
Саам лексики вырӑнти халӑхӑн йӑлана кӗнӗ ӗҫӗсемпе — пӑлан ӗрчетессипе тата пулӑ тытассипе — тачӑ ҫыхӑннӑ. Чӗрчунсен йӗрне шыраса тупма тата вӗсем хӑйсене мӗнле тытассине малтанах пӗлме ҫанталӑка тишкерни май парать. Америка ҫыннин виҫӗ сӗнӳпе ӑнлантармаллине саам пӗр кӗске те ӑнланмалла сӑмахпа каласа парӗ. Анчах климат улшӑннине пула пӗтӗмпех улшӑнма пултарать. Саамсем ҫӗршер ҫул хушши усӑ курнӑ терминсем ҫухалса пыраҫҫӗ.
Тӗслӗхрен, тусенче нумай вӑхӑт юр ҫунине пӗлтерекен jassa сӑмахпа халӗ питӗ сайра усӑ кураҫҫӗ. Хӗлле юр ирӗлнине пӗлтерекен sievlladat е suttádat йышши сӑмахсемпе вара час-часах усӑ курма пуҫланӑ.
Ҫулталӑк вӑхӑчӗсен шучӗ те калаҫура сахалланса пырать. 20 ҫул каялла Лапландин ҫурҫӗр пайӗнче ҫулталӑка 8 тапхӑра пайланӑ пулсан хальхи вӑхӑтра ҫуркуннепе ҫулла хушшинчи уйрӑм тапхӑр ку регионта кашни ҫулах палӑрмасть, ӑна пӗлтерекен сӑмахпа та усӑ курманнипе пӗрех.
Ҫавӑн пекех пӑлан ӗрчетекенсем юр ҫинчи чӗрчунсен йӗрӗсене вуламалли хӑнӑхӑва ҫухатасран хӑраҫҫӗ. Вӗсем тӑрӑх чӗрчун аҫа е ама пулнине, ӗмӗрне, ҫавӑн пекех вӑл хӑранине тата кӗтӳрен юлнине е юлманнине пӗлеҫҫӗ.

Хӑҫан ҫуркунне ҫитӗ? Юрлӑ хӗл хыҫҫӑн, ахӑртнех, ку ыйту хуравне чылайӑшӗ пӗлесшӗн.
Паян ҫӗрле шартлама сивӗ пулнӑ: Шупашкарта термометр 23 градус кӑтартнӑ. Хӑш-пӗр округра 30 градус таранах сивӗ пулнӑ. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, пуш уйӑхӗнче кун пек сивӗ 13 ҫул каялла кӑна пулнӑ.
Ан пӑшӑрханӑр: ҫуркунне ҫывхарать. Ыран ҫапах та хӗллехи пек ҫанталӑк пулӗ: хушӑран юр ҫӑвӗ, ирхине – вӑйлӑрах. Вырӑнӑн-вырӑнӑн тӗтре карса илӗ. Каҫ енне вара ӑшӑтӗ – термометр 2-7 градус сивӗ кӑтартӗ.
Юнкун ҫуркунне пуҫланӗ! Ҫак кунран пуҫласа кӑнтӑрласерен 3-8 градус таран ӑшӑтӗ, каҫсерен 0-5 градус сивӗ пулӗ.
Эрне тӑршшӗпех юр та, ҫумӑр та ҫумӗ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, типӗ те ӑшӑ ҫанталӑк иккӗмӗш декада тӑршшӗпех пулӗ.
Историе кӗрсе юлнӑ тепӗр самант пирки те калар: Улатӑрта юр хулӑнашӗ 1 метра ҫитнӗ. Кун пекки пирӗн республикӑра сахалтан та 55 ҫул пулман.

«Ҫанталӑк 21» сайт прогноз тунӑ.
Пуш уйӑхӗн пӗрремӗш декади вӗҫӗнче ҫанталӑк сивӗтӗ. Апла пулин те сывлӑшӑн вӑтам температури ытти ҫулхинчен пысӑкрах пулӗ. Уйӑхӑн иккӗмӗш ҫурринче вара пире типӗ те хӗвеллӗ ҫанталӑк савӑнтарӗ.
Ака уйӑхӗ ытти чухнехинчен сивӗрех килӗ, нӳрӗк нумайрах пулӗ. Юлашки 3 ҫулта эпир ку уйӑх ҫуллахи пек ӑшӑ тӑнине хӑнӑхнӑ. Хальхинче вара ун пек пулмӗ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, ейӳ тапхӑрӗ уйӑхӑн иккӗмӗш ҫурринче кӑна пулӗ, мӗншӗн тесен пӗрремӗш ҫурринче ҫанталӑк сивӗ тӑрӗ-ха.
Ҫу уйӑхӗнчи ҫанталӑк климат нормипе килӗшсе тӑрӗ. Ку сывлӑш температурине те, нӳрӗке те пырса тивет. Ҫапах ку уйӑхра ҫанталӑк мӗнле пулассин тепӗр сценарийӗ пур: вӑл ҫуллахи пек ӑшӑ ҫанталӑкпа савӑнтарма пултарать.

Ку эрнере каллех юр ҫӑвӗ. Ҫапла пӗлтерет «Ҫанталӑк 21» сайт. Паян республикӑн анӑҫ енчи округсенче юр ирех ҫума тытӑннӑ. Шупашкара кӑнтӑрла хыҫҫӑн кӑна ҫитӗ. Юр пӗр талӑк ытла ҫӑвӗ, унӑн хулӑнӑшӗ тепӗр 10-15 сантиметр таран ӳсӗ.
Ыран, ытларикун, кӑнтӑрла хыҫҫӑн сивӗтме тытӑнӗ, ҫил вӑйланӗ, ҫил-тӑман тухӗ. Каҫхине юр питех ҫумӗ, юнкун ирхине кӑна тӗппипех ҫума чарӑнӗ. Юнкун кӑштах уяртӗ, уйрӑмах республикӑн ҫурҫӗр-тухӑҫ енче уяр пулӗ.
Эрнен иккӗмӗш ҫурринче кӑнтӑрласерен – 5-10, ҫӗрлесерен 15 градус сивӗ пулӗ. Кӗҫнерникун ирхине кӑнтӑр-анӑҫ округӗсенче юр ҫума тытӑнӗ, Шупашкара кӑнтӑрла хыҫҫӑн ҫитӗ те эрнекун кӑнтӑрлаччен ҫӑвӗ. Хальхинче юр вӑйлах ҫумӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, канмалли кунсенче ҫанталӑк кӑштах ӑшӑтӗ, анчах пуш уйӑхӗн 8-11-мӗшӗнче каллех сивӗтӗ.

Чӑваш Енре ейӳ вӑхӑтӗнче ҫынсене вырнаҫтарма 18 вырӑн хатӗрлӗҫ. Ҫак вырӑнсенче 5370 ҫын пурӑнма пултарӗ.
Чӑваш Республикин Правительстви 2026 ҫулхи ҫуркунне ейӳ анлӑ сарӑласса кӗтет. 16 муниципаллӑ округри 57 ял-хулана шыв илме пултарать. Ҫавӑнпа ятарлӑ вырӑнсем хатӗрлеҫҫӗ. Унта ҫынсене апат-ҫимӗҫпе, ҫывӑрмалли вырӑнпа тивӗҫтерӗҫ. Тухтӑрсем те пулӑшма хатӗр пулӗҫ.
Муниципалитетсенче гидротехника ҫурчӗсене тӗрӗсленӗ. Республикӑри шыв тӑрӑмне тӗрӗслекен 5 пост лару-тӑрӑва сӑнаса тӑрать. Юр мӗнле ирӗлнине, пӑр тата шыв шайне кунӗн-ҫӗрӗн тӗрӗслеҫҫӗ. Ҫакӑн пирки ятарлӑ комисси ларӑвӗнче пӗлтернӗ.

«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш Енре юр хулӑнӑшӗ 1 метра ҫывхарса пырать. Сахал мар ку, анчах юр татах ҫӑвӗ-ха.
Кӗҫӗрех юр ҫума тытӑнӗ, ҫил-тӑман вӗҫтерӗ, вырсарникун кӑна чарӑнӗ. Тунтикун кӑнтӑрла хыҫҫӑн вара каллех юр ҫума тытӑнӗ, анчах хальхинче йӗпе юр ӳкме пуҫлӗ. Вӑл ытларикун та ҫӑвӗ. Вырӑнӑн-вырӑнӑн вара ҫумӑр ӳкӗ.
Ырантан термометр «плюс» таран хӑпарма пуҫлӗ. Юнкун вара пире уяр ҫанталӑк савӑнтарӗ. Анчах сивӗтет: ҫӗрле термометр -10 – -15 градус таран кӑтартӗ.
Эрнен иккӗмӗш ҫурринче юр кӑштах кӑна ҫӑвӗ, сивӗрех пулӗ: термометр -5 – -10 градус кӑтартӗ.

