Шупашкарти техникумра вӗренекен 18-ти студента палламан ҫынсем улталанӑ. Вӑл вӗсене ӗненсе ҫӗрле Хусана таксипе кайнӑ, банкомат урлӑ 600 пин тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне «техникум администрацийӗнчен» шӑнкӑравланӑ, смспа килнӗ кода калама ыйтнӑ. Кӑшт вӑхӑт иртсен «Госуслуги» порталӗн ӗҫченӗ» унпа ҫыхӑннӑ. Вӑл ӑна хӑратса пӗтернӗ: унӑн даннӑйӗсене ют ҫынсем пӗлнӗ имӗш, ҫавна май ашшӗ-амӑшӗн укҫине такамсем вӑрлама пултараҫҫӗ. «Украина ҫарӗсене пулӑшнӑшӑн» мӗнле явап тыттарассине те аса илтернӗ.
Палламан ҫынсем кун пирки никама та шурлама хушман. Хӑраса ӳкнӗ студент ашшӗ-амӑшӗн пухнӑ укҫине илсе таксипе Хусана кайнӑ, унта ӑна банкомат урлӑ палламан ҫынсем пӗлтернӗ счет ҫине куҫарнӑ. Кун хыҫҫӑн та ултавҫӑсем хӑпман — кредит илме хушнӑ. Студент тинех хай ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан 69 ҫулти хӗрарӑм 200 пин тенке микроволновкӑна чиксе почта урлӑ ултавҫӑсем патне ярса панӑ.
Палламан ҫынсем ӑна анлӑ сарӑлнӑ схемӑпах улталанӑ. Малтан стационар телефонӑн килӗшӗвне тӑсмалла тесе суйнӑ, паспорт номерӗсене ыйтса илнӗ. Кайран вара даннӑйсем ултавҫӑсем патне лекнӗ тесе хӑратма пуҫланӑ.
Ҫав палламан ҫынсемех пулӑшма шантарнӑ. Ҫапла кинемее укҫана счет ҫинчен илме хушнӑ, ӑна «деклараци» тума ямалла-мӗн. Анчах «хӑрушлӑх сиксе тухасран» тесе ултавҫӑсем 200 пин тенке микроволновкӑра пытарса почта урлӑ яма хушнӑ.
Шупашкар округӗнчи хӗрарӑм ултавҫӑсен аллине лексе самай пысӑк укҫа ҫухатнӑ. Вӑл палламан ҫынна 8,5 миллион тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне темиҫе палламан ҫын шӑнкӑравланӑ: пӗри хӑйӗнпе «Госуслуги» порталӗн ӗҫченӗ тесе паллаштарнӑ, теприсем — «хуралӗн» тата «ФСБ» ӗҫченӗсем имӗш. Хайхискерсем 64-ри хӗрарӑма тупӑшне деклараци тумаллине пӗлтернӗ. Ҫакна тумасан унӑн укҫине вӑрлама пултараҫҫӗ-мӗн.
Хӗрарӑм ҫав ҫынсене ӗненсе пӗтӗм укҫине ултавҫӑсем янӑ курьер урлӑ парса янӑ. Пӗтӗмпе — 8,5 миллион тенкӗ. Укҫана каялла тавӑрса памасан тин вӑл ултавҫӑсен серепине ҫакланнине ӑнланнӑ.
Шупашкарти 21 ҫулти медсестра ултавҫӑсене пӗр кунра 1,2 млн тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне палламан арҫын шӑнкӑравланӑ. «Ҫыхӑну операторӗ» иккен вӑл. Хайхискер хӗре пӗр тӑхтамасӑр сим-карта килӗшӗвне малалла тӑсма хушнӑ. Медсестра СМС-па килнӗ кода пӗлтернӗ. Кун хыҫҫӑн тин ултавҫӑ аллине лекнине ӑнланнӑ, «Госуслуги» порталти пароле часрах улӑштарнӑ.
Анчах ултавҫӑ та ҫывӑрман. Хӗрӗн аккаунтне такам кӗни пирки уведомлени килнӗ, ҫавӑнтах ку ыйтӑва татса памашкӑн шӑнкӑравламалли номер пулнӑ.
Хӗр ҫав номерпе шӑнкӑравланӑ. Палламан ҫын хӑйӗнпе «патшалӑх службин ӗҫченӗ» тесе паллаштарнӑ, укҫана ӑҫта куҫармаллине каласа пынӑ. Ку мел нухрата упраса хӑварма пулӑшӗ-мӗн. Ҫапла хӗр картта, кредит картти ҫинчи тата пухнӑ укҫине йӑлтах куҫарса панӑ.
Шупашкарта пурӑнакан 64-ри хӗрарӑм ултавҫӑсене 14 миллион тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне палламан ҫын шӑнкӑравласа ӑна патшалӑх пулӑшӑвӗ илме сӗннӗ. Хӗрарӑм ӑна ӗненсе СМС-па килнӗ кода пӗлтернӗ. Кун хыҫҫӑн ултавҫӑсем «Госуслуги» портала ун ячӗпе кӗнӗ.
