Шупашкарти техникумра вӗренекен 18-ти студента палламан ҫынсем улталанӑ. Вӑл вӗсене ӗненсе ҫӗрле Хусана таксипе кайнӑ, банкомат урлӑ 600 пин тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне «техникум администрацийӗнчен» шӑнкӑравланӑ, смспа килнӗ кода калама ыйтнӑ. Кӑшт вӑхӑт иртсен «Госуслуги» порталӗн ӗҫченӗ» унпа ҫыхӑннӑ. Вӑл ӑна хӑратса пӗтернӗ: унӑн даннӑйӗсене ют ҫынсем пӗлнӗ имӗш, ҫавна май ашшӗ-амӑшӗн укҫине такамсем вӑрлама пултараҫҫӗ. «Украина ҫарӗсене пулӑшнӑшӑн» мӗнле явап тыттарассине те аса илтернӗ.
Палламан ҫынсем кун пирки никама та шурлама хушман. Хӑраса ӳкнӗ студент ашшӗ-амӑшӗн пухнӑ укҫине илсе таксипе Хусана кайнӑ, унта ӑна банкомат урлӑ палламан ҫынсем пӗлтернӗ счет ҫине куҫарнӑ. Кун хыҫҫӑн та ултавҫӑсем хӑпман — кредит илме хушнӑ. Студент тинех хай ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан 69 ҫулти хӗрарӑм 200 пин тенке микроволновкӑна чиксе почта урлӑ ултавҫӑсем патне ярса панӑ.
Палламан ҫынсем ӑна анлӑ сарӑлнӑ схемӑпах улталанӑ. Малтан стационар телефонӑн килӗшӗвне тӑсмалла тесе суйнӑ, паспорт номерӗсене ыйтса илнӗ. Кайран вара даннӑйсем ултавҫӑсем патне лекнӗ тесе хӑратма пуҫланӑ.
Ҫав палламан ҫынсемех пулӑшма шантарнӑ. Ҫапла кинемее укҫана счет ҫинчен илме хушнӑ, ӑна «деклараци» тума ямалла-мӗн. Анчах «хӑрушлӑх сиксе тухасран» тесе ултавҫӑсем 200 пин тенке микроволновкӑра пытарса почта урлӑ яма хушнӑ.
Шупашкар округӗнчи хӗрарӑм ултавҫӑсен аллине лексе самай пысӑк укҫа ҫухатнӑ. Вӑл палламан ҫынна 8,5 миллион тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне темиҫе палламан ҫын шӑнкӑравланӑ: пӗри хӑйӗнпе «Госуслуги» порталӗн ӗҫченӗ тесе паллаштарнӑ, теприсем — «хуралӗн» тата «ФСБ» ӗҫченӗсем имӗш. Хайхискерсем 64-ри хӗрарӑма тупӑшне деклараци тумаллине пӗлтернӗ. Ҫакна тумасан унӑн укҫине вӑрлама пултараҫҫӗ-мӗн.
Хӗрарӑм ҫав ҫынсене ӗненсе пӗтӗм укҫине ултавҫӑсем янӑ курьер урлӑ парса янӑ. Пӗтӗмпе — 8,5 миллион тенкӗ. Укҫана каялла тавӑрса памасан тин вӑл ултавҫӑсен серепине ҫакланнине ӑнланнӑ.
Смоленск облаҫӗнче «Лучший по профессии» (чӑв. Профессире чи лайӑххи) пӗтӗм Раҫҫейри конкурса пӗтӗмлетнӗ. Ҫӗнтерӳҫӗсен шутӗнче пирӗн ентешӗмӗр те пур.
Вӑл — «Шупашкарти агрегат завочӗ» промышленность компанийӗнче ӗҫлекен Сергей Анисимов. «Слесарь-инструментальщик» номинацире вӑл виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. Уншӑн ӑна 300 пин тенкӗ преми парса хавхалантарнӑ.
Шупашкарти 21 ҫулти медсестра ултавҫӑсене пӗр кунра 1,2 млн тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне палламан арҫын шӑнкӑравланӑ. «Ҫыхӑну операторӗ» иккен вӑл. Хайхискер хӗре пӗр тӑхтамасӑр сим-карта килӗшӗвне малалла тӑсма хушнӑ. Медсестра СМС-па килнӗ кода пӗлтернӗ. Кун хыҫҫӑн тин ултавҫӑ аллине лекнине ӑнланнӑ, «Госуслуги» порталти пароле часрах улӑштарнӑ.
Анчах ултавҫӑ та ҫывӑрман. Хӗрӗн аккаунтне такам кӗни пирки уведомлени килнӗ, ҫавӑнтах ку ыйтӑва татса памашкӑн шӑнкӑравламалли номер пулнӑ.
Хӗр ҫав номерпе шӑнкӑравланӑ. Палламан ҫын хӑйӗнпе «патшалӑх службин ӗҫченӗ» тесе паллаштарнӑ, укҫана ӑҫта куҫармаллине каласа пынӑ. Ку мел нухрата упраса хӑварма пулӑшӗ-мӗн. Ҫапла хӗр картта, кредит картти ҫинчи тата пухнӑ укҫине йӑлтах куҫарса панӑ.
Чӑваш Енри 10 студент уйӑхсерен 10-шар пин тенкӗ илсе тӑрӗ. Ку тӳлеве тӑваттӑмӗш курсра вӗренекен ҫамрӑксем тивӗҫнӗ. Ӑна вӗсене вӗренӳ ҫулӗ тӑршшӗпех тӳлесе тӑрӗҫ.
Ҫак тӳлеве тивӗҫнисен йышне Ҫӗрпӳри аграрипе технологи техникумӗнчи Антон Антоновпа Никита Огурцов, Н.В.Никольский ячӗллӗ професси колледжӗнче пӗлӳ пухакан Анастасия Борзовӑпа Злата Иванова, Ҫӗнӗ Шупашкарти химипе механика техникумӗн студенчӗсем Илья Ельмовпа Евгений Медведев, Шупашкарти электромеханика колледжӗнче вӗренекен Денис Васильев, Шупашкарти строительство техникумӗн студентки Анна Гарифуллина, Шупашкарти экономикӑпа технологи колледжӗнче вӗренекен Вероника Кузьмина, Канашри транспортпа энергетика техникумӗнче ӑс пухакан Маргарита Фадеева лекнӗ.
Чӑваш Енри Куславккапа Сӗнтӗрвӑрринче причал тӑвакана палӑртма аукцион ирттересси пирки пӗлтернӗ. Контракт хакӗ — 945 млн тенкӗ.
Укҫана республика хыснинчен уйӑрмалла. Причала 2027 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗччен туса пӗтермелле.
Аса илтерер: Сӗнтӗрвӑррипе Куславкка хулисенче причал тӑвакана кӑҫалхи кӑрлач уйӑхӗнчех палӑртнӑччӗ. Шупашкарти «СтройКрафт» компанипе Республикӑн пӗрлехи заказчик служби контракта шӑпах ҫавӑн чухне алӑ пуснӑ. Кайран подрядчик контракта пӑрахӑҫланӑ. Вӑл ӑнлантарнӑ тӑрӑх, заказчик хӑйӗн ҫине илнӗ яваплӑха пурнӑҫламан.
Сӗнтӗрвӑрринчи причала тума 378,7 млн тенкӗ кирлӗ, ӗҫе 2026 ҫулхи авӑн уйӑхӗн вӗҫӗччен туса пӗтермелле тесе хыпарланӑччӗ малтан.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан 32-ри арҫын ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакан салтак карточкин дубликатне туса унтан 2 млн тенкӗ вӑрланӑ.
Унӑн куншӑн пӗтӗмӗшле режимлӑ юсанмалли колонире 3 ҫул ҫурӑ ларма тивӗ. Ҫапла йышӑннӑ суд.
Суд палӑртнӑ тӑрӑх, кӑҫал кӑрлачра вӑл ятарлӑ ҫар операцине кайма контракт ҫырнӑ арҫынпа паллашнӑ. Ӑна ӗҫ укҫи валли банк карттине тума пулӑшнӑ. Ҫавӑн чухне вӑл хӑйӗн валли карточкӑн дубликатне те туса ӗлкӗрнӗ.
Салтак ятарлӑ ҫар операцине кайсан карточка ҫине унӑн шалӑвӗ килме тытӑннӑ. Ҫак арҫын дубликатпа усӑ курса унти 2 млн ытла тенке илнӗ те хӑй пӗлнӗ пек усӑ курнӑ, парӑмӗсене татнӑ.
Салтака кӳнӗ тӑкака арҫын саплаштарман-ха.
Етӗрне округӗнчи арҫын ятарлӑ ҫар операцийӗнче вилнӗ салтакӑн картти ҫинчи 6 миллион тенке илсе хӑйӗн валли моторпа кимӗ туяннӑ, машина кредитне татнӑ. Анчах савӑнӑҫ нумая пыман — куншӑн унӑн судра явап тытма тивнӗ.
Ӗҫ-пуҫ акӑ мӗнлерех пулса иртнӗ: вилнӗ салтакӑн амӑшӗ еткерлӗхе хӑйӗн ҫине тунӑ чухне ывӑлӗн картти ҫинчи укҫа ҫуккине асӑрханӑ. Кайран вӑл ывӑлӗн пӗлӗшӗнче пулни ҫиеле тухнӑ — салтак отпуска килсен ӑна парса хӑварнӑ иккен.
Салтак вилсен вара пӗлӗшӗ картта унра пулнине ҫемйине пӗр сӑмах та шарламан. 2024 ҫулхи авӑн-раштав уйӑхӗсенче вӑл унти укҫана пӗчӗкшерӗн илсе пынӑ.
Арҫын пуҫиле ӗҫ пуҫарсанах салтак амӑшне пӗтӗм тӑкака саплаштарнӑ. Ҫапах суд ӑна 3 ҫуллӑха тӗрмене хупмасӑр айӑплнӑ, 50 пин тенкӗ штраф тӳлеттерме йышӑннӑ. Прокуратура ыйтнипе моторпа кимме патшалӑх валли туртса илнӗ. Ҫапах прокуратура приговор ытлашши ҫемҫе тесе шухӑшлать, машинӑна та конфискацилеме тавӑҫ тӑратнӑ. Ара, кредитне арҫын вӑрланӑ укҫапа тӳлесе татнӑ вӗт.
Чӑваш Енре Атӑла тасатмалли федераци программипе усӑ курса Ҫӗнӗ хулара тасатмалли сооружение халӗ те хута яманни пирки федераци шайӗнче каллех ыйту хускатнӑ.
Атӑла тата Байкала тасатмалли программӑсене вырӑнсенче епле пурнӑҫланине РФ Патшалӑх Думин депутачӗ Жанна Рябцева тӗрӗслет.
Чӑваш Ене 400 миллион тенкӗ уйӑрса панӑ иккен, анчах ӗҫе пурнӑҫламан. Жанна Рябцева укҫана вӑрланӑ тесе шухӑшлать.
-9.7 °C