Чӳк уйӑхӗн 16-мӗшӗнче, аслӑ Ҫеҫпӗлӗмӗр ҫуралнӑ кун, Чӑваш Республикинчи Ҫеҫпӗл Мишши фончӗн Халӑхсем хушшинчи Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ премийӗн 2025 ҫулхи лауреачӗсем паллӑ пулчӗҫ.
Вӗсем — Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институчӗн гуманитари кафедрин профессорӗ, истори наукисен докторӗ Ирина Витальевна Сухарева-Саригель («Чӑвашлӑха аталантарассишӗн нумай ҫул ҫине тӑрса тухӑҫлӑ ӗҫленӗшӗн, наукӑра, юрӑ-кӗвӗ ӳнерӗнче пысӑк ҫитӗнӳсем тунӑшӑн») тата Санкт-Петербургри чӑвашсен Наципе культура автономийӗн предселателӗ, Чӑваш Республикин культура тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Валериан Анатольевич Гаврилов («Чӑвашлӑха аталантарас тӗлӗшпе нумай ҫул тухӑҫлӑ ӗҫленӗшӗн, тӗрлӗ ҫулсенче Мурманск облаҫӗнче тата Санкт-Петербургри чӑвашсен пӗрлӗхӗсене ӑнӑҫлӑ ертсе пынӑшӑн»).
И.В.Сухарева-Саригель 1969 ҫулта Пушкӑртстанри Аурказӑ районӗнчи Накатак ятлӑ ялта ҫуралнӑ, хальхи вӑхӑтра Шупашкарта пурӑнать, Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнче вӑй хурать.
В.А. Гаврилов 1962 ҫулта Чӑваш Республикинчи Вӑрмар райӗнӗнчи Пысӑк Енкасси ялӗнче тӗнчене килнӗ, нумай ҫул Мурманскра ӗҫлесе пурӑннӑ, юлашки ҫулсенче Санкт-Петербургра пурӑнать, Чӑваш Енпе тачӑ ҫыхӑну тытать.
Пушкӑртстанра пурӑнакансем сӑра уявне кӑҫал та ирттернӗ. Кун пирки «Контактра» халӑх тетелӗнче вырӑнти чӑвашсен хаҫачӗн пабликӗнче хыпарланӑ.
Унта пӗлтернӗ тӑрӑх, чӑваш ӗҫмин районти уявӗче чи лайӑх маҫтӑр ятне Лариса Исаева тивӗҫнӗ. Лариса Ивановна Пӑслӑк ялӗнчен.
Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче кӑҫал та «Созвездие земляков» (чӑв. Ентешсен ҫӑлтӑрлӑхӗ) халӑхсем хушшинчи фестиваль иртӗ. Вӑл юпа уйӑхӗн 9-мӗшӗнчен пуҫласа юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗччен пырӗ. Кашни кунах мар-ха.
Юпа уйӑхӗн 9-мӗшӗнче «Мелодии российского кино» программӑпа Тутарстанри филармони джаз-оркестрӗ сцена ҫине тухӗ. Юпа уйӑхӗн 17-мӗшӗнче Пушкӑртстанри филармонин камера оркестрӗ «Времена года в Буэнос-Айресе» концерт кӑтартӗ. Юпа уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Питӗрте пурӑнакан ентешӗмӗр Данил Прокопьев JUAN HORLENDIS BAND ушкӑнпа тата Регина Каргина вокалистпа килсе ҫитӗ.
Юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗнче фестиваль хупӑнӗ.
Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Раҫҫейӗн пӗтӗмӗшле вӗрентӗвӗн хисеплӗ ӗҫченӗн, Пушкӑрт Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗн, Раҫҫей халӑх учителӗн, педагогика ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗн, Пушкӑртстанри чӑваш диаспорин хастарӗн Анатолий Яковлевӑн «Путешествие к истокам» куравӗ ӗҫлет. Экспозицие чӑваш литературин классикӗ Константин Иванов ҫуралнӑранпа 135 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Курава уҫнӑ ҫӗре культура, ӳнер тата вӗренӳ ӗҫченӗсем пырса ҫитнӗ. Вӗсем К. Ивановӑн «Нарспи» поэмине тӗпе хурса тимӗртен хатӗрленӗ япаласене, Иван Яковлева, Ҫеҫпӗл Мишшине, Андриян Николаева халалланӑ ӗҫсене, чӑвашла тумланнӑ хӗрарӑмсен портречӗсене тата ыттине тӗлӗнсе тишкернӗ.
Алена Силпи пиллӗкмӗш хут анне пулнӑ. Ку хыпара эпир «Урал сасси» хаҫат халӑх тетелӗнче хыпарлани тӑрӑх пӗлтӗмӗр.
«Ҫурла уйӑхӗн 6-мӗшӗнче пирӗн ентеш, Авӑркас тӑрӑхӗнчи Юламан ялӗнче ҫуралса ӳснӗ Алена Силпи эстрада ҫӑлтӑрӗ пиллӗкмӗш ача ҫуратнӑ. Арҫын ача ирхине 7.54 сехетре ҫут тӗнчене килнӗ, унӑн йывӑрӑшӗ – 4210 грамм, ҫӳллӗшӗ – 56 см. Кун пирки юрӑҫ хӑйӗн социаллӑ ушкӑнӗсенче пӗлтернӗ», — хыпарланӑ «Урал сасси».
Пушкӑртстанри «Урал сасси» хаҫат «Ҫарпа патриотизм темипе тата Константин Ивановӑн сӑввисене вуласси» конкурс ирттерет
Хаҫат пӗлтернӗ тӑрӑх, пултарулӑх ӑмӑртӑвӗ Пушкӑрстанри Пелепей районӗнчи чӑвашсен наципе культура автономийӗ йӗркеленипе тата Ҫамрӑксен ӗҫӗсене пурнӑҫлакан федераллӑ агентство пулӑшнипе иртет. Конкурс ҫӗнтерӳҫисемпе лауреачӗсене II Регионсен хушшинчи ҫамрӑксен «Константин Иванов еткерӗ: ҫут тӗнче, пӗрлӗх тата патриотизм» форумра ҫурла уйӑхӗн 22-мӗшӗнче Пелепей хулинче пӗлтерӗҫ.
Пушкӑртстанри Давлекан районӗнчи Кузьминовка ялӗ 100 ҫулхине уявланӑ. Унта ял ҫыннисем ҫеҫ мар, тӳре-шара та, артистсем те пуҫтарӑннӑ.
«Урал сасси»
хаҫат пӗлтернӗ тӑрӑх, Давлекан ҫӗрӗ ҫинче пӗр ӗмӗр каялла Кузьминовка ятлӑ ял йӗркеленнӗ. Ӑна пуҫарса яраканӗ Иван Тарасов шутланать. Ял хӑвӑрт ӳсме пуҫланӑ. Кунта Чуюнчӑ-Николаевка ялӗнчи ҫемьесем те куҫса килнӗ. Кузьминовкӑра пурӑнакансенчен ытларах пайӗ мӑкшӑсемпе чӑвашсем пулнӑ.
Чӑваш кӗнеке издательствинче Геннадий Челпирӑн «Артей» кӑларӑмӗ кун ҫути курнӑ.
Издательство редакторӗ Ольга Иванова пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫӗнӗ кенекене чӑвашла тата вырӑсла хатӗрленӗ. Геннадий Васильевичӑн сӑвӑлла юмахне вырӑсла куҫараканӗ – Вера Никитина. Редакторӗ – Ольга Иванова, ӳнерҫи – Татьяна Бурдина. Тиражӗ – 1000 экземпляр.
Кӗнеке авторӗ Геннадий Челпир (Геннадий Тимофеев) Пушкӑртстанри Ҫтерлӗпуҫ тӑрӑхне кӗрекен Тетӗрпуҫ ялӗнче 1963 ҫулта ҫуралнӑ. Вӑл – поэт, драматур. Унӑн «Виҫ кӗтеслӗ юрату» пьеси тӑрӑх Шупашкарти Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Ҫамрӑксен театрӗ 2017 ҫулта спектакль лартнӑ.
Ҫӗртме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Республика кунӗнче, Шупашкарта Акатуй иртессине эпир пӗлтернӗччӗ-ха. Вӑл Хӗрлӗ лапамра 15 сехетре пуҫланӗ. Уява ака-суха ӗҫӗ вӗҫленнине тата Чӑваш автономине йӗркеленӗренпе 105 ҫул ҫитнине халаллӗҫ.
Унта Чӑваш Енри чи пултаруллӑ коллективсем ҫеҫ мар, Самар, Ӗренпур, Чӗмпӗр облаҫӗсенчи, Санкт-Петербургри, Чулухлари, Пушкӑртстанри, Мари Элти тата Тутарстанри коллективсем килсе ҫитӗҫ.
Чӑваш академи драма тата Ҫамрӑксен театрӗсен коллективӗсем те унта хутшӑнӗҫ.
Ҫӗршывӑмӑрӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче сапаланса тӗпленнӗ йӑхташӑмӑрсем тӑван халӑхӑмӑрӑн йӑли-йӗркине тытса пурӑнма тӑрӑшаҫҫӗ.
Нумаях пулмасть Чӗмпӗр облаҫӗнче Акатуя пуҫтарӑннӑ. Унта облаҫ кӗпӗрнаттӑрӗ те хутшӑннӑ. Вӑйӑ картине Чӑваш, Тутар, Пушкӑрт республикисенчи, Чӗмпӗр облаҫӗнчи пултарулӑх ушкӑнӗсем тӑнӑ. Хӑнасене наци апат-ҫимӗҫӗпе сӑйланӑ.
Ленинград облаҫӗнчи Бугры хулин Тӗп тӳремӗнче те Акатуй кӗрленӗ. Уява вӑл тӑрӑхри чӑвашсен пӗрлӗхӗ, Питӗрти наципе-культура автономийӗ хатӗрленӗ.
+17.5 °C