Хусанта ҫӗртме уйӑхӗн 25-26-мӗшӗсенче Атӑлҫи, Урал, Ҫурҫӗр Хӗвеланӑҫ тата Алтай халӑхӗсен наци литературин конференцийӗ иртет. Ӑна йӗркелекенни — Раҫҫейри писательсен союзӗ.
Мероприятие чӑваш писателӗсем те хутшӑнаҫҫӗ. Конференцие ҫӗршывӑн 13 регионӗнчи делегатсем пухӑннӑ. Вӗсем Аҫтӑрхан облаҫӗнчен, Пушкӑртстанран, Тутарстанран, Мари Элтен, Мордва, Удмурт, Чӑваш, Карели, Коми республикисенчен, Алтайран, Пермь тӑрӑхӗнчен тата Ханты-Манси автономи округӗнчен килсе ҫитнӗ.
Конференцире наци литературин хальхи вӑхӑтри тӑрӑмне, хальхи авторсене пулӑшассине, регионсем хушшинче литература енчен ҫыхӑну йӗркелессине сӳтсе явнӑ.
Чӑваш Енрен конференцие Раҫҫейри писательсен союзӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн председателӗ Сергей Павлов, Улькка Эльмен прозаик, Кервен поэт хутшӑнаҫҫӗ.
Шупашкарти аэропорта ҫак самантра вӑхӑтлӑха хупнӑ. Унта вӗҫсе килекен самолётсене йышӑнмаҫҫӗ тата унтан вӗҫтерсе ямаҫҫӗ. Ҫакӑ пирӗн тӑрӑхра ракета хӑрушлӑхӗ пирки пӗлтернипе ҫыхӑннӑ.
Пирӗн енне ракета вӗҫсе килнине асӑрханӑран сиренӑсем янӑраса кайрӗҫ, шкулсемпе ача пахчисенче ачасене хӑрушсӑр вырӑна пухӑнма хушнӑ. Кун пек йышӑнӑва социаллӑ учрежденисенче те пӑхӑнаҫҫӗ.
Ҫак самантра Шупашкарти аэропорта ҫеҫ мар, Хусантине тата Анат Камӑрине те хупса хунӑ. Ракета хӑрушлӑхӗ пирки Тутарстансӑр пуҫне Чулхула облаҫӗнче те пӗлтернӗ.
Чӑваш Ен «Раҫҫейӗн симӗс ылтӑнӗ — 2026» фестивале йыхравлать. Вӑл утӑ уйӑхӗн 25-мӗшӗнчен пуҫласа ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗ таран пырӗ. Унта крафт, пыл сӑри тата сидр юратакансем хӑйсене килӗшекен сӑрана астивсе пӑхайӗҫ.
Фестивале сӑра вӗретекен 25 завод, пыл сӑри туса кӑларакан 2 организаци тата сидр кӑларакан 1 предприяти хутшӑнӗ.
Ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчи общество апатланӑвӗн 35 заведенийӗ гастрономи енчен тӗлӗнтерӗ.
Шупашкара Мускавран, Питӗртен, Хусантан, Самарӑран, Чӗмпӗртен, Пензӑран, Ярославльтен, Чулхуларан, Барнаултан, Чуллӑ Ҫыртан, Йошкар‑Оларан тата Беларуҫ Республикинчен килсе ҫитӗҫ.
Чӑваш Республикинчи ҫичӗ шкулпа виҫӗ ача пахчи ачасене вырӑсла тата чӑвашла вӗрентме тытӑнӗ. Ҫапла пӗлтерет ЧР вӗрентӳ министрӗ Дмитрий Захаров.
Министерство хыпарланӑ тӑрӑх, ҫак сӑнав лапамӗсем полилингваллӑ хутлӑха йӗркелемелли проектӗн пӗр пайӗ пулӗҫ. Ҫакна чӑваш чӗлхипе кулленхи пурнӑҫра кӑна мар, вӗренӳре те усӑ курччӑр тесе тӑваҫҫӗ.
Сӑмах май, ҫу уйӑхӗнче Чӑваш Енри делегаци Хусанти «Адымнар» вӗрентӳ комплексӗпе паллашнӑ: унти вӗрентӳ ӗҫне, вӗренӳ материалӗсене, уроксен структурине, ачасемпе ашшӗ-амӑшӗн хутшӑнӑвне тишкернӗ. Ҫавӑн пекех Пушкӑрт Республикин тата Ҫурҫӗр Осетин вӗрентӳ системисемпе паллашнӑ.