Унтан пулӑшу службин «ӗҫченӗсенчен» пӑтӑрмаха пӗтермелли инструкцисем килме пуҫланӑ. Вӗсем каласа пынине пурнӑҫласа хӗрарӑм пухнӑ пӗтӗм укҫине – 14 млн тенке – счечӗ ҫинчен илнӗ. Банк ӗҫченӗсем ӑна ултавҫӑсенчен сыхланма, укҫана счет ҫинчех хӑварма ӳкӗтленӗ пулсан та итлемен. Ҫав вӑхӑтра хӗрарӑмӑн тӑванӗсем те юнашарах пулнӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче пурӑнакан 66 ҫулти хӗрарӑм ултавҫӑсен серепине лекнӗ. Вӑл вӗсене 3 миллион тенкӗ куҫарса панӑ.
Ун патне икӗ уйӑх каялла палламан ҫын шӑнкӑравланӑ. Хайхискер хӑйӗнпе «банк ӗҫченӗ» тесе паллаштарнӑ, такамсем унӑн укҫине вӑрлама хӑтланнине ӗнентернӗ, укҫана ҫӑлас тесен ӑна «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма ӳкӗтленӗ.
Тивӗҫлӗ канури хӗрарӑм палламан ҫынна ӗненсе вӑл хушнине пурнӑҫланӑ та нимсӗр-мӗнсӗр тӑрса юлнӑ.
Унӑн полицирен пулӑшу ыйтма тивнӗ.
Шупашкар районӗнче пурӑнакан 71 ҫулти хӗрарӑм ултавҫӑсен капкӑнне ҫакланса 13 миллион тенке чутах куҫарса паман.
Ун патне карас ҫыхӑнӑвӗн операторӗ текен ҫын шӑнкӑравланӑ. Вӗсем ӑна килӗшӗве тӑсма сӗннӗ. Ватӑ ҫын хӑйӗн даннӑйӗсене пӗлтермен пулин те ун патне Федерацин хӑрушсӑрлӑх службин тата Раҫҫей банкӗн ӗҫченӗсем текенсем шӑнкӑравласа ӑна укҫана декларацилемелле, ахальлӗн кӗмӗл Украинӑна куҫса кайӗ тесе хӑратма тапранса кайнӑ.
13 миллион тенке темле счёт ҫине куҫариччен хӗрарӑм Шалти ӗҫсен министертсивн дежурство чаҫӗпе ҫыхӑнма ӑс ҫитернӗ. Унтисем ӑна ултавҫӑсем шӑнман пӑрпа лартса яма хӑтланни пирки ӑнлантарса панӑ.
Шупашкарти аграри университетӗнче вӗренекен хӗр ректора ӗненсе укҫасӑр тӑрса юлнӑ. Тӳрех палӑртар: чӑн ректор пулман, ун патне суйса ҫавӑн пек шӑнӑравланӑ.
21 ҫулти хӗр патне ҫурла уйӑхӗн ҫурринче университет ректорӗ текен ҫын шӑнкӑравланӑ, ҫывӑх вӑхӑтра Федерацин хӑрушсӑрлӑх службин ӗҫченӗсем ҫыхӑнасси пирки ҫирӗппӗн асӑрхаттарнӑ. Хӗр право хуралӗн тата Росфинансмониторинг ӗҫченӗсем текенсене ӗненсе «хӑрушсӑр» счёт ҫине 14 хутчен укса куҫарса панӑ. «Кӗмӗле» хӗре ашшӗ-амӑшӗ парнеленӗ-мӗн.
Пӑтӑрмах тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Хӗре вара Украинӑн хӗҫпӑшаллӑ ҫарӗсене пулӑшман-ши тесе тӗрӗслӗҫ.
23 ҫулти каччӑ «каҫхи лӗпӗшпе» ҫӗр каҫма шутланӑ та 1 миллион та 300 пин тенкӗсӗр юлнӑ.
Ҫурла уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Мускавран Шупашкара килнӗ программист интернет-сайтра ҫӑмӑлттай хӗр шыранӑ, анчах вӑл ултавҫӑсен тӗлне лекнӗ.
Ҫав ҫынсем Шупашкара килнӗ хӑнана икӗ кун улталаса тӑнӑ. Темӗн те пӗр шутласа кӑларса тӗлпулушӑн, таксишӗн укҫа куҫарттарнӑ. Ҫапла ҫӑмӑлттай хӗр кӗтекен йӗкӗт мӗн пур укҫине ултавҫа куҫарса панӑ.
Ку ӗҫ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Шупашкарта пурӑнакан 73-ри хӗрарӑн инвестици платформине укҫа хывса пуяс тенӗ.
Пӗлтерӗве вӑл мессенджерсенчен пӗринче асӑрханӑ. Хӑйӗнпе ҫыхӑннӑ консультант сӗннипе «бизнес-проекта» хӑй пухса пынӑ 300 пин тенке хывнӑ.
Укҫа процентпа таврӑнманнине кура вӑл хӑйне улталанине ӑнланса илнӗ та пакунлисенчен пулӑшу ыйтнӑ. Пӑтӑрмах тӗлӗшпе пуҫиле ӗс пуҫарнӑ.
+10.3 °C