспозиципе паллаштарнӑ. Унта пир тӗртмелли станок та, чӑваш тумне тӑхӑнтартнӑ манекенсем те, салтак тутри те тата ытти нумай япала пулнӑ.
Чӑваш патшалӑх культура тата ӳнер институтӗнче чӳк уйӑхӗн 18-мӗшӗнче «Чувашская вышивка – достояние народа» (чӑв. Чӑваш тӗрри – халӑх пуянлӑхӗ) пӗтӗм тӗнчери V ӑслӑлӑхпа практика конференцийӗ ирттернӗ.
Ҫамрӑксене чӑваш тӗррипе тата Евгения Жачева ӑстан пуян эткерлӗхӗпе паллаштарас тӗллевпе ирттерекен мероприятире сумлӑ ҫынсем тухса калаҫнӑ: Чӑваш тӗррин музейӗн заведующийӗ Алина Иванова, халӑх художество пултарулӑхӗн кафедрин заведующийӗ Раиса Васильева, Николай Балтаев художник тата доцент.
Конференцие Беларуҫ тата Узбекистан ҫӗршывӗсем те хутшӑннӑ. Унсӑр пуҫне — Иркутскри, Пензӑри, Питӗрти тата Ленинград облаҫӗнчи чӑвашсем, Чӑваш Енри таджик культурин центрӗ.
Пушкӑртстанра пурӑнакансем сӑра уявне кӑҫал та ирттернӗ. Кун пирки «Контактра» халӑх тетелӗнче вырӑнти чӑвашсен хаҫачӗн пабликӗнче хыпарланӑ.
Унта пӗлтернӗ тӑрӑх, чӑваш ӗҫмин районти уявӗче чи лайӑх маҫтӑр ятне Лариса Исаева тивӗҫнӗ. Лариса Ивановна Пӑслӑк ялӗнчен.
Чӑваш Енре пултарулӑх коллективӗсен «Наследники традиций» (чӑв. Йӑла-йӗркене малалла тӑсакансем) фестивальне 10 ҫул ӗнтӗ йӗркелеҫҫӗ. Шупашкарти культура колледжӗнчен вӗренсе тухнисем ун вӑхӑтӗнче хӑйсен пултарулӑхне кӑтартаҫҫӗ ҫеҫ мар, йӑла-йӗркене тытса пынипе те паллаштараҫҫӗ.
Ӗнер, юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнче юбилейлӑ тӗлпулу иртнӗ. Ӑна колледжӑн 80 ҫулхине, институтӑн 25 ҫулхине халалланӑ. Программӑна 29 коллектив хутшӑннӑ. Вӗсем юрласа ташланӑ, оркестрсемпе хорсем те пулнӑ, вокал ушкӑнӗсемпе театр студийӗсем те сцена ҫине тухнӑ. Асӑннӑ коллективсен ертӳҫисем пурте — унччен культура колледжӗнче вӗреннӗ ҫынсем.
Нумаях пулмасть Чӑваш кӗнеке издательствинче чӑваш тумӗпе паллаштаракан кӗнеке пичетленсе тухнӑ.
«В мире чувашского костюма. Чӑваш тумӗн тӗнчинче» кӑларӑм авторӗ — Елена Енькка (Михайлова). 2 пин экземпляр тиражпа кун ҫути курнӑ кӗнекене ӳкерчӗксемпе вӑл хӑех илемлетнӗ.
Автор кӑларӑм ачасене те, аслисене те ӑнланмалла пултӑр тесе тӑрӑшнӑ.
Кӗнеке издательствин ӗҫченӗ Алина Майорова пӗлтернӗ тӑрӑх, Елена Викторовна ачасем валли чӑваш тумтирӗпе капӑрлӑхӗсем ҫинчен унччен «Чӑваш кӗпе-тумтирӗ» тата «Чӑваш пуканисем» кӗнекесем кун ҫути кӑтартнӑ, анчах вӗсем ҫийӗнчех саланса пӗтнӗ.
