Чӑваш автономине йӗркелесе янӑранпа 105 ҫул ҫитнӗ. Ҫавна май Республика кунне анлӑн уявлама палӑртаҫҫӗ.
Шупашкарта кӑҫал та пӗтӗм чӑвашсен Акатуйӗ иртӗ. Вӑл 16 сехетре пуҫланӗ. Ӑна пирӗн республикӑра кӑҫалхипе 13 хут йӗркелеҫҫӗ.
Уява Чӑваш Енри коллективсем ҫеҫ мар, Пушкӑртстанри, Тутарстанри; Пенза, Самар, Чӗмпӗр облаҫӗсенчи, Санкт-Петербург тата Мускав хулисенчи чӑвашсем те хутшӑнӗҫ.
Ҫав кунах ача-пӑча Акатуйӗ те иртӗ.
Пушкӑртстанри Ҫтерлӗ (Стерлитамак) хулинче «Ачалӑх тӗнчи» фестиваль-конкурс иртнӗ. Кун пирки «Хыпар» издательство ҫурчӗн журналисчӗ Елена Атаманова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.
«Аякри тӑвансем тӗлӗнтерчӗҫ те, савӑнтарчӗҫ те. Ҫӗр-ҫӗр ача ҫитнӗччӗ уява, пурте-пурте чӑваш тумӗпе, капӑрлӑхсемпе. Чӑвашла хитрен юрлаҫҫӗ, паллӑ поэтсен сӑввисене шӑрантараҫҫӗ, чӑваш тумӗ ҫинчен каласа кӑтартма та пӗлеҫҫӗ.
Асӑрхӑр: ял ачисем мар, хулара пурӑнакан шӑпӑрлансем!
Пушкӑртстанра тем тесен те урӑхларах!!! Пушкӑртстанра чӑвашлӑха хисеплени, юратни, тӑван чӗлхене, культурӑна, йӑла-йӗркене сума суни тата вӑйлӑрах курӑнать! Вӗсем туслӑха хаклама, пӗрле чӑмӑртанса, пӗр-пӗрне ура хумасӑр, вак-тӗвекленмесӗр, пӗр-пӗрне ӑмсанмасӑр ӗҫлеме пӗлеҫҫӗ. Тата ҫав тери уҫӑ кӑмӑллӑ та тарават! Чаплӑ, чаплӑ Уяв тӑк уяв пулчӗ!» — хавхаланса та ҫунатланса пӗлтернӗ мероприяти пирки Елена Атаманова журналист.
Паян Чӑваш таврапӗлӳҫисен форумӗ иртнӗ. Унта чӑвашсем Пушкӑртстанран, Чӗмпӗртен, Ӗренпуртан тата ытти ҫӗртен килсе ҫитнӗ. Чӑваш культурине тӗпчекенсен форумӗ Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче иртнӗ.
«Вӗсем ҫак ӗҫе чун ыйтнипе (пӗр тӳлевсӗр) туса пыраҫҫӗ, ҫавӑнпа ҫулталӑкра пӗрре пухӑнса аякри йӑхташӑмӑрсемпе пӗрле сӳтсе яваҫҫӗ», – тесе тӗрӗс палӑртнӑ вулавӑш ӗҫченӗ Антонина Андреева халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче.
Кӑрлач уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче Анатолий Музыкантовӑн юбилей каҫӗ иртӗ.
«Музыкантов приглашает!» (чӑв. Музыкантов йыхравлать) пултарулӑх каҫне Раҫҫей Федерацийӗн тата Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, «Сувар» халӑх ташшин ансамблӗн тата «Суварята» халӑх ташшин ача-пӑча ансамблӗн ертӳҫи Анатолий Музыкантов 75 ҫул тултарнине халалланӑ.
Уяв каҫне Мари Элти, Пушкӑртстанри, Тутарстанри коллективсем килсе ҫитмелле. Виталий Адюков, Вячеслав Христофоров тата Ирина Музыкантова юрӑсем шӑрантарӗҫ.
Пушкӑртстанра тухса тӑракан «Урал сасси» хаҫат 35 ҫул тултарнине уявланӑ.
Унта «Хыпар» издательство ҫурчӗн ӗҫченӗсем те пулнӑ.
«Мӗн тери телейлӗ кун паян! Пуринчен ытла мана юратнӑ хаҫатӑм аякра, тӗрлӗ халