Чӑваш Енре пурӑнакансем сӑвӑссенчен шар курма пуҫланӑ. Роспотребнадзорӑн Чӑваш Енри управленийӗ статистика туса пырать.
Ку таранччен республикӑра 44 ҫын савӑсран шар курнӑ. Ака уйӑхӗн 28-мӗшӗнчен пуҫласа ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗччен 13 ҫын тухтӑрсенчен пулӑшу ыйтнӑ. Вӗсен йышӗнче 5-шӗ – ачасем.
Чӑваш Республикинчи гигиенӑпа эпидемиологи центрӗнче ҫынсенчен кӑларнӑ 20 сӑвӑса тӗпченӗ. Иккӗшӗнче бореллиоз тупнӑ, тепринче – анаплазмоз пуҫаракан инфекци.
Сӑвӑссенчен шар курнӑ 44 ҫынран 14-шӗ – ачасем. Шупашкарта 17 ҫын ӳтне сӑвӑс кӗрсе ларнӑ. Танлаштарма: пӗлтӗр ҫак тапхӑрта республикӑра 296 тӗслӗх пулнӑ.
Шупашкарта Етӗрне ҫулӗ ҫинче вырнаҫнӑ гаражра 14 ҫулти каччӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ. Унӑн вилӗмӗшӗн Шупашкарта пурӑнакан 35 ҫулти арҫынна айӑпласшӑн.
Ку инкек пуш уйӑхӗн 11-мӗшӗнче пулнӑ. Гараж хуҫи машинӑна юсанӑ, ҫав вӑхӑтрах 15-ри ывӑлне тата унӑн 14 ҫулти тусне сӑнанӑ. Вӗсем гаража мотоцикл юсама килнӗ.
Арҫын, ӳсӗрскер, машина двигательне ӑшӑтма ҫутнӑ. Хӑй вара алӑка хупса тухса кайнӑ. Ачасем сӗрӗмпе наркӑмӑшланнӑ. 14 ҫулти ача вырӑнтах вилнӗ.
Гараж хуҫи айӑпне йышӑннӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫарнӑ пуҫиле ӗҫе Шупашкарти Мускав районӗн судне пӑхса тухма панӑ.
«Улӑп-2026: Эпир Улӑп йӑхӗнчен!» XIV-мӗш вӑйӑ-конкурс вӗҫленнӗ. Ӑна Раҫҫейри халӑх пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне, Чӑваш Республикин халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне, Чӑваш чӗлхи кунне тата Чӑваш халӑх поэчӗ Юрий Сементер ҫуралнӑранпа 85 ҫул тултарнине халалланӑ.
Вӑйӑ-конкурса Чӑваш наци конгресӗн Красноармейски тӑрӑхӗнчи уйрӑмӗ (ертӳҫи — Зинаида Михайлова) тата Нестер Янкас ячӗллӗ культурӑпа искусство тата литература пӗрлӗхӗ (ертӳҫи — Иван Прокопьев) йӗркеленӗ.
Конкурса пурӗ 1313 вӗрентекенпе шкул ачи хутшӑннӑ. Унта Красноармейски, Вӑрнар, Комсомольски, Канаш, Шупашкар, Тӑвай, Вӑрмар, Муркаш, Ҫӗрпӳ, Хӗрлӗ Чутай, Патӑрьел, Сӗнтӗрвӑрри, Елчӗк, Элӗк, Шӑмӑршӑ тӑрӑхӗсем тата Шупашкар, Ҫӗнӗ Шупашкар, Канаш, Ҫӗрпӳ хулисем хастар пулнӑ. Тутар Республикин Кив Саврӑш тата Альшик шкулӗсем хутшӑннӑ.
Ака уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Шупашкарта «Асамат вулавӑсем - 2026» мероприяти иртнӗ. Вӑл Шупашкарти 13-мӗш вӑтам шкулта пулнӑ.
Унта Ҫӗнӗ Шупашкарти 2-мӗш вӑтам шкулта вӗренекен ачасем те хутшӑннӑ. 7-мӗш класра вӗренекен Виктория Козлова тата Ольга Павлова чӑваш чӗлхипе литературин учителӗпе Людмила Кирилловӑпа хутшӑннӑ. Вӗсем чӑвашла илемлӗ тумланса кайнӑ. Чӑваш поэчӗпе тӗл пулни ачасемшӗн чӑннипех пысӑк савӑнӑҫ пулнӑ.
Светлана Васильевна ачасене хӑйӗн пултарулӑхӗ ҫинчен каласа кӑтартнӑ, ҫырас ӑсталӑхӑн вӑрттӑнлӑхне уҫса панӑ. Вӑл хӑйӗн сӑввисене илемлӗ вуланине ачасем ҫӑвара шыв сыпнӑн итлесе ларнӑ.
Светлана Асамат ачасен ыйтӑвӗсене те кӑмӑлтан хуравланӑ. Вӗсем вара тем пирки те ыйтса пӗлме ӑнтӑлнӑ.
Ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Шупашкарта чӑваш чӗлхи уявӗ иртнӗ. Ӑна хулари 40-мӗш вӑтам шкулта йӗркеленӗ. Унта республикамӑрӑн тӗп хулинчи пилӗк шкултан ачасем пуҫтарӑннӑ.
«Чӑваш ачи -2026» ӑмӑртӑва пухӑннисем чи малтанах хӑйсемпе паллаштарнӑ. Унтан Ухсай Якковӗн пурнӑҫӗпе пултарулӑхне пӗлнине кӑтартса панӑ, «Крокодил» вӑйӑ вылянӑ, 1 минут хушши тӗрлӗ темӑпа калавсем туса каласа панӑ, ал ӗҫӗ тума пӗлнине те кӑтартма тивнӗ вӗсен.
1-мӗш вырӑна Валерия Рожкова (40-мӗш шкул), 2-мӗш вырӑна Ульяна Медведева (65-мӗш шкул), 3-мӗш вырӑна Анна Горшкова (20-мӗш шкул) тухнӑ.
«Чи маттурри» номинацире Ева Мулендеева (33-мӗш шкул) ҫӗнтернӗ, «Чи пултарулли» номинацие Вероника Сергеева (7-мӗш вӑтам шкул) тивӗҫнӗ.
Ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Шупашкарта чӑваш чӗлхи уявӗ иртнӗ. Ӑна хулари 40-мӗш вӑтам шкулта йӗркеленӗ. Унта республикамӑрӑн тӗп хулинчи пилӗк шкултан ачасем пуҫтарӑннӑ.
«Чӑваш ачи -2026» ӑмӑртӑва пухӑннисем чи малтанах хӑйсемпе паллаштарнӑ. Унтан Ухсай Якковӗн пурнӑҫӗпе пултарулӑхне пӗлнине кӑтартса панӑ, «Крокодил» вӑйӑ вылянӑ, 1 минут хушши тӗрлӗ темӑпа калавсем туса каласа панӑ, ал ӗҫӗ тума пӗлнине те кӑтартма тивнӗ вӗсен.
1-мӗш вырӑна Валерия Рожкова (40-мӗш шкул), 2-мӗш вырӑна Ульяна Медведева (65-мӗш шкул), 3-мӗш вырӑна Анна Горшкова (20-мӗш шкул) тухнӑ.
«Чи маттурри» номинацире Ева Мулендеева (33-мӗш шкул) ҫӗнтернӗ, «Чи пултарулли» номинацие Вероника Сергеева (7-мӗш вӑтам шкул) тивӗҫнӗ.
Шкулта ачасене пӗлӳ тӗнчине тӗрлӗ майпа илсе кӗртеҫҫӗ. Вӗренӳ кӗнекисене татти-сыпписӗр шӗкӗлченипе пӗрлех культура мероприятийӗсем урлӑ та вӑл е ку пахалӑха ӑша хывма пулать. Шӑпах ҫапла хакламалла та Шупашкарти 40-мӗш вӑтам шкулта чӑваш концерчӗ иртнине.
Вӗренӳ заведенийӗнчи сцена ҫине ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче «Ҫавал» эстрадӑпа фольклор ушкӑнӗ тухнӑ. Пултарулӑх ушкӑнӗ Чӑваш патшалӑх филармонийӗн артисчӗсенчен тӑрать. Ушкӑн чӑваш юрри-ташшине куракансем патне эстрада урлӑ илсе ҫитерет. Шкулти концертра артистсем авалхи тата паянхи юрӑсене шӑрантарнӑ. Вӗсен илемлӗ тумӗ те мӗне тӑрать!
«Пирӗн шутпа, ҫакӑн пек концертсем чӑваш чӗлхипе халӑх культурине ӑнланма май параҫҫӗ», — тесе пӗтӗмлетнӗ шкул халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче.
Шупашкар хулинчи 17-мӗш вӑтам шкулта «Пархатар» этнографи фестивалӗ иртнӗ. Вӑл ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче пулнӑ.
Хулари 40-мӗш шкул «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, шкул ачисемпе вӗрентекенсем чӑваш халӑхӗн юрри-кӗввин, ташши-вӑййин тӗнчине лекнӗ. Вӗсем тӗрлӗ номинацире ӑмӑртнӑ, хӑйсен пултарулӑхӗпе паллаштарнӑ.
«Чӑваш халӑхӗн йӑли-йӗрки» номинацире Шупашкар хулин 40-мӗш шкулӗн «Чӗкеҫ» (1б класс, ертӳҫи - А.М. Степанов), «Чӑваш ачи» (9м класс, ертӳҫи - Р.А. Гаврилова) ушкӑнсем тата чӑваш чӗлхипе литература вӗрентекенсем Т.В. Николаева, Р.А. Гаврилова , А.М. Степанов хутшӑннӑ. Вӗсем ҫепӗҫ юрӑсем шӑрантарнӑ, чӑваш вӑййисене вылянӑ, куракансене илемлӗ ташӑпа савӑнтарнӑ.
«Чӑваш ачи» ушкӑн 1-мӗш вырӑна, вӗрентекенсен ушкӑнӗ 2-мӗш вырӑна тивӗҫнӗ.
Аслӑ Ҫӗнтерӳ уявӗ ҫывхарать. Республика уява паллӑ тума хатӗрленет.
Шупашкарта Ҫӗнтерӳ кунӗ умӗн шкул ачисем валли тӳлевсӗр экскурсисем йӗркелеме палӑртнӑ. Ку акци «Ҫӗнтерӳ ҫулӗсем» акципе килӗшӳллӗн иртӗҫ.
Ачасен Шупашкарти паллӑ вырӑнсене ҫитсе курма май пулӗ. Ӑҫта? «Анне» палӑк патне, Чапаев скверне, Хӗрлӗ тӳреме, Раҫҫейӗн тӗрленӗ карттин музейне. Экскурсоводсем ачасене Шупашкар историйӗпе паллаштарӗҫ, халапсем те каласа кӑтартӗҫ.
Палӑртса хӑварар: экскурсисене 2 пин ытла ачана явӑҫтарма палӑртнӑ.
Улатӑрта амӑшӗ ывӑлне хӗненӗ, ун валли ӑшӑ тум туянман тесе шутлаҫҫӗ. Ҫавна май ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Прокуратура тӗрӗслев ирттернӗ те ҫакна палӑртнӑ: кӑҫал кӑрлач уйӑхӗнчен пуҫласа пушчен Улатӑрта пурӑнакан хӗрарӑм 13 ҫулти ывӑлне хӗненӗ. Ҫав шутра – ӳсӗр чухне те.
Кунсӑр пуҫне вӑл ун валли ҫанталӑка кура ӑшӑ тум, вӗренмелли хатӗрсем илсе паман, ҫителӗклӗ ҫитермен. Ача ҫанталӑка кура тумланманнине, вӗренмелли хатӗрӗсем ҫуккине шкулта та курнӑ, анчах кун пирки профилактика системин органӗсене пӗлтермен.
+13.4 °C