Юпа уйӑхӗн 17-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Элтияр Александровӑн кӗнекине хаклама пуҫтарӑннӑ. «Чувашские мифы. От озера Аль и праздника Сурхури до бога зла Шуйттана и хана волков» ят панӑскере пахалама писательсем, художниксем, ученӑйсем, краеведсем, ҫамрӑксем, тӑван халӑхӑмӑр культурине хаклакан ытти ҫын пуҫтарӑннӑ.
Элтияр Александров — чӑваш фольклор тӗпчевҫи, журналист, блогер, музыкант, хӑй вӑхӑтӗнче вӑл Раҫҫейӗн наукӑсен академийӗн Ҫӗпӗрти уйрӑмӗнче Филологи институтӗнче кӗҫӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗнче тӑрӑшнӑ.
Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн Юрий Исаев, асӑннӑ институтӑн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Галина Ильина, Августа Уляндина юрӑҫ, педагог тата ыттисем Элтияр Александров пултарулӑхне пысӑка хурса хакланӑ.
Юпа уйӑхӗн 18-мӗшӗнче «Ташӑ эрешӗсем» хореографи пултарулӑхӗн регионсем хушшинчи IV фествиаль-конкурсӗн финалӗ иртнӗ. Вӑл Чӑваш Енри паллӑ балетмейстерсен Людмила Нянина тата Владимир Милютин ячӗпе хисепленсе тӑрать.
Конкурса ҫулсерен Чӑваш Енӗн Культура тата ӳнер институчӗ тата Куславкка ентешлӗхӗ йӗркелесе ирттерет. Унта Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи регионсенчи коллективсем хутшӑннӑ, ҫав шутра Тутарстанри, Мари Элти тата Чулхула облаҫӗнчи.
Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗ Улӑпа ташӑра сӑнарлакан программа хатӗрлет.
«Сказ о земле чувашской» / «Чӑваш тӗнчи» ҫӗнӗ программа никӗсӗнче — тӑван халӑхӑмӑрӑн халапӗсенчи мӑнаҫлӑ паттӑр сӑнарӗ. Атӑл тепӗр енне пӗр утӑм тусах каҫма пултарнӑ ҫавскер, Аҫтахана та ҫӗнтернӗ.
Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн балетмейстерӗ тата илемлӗх ертӳҫи Алексей Тимошенко ҫӗнӗ программӑна художниксемпе, писательсемпе тата композиторсемпе туслӑ ҫыхӑну тытса йӗркеленӗ.
Ҫӗнӗ концерт программи куракан патне юпа уйӑхӗн 21-мӗшӗнче ҫитӗ.
Чӑваш тӗррин музейӗнче «Тутарсем патӗнче – хӑнара» курав ӗҫлеме пуҫланӑ. Унта тутар культурипе, йӑли-йӗркипе ҫывӑхрах паллашма пулать.
Экспозицисене аякран, Тутарстанри Елабугӑри музей-заповедникран, илсе килнӗ. Тӗслӗхрен, музейра тутарсен наци тумӗсене курма пулать. Унта коранӑн хӑйне евӗр копийӗ те пур. Ӑна кушак ҫурин ҫӑмӗнчен хатӗрленӗ киҫтӗкпе ӳкернӗ.
Курава 2026 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 31-мӗшӗччен ҫитсе курма май пур. Музея Пушкин карттипе те кӗртеҫҫӗ.
Нумаях пулмасть Хусанта «Стиль жизни – Культурный код» (чӑв. Пурнӑҫ стилӗ — культура кочӗ) халӑх пултарулӑхӗн этно-Fashion фестивалӗ иртнӗ. Унта халӑх пултарулӑхӗн тата декораципе прикладной ӳнер ӑстисем пуҫтарӑннӑ.
Унта Раҫҫейӗн тӗрлӗ кӗтесӗнчи 30 ытла дизайнерсем пуҫтарӑннӑ. Ҫав шутра Тутарстанран, Мусквавран, Екатеринбургран, Липецкран, Красноярскран, Якутскран, Удмурт Республикинчен, Самараран тата Кировран. Унсӑр пуҫне Кӑркӑстанран, Турцинчен, Малайзирен, Китайран, Казахстанран, Узбекистанран.
+0.3 °C