Пуш уйӑхӗ сивӗ е ӑшӑ пулӗ? «Ҫанталӑк 21» сайт вӑл мӗнле пулассине пӗлтернӗ.
Уйӑхӑн пӗрремӗш ҫурринче ҫанталӑк хӗллехи пекех сивӗ пулӗ. Пӗрремӗш декада вӗҫӗнче-иккӗмӗш декада пуҫламӑшӗнче самай сивӗтӗ: ҫӗрлесерен термометр 17-22 градус кӑтартӗ, хӑш-пӗр ҫӗрте — тата сивӗрех. Ҫав вӑхӑтрах юр та ҫӑвӗ, ҫавна май юр хулӑнӑшӗ ӳсӗ.
Пушӑн 19-мӗшӗ хыҫҫӑн кӑна ӑшӑтӗ. Кӑнтӑрласерен 5-10 градус таран ӑшӑтӗ, каҫсерен 6-11 градус сивӗ пулӗ. Пӗтӗмӗшле илсен, пуш уйӑхӗнче сывлӑш температури климат нормипе килӗшӳллӗн пулӗ, нӳрӗк вара – нормӑран ытларах. Юр майӗпен ирӗлсе пырӗ, уйӑх вӗҫнелле юр хулӑнӑшӗ 70 сантиметра ҫитӗ.

«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, Ҫӑварнин юлашки кунӗнче ҫанталӑк сивӗ пулӗ.
Шӑматкун ҫӗрлех сивӗтме тытӑнӗ: термометр 10-15 градус кӑтартӗ, хӑш-пӗр тӑрӑхра – 20 градус таранах. Вырсарникун уяр ҫанталӑк тӑрӗ. Тунтикун республикӑн ҫурҫӗр-анӑҫ енче, ҫав шутра Шупашкарта та, кӑштах юр ҫукалӗ, ҫил-тӑман вӗҫтеркелӗ. Ытти тӑрӑхра юр пулмӗ. Термометр 1-6 градус сивӗ кӑтартӗ, анчах ҫил вӑйланнине пула сивӗрех пек туйӑнӗ. Ытларикун юр ҫумӗ. Кайран вара каллех ҫума тытӑнӗ, нарӑс вӗҫлениччех чарӑнмӗ. Анчах унчченхи пек вӑйлах ҫумӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, хальлӗхе ҫуркуннехи ӑшӑ туйӑнмӗ. Ҫитес икӗ эрнере хӗллехи пек ҫанталӑк пулӗ-ха, термометр 2-7 градус сивӗ кӑтартӗ. Пуш уйӑхӗн варринче кӑна ӑшӑтас шанчӑк пур.

Паян каллех юр ҫума пуҫлӗ. Ҫапла пӗлтерет «Ҫанталӑк 21» сайт.
Шупашкарта 15 сехетре юр ҫума пуҫлӗ те каҫхи 10 сехетчен вӑйлах ҫӑвӗ, ҫил-тӑман вӗҫтерӗ. Ҫак вӑхӑтра, 6 сехет хушшинче, 10 см хулӑнӑш юр ҫуса лартӗ. Пӗр талӑкра юр хулӑнӑшӗ тепӗр 15-20 см таран ӳсӗ.
Ҫӗрле ҫил лӑпланӗ, республикӑн кӑнтӑр-анӑҫ енче палӑрмаллах ӑшӑтӗ. Анчах ыран ирхине сивӗ сывлӑш ҫывхарӗ те ҫил каллех вӑйланӗ. Ытларикун кӑнтӑрла хыҫҫӑн юр ҫума чарӑнӗ, уяртма пуҫлӗ. Юнкун уяр ҫанталӑк пулӗ, анчах 20-25 градус таран сивӗтӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗҫнерникун Мускавра юр вӑйлах ҫӑвӗ, анчах вӑл Чӑваш Ене ҫитмӗ.

Ҫанталӑк ӑшӑтсан Шупашкарти Хевеш урамӗнчи 7-мӗш ҫуртра пурӑнакансем шар курма тытӑннӑ.
Ку ҫурт тӑрринчен шыв анма пуҫланӑ. Унта пурӑнакансем каланӑ тӑрӑх, шыв фасад тӑрӑх кӑна юхмасть, вӑл подъезда та кӗрет – стенасем йӗпенеҫҫӗ, маччаран шыв тумлать. Нӳрӗке пула электропралук тата шалти отделка сиенленесрен хӑраҫҫӗ ҫынсем.