Ҫапла майпа ЧР Вӗрентӳ институчӗ педагогсене курссем хатӗрлеме, чӑвашла математика терминӗсен словарьне тата шкулсем валли методика материалӗсем тума хушнӑ.
Ҫакна та палӑртса хӑвармалла: ача пахчисенче «Тӑван чӗлхе – анне чӗлхи» проекта пурнӑҫлама палӑртнӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкарти 66 ҫулти хӗрарӑм, тухтӑр, ултавҫӑсене ӗненсе 6 миллион тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.
Ун патне мессенджерта палламан ҫын шӑнкӑравласа вӗсен ҫуртӗнче домофона улӑштарни пирки пӗлтернӗ. Хӗрарӑм 3 уҫӑ саккас панӑ, смс-ҫырупа килнӗ кода каланӑ. Кун хыҫҫӑн хайхи палламан ҫын, унччен кӑмӑллӑ калаҫнӑскер, ӑна хӑртма тытӑннӑ.
Кайран хӗрарӑм «Госуслуги» порталта унӑн харпӑр кабинетне такам кӗнӗ тесе хыпар илнӗ. Унта телефон номерне кӑтартнӑ, хӗрарӑм унпа шӑнкӑравланӑ. Хальхинче «Роскомнадзор» специалисчӗ калаҫнӑ, кӗҫех унпа «ахаль-махаль мар организацири ҫын» ҫыхӑнассине пӗлтернӗ.
Кун хыҫҫӑн хӗрарӑм «Росфинмониторинг», «ФСБ», ытти «служба» специалисчӗсемпе калаҫнӑ. Вӗсем каланипе 1 миллион ытла тенкӗ чикнӗ хутаҫа вӑл килӗ умӗнче палламан ҫынна тыттарса янӑ.
Ултавҫӑсем кунпа та чарӑнман. Юлнӑ укҫи-тенкине вӗсем Тӗп банка пама ӳкӗте кӗртнӗ. Анчах ку ӗҫпе хӑй пултараймасть тесе доверенноҫ ҫырма хушнӑ. Ҫапла хӗрарӑм нотариус патӗнче ҫак хута туса Хусана кайнӑ, унта документа аферистсен ҫыннине панӑ. Кун хыҫҫӑн ултавҫӑсем ҫак хутпа хӗрарӑмӑн счечӗ ҫинчен 4 миллион та 800 пин тенкӗ илнӗ.
Тунтикун, ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Атӑл тӑрӑх «Валдайсем» ҫӳреме пуҫлӗҫ. Вӗсем Хусана тата Сӗвене ҫитӗҫ.
Шупашкарти юханшыв порчӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, паян Ҫӗнӗ Шупашкарти причалта хӗл каҫнӑ тата юсав тунӑ хыҫҫӑн «Валдайсене» шыв ҫине антарнӑ. Тунтикун вара вӗсем ҫула тухӗҫ.
Хусана кунне икӗ рейс тума палӑртнӑ: 8:00 тата 16:00 сехетсенче. Сӗвене вара ирхи 8 сехетре ҫула тухӗ, каялла – 14:30 сехетре.
Билетсене сутма пуҫланӑ ӗнтӗ. Аслӑ ҫынсем валли 800 тенкӗ тӑрать, 5 ҫултан аслӑрах ачасем валли вара – 400 тенкӗ.
Чӑваш Ен делегацийӗ ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Тутарстан тӗп хулине Хусана кайнӑ. Ҫулҫӳревӗн тӗллевӗ — икӗ тата темиҫе чӗлхепе вӗрентес ӗҫри пуян опытпа паллашасси. Ку ӗҫ республикӑра чӑваш чӗлхине вӑйлӑрах вӗрентекен полилингваллӑ шкулсемпе классен проектне пурнӑҫа кӗртме пулӑшмалла.
Вӗрентӳ институчӗн кафедра заведующийӗн тивӗҫне вӑхӑтлӑх пурнӑҫлакан Анна Егорова ертсе пыракан ушкӑн «Адымнар» комплексра пулнӑ. Унта шкул директорӗсемпе чӑваш чӗлхи вӗрентекенсем методика кӗнекесемпе тата нормативлӑ документсемпе паллашнӑ.
Делегаци йышӗнчисем шкулта чӗлхе хутлӑхне епле йӗркеленине, кадрсем хатӗрлесси тата ашшӗ-амӑшӗпе ӗҫлемелли меслетсене пӑхса тухнӑ. Кӳршӗсен паха опычӗ республикӑра чӑваш чӗлхине упраса хӑварма тата вӗрентӳ пахалӑхне ӳстерме май парӗ. Ку ӗҫ «Молодёжь и дети» наци проекчӗпе килӗшӳллӗ иртнӗ.
Классика музыкине юратакансем валли Шупашкарта чаплӑ концерт пулӗ.
Ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче Шупашкарти Ф.И. Павлов ячӗллӗ музыка училищинче Хусанти артистсем концерт лартса парӗҫ. Вӗсем — Хусанти Н.Г. Жиганов ячӗллӗ патшалӑх консерваторийӗнчи Александр Протасов профессор класӗнчен вӗренсе тухнӑ ҫамрӑксем.
Концертпа Шупашкара Семён Леонтьев, Кирилл Иванов тата Данила Беспалов музыкантсем килӗҫ.
Музыка каҫне концертмейстер тата ертӳҫӗ пулса Ангелина Рассказова йӗркелесе ертсе пырӗ.
Концерт 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ. Программа илемлӗ хайлавсенчен тӑрӗ.
Чӑваш Енри Сывлӑх сыхлав министерстви шӑл ыратнӑран пуйӑсран анса юлнӑ пассажира пулӑшни пирки хӑпартланса пӗлтернӗ.
Мускавран Хусана кайма тухнӑ 024М-мӗш номерлӗ пуйӑсра ларса пыракан арҫыннӑн шӑл хытӑ ыратма тапранса кайнӑ. Александр малтан эмел ӗҫнӗ-ха, ыратни малтанласа лӑпланнӑ, анчах коронка айӗнчи шӑл кӑштахран чӑтма ҫук канӑҫсӑрлантарма тапранса кайнӑ.
Арҫын кун пек пулсан Хусана ҫитсе пӗтеймессине ӑнланса илнӗ те ҫул ҫинче стоматолог патне ӑҫта кӗрсе тухма май пуррипе кӑсӑкланма пуҫланӑ. Ҫапла вара вӑл Ҫӗмӗрлере анса юлнӑ. Республикӑн стоматологийӗн поликлиники уҫӑлнӑ ҫӗре вӑл пульница патне ҫитсе те тӑнӑ.
Любовь Грядинская стоматолог коронка айӗнче шӑла юсаса пломба лартса янӑ.
9 сехет те 45 минутра Ҫӗмӗрле витӗр Хусана каякан 130Х-мӗш номерлӗ пуйӑс ҫине ӗлкӗрнӗ, кӑнтӑрла иртни пӗрре ҫурӑна вӑл Хусана ҫитнӗ те.
Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗ кӗҫех Раҫҫейри хуласене гастрольпе тухса кайӗ. Ҫула вӑл «Чӑваш тӗнчи» театризациленӗ концерт программипе тухӗ.
Гастроль ака уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Чӗмпӗр хулинче пуҫланӗ. Тепӗр кунне пултарулӑх коллективӗ асӑннӑ облаҫри Димитровград хулинче пулӗ.
Ака уйӑхӗн 23-мӗшӗнче ансамбль Чулхулари «Газ» культура ҫурчӗн сцени ҫине тухӗ. Тепӗр кунне, ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Пенза облаҫӗнчи Неверкино ялӗнче концерт кӑтартӗ. Ака уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Хусанти куракансем Чӑваш Енри профессилле коллективӑн пултарулахӗпе киленӗҫ.
Сцена ҫине харӑсах 50 артист тухӗ, концерт вӑхӑтӗнче вӗсем 10 ытла тум ылмаштарса тӑхӑнӗҫ. Йышра тӗрлӗ конкурс лауреачӗсем, ят-сума тивӗҫнӗ ытти сцена ӑсти пулӗ.
+13.3 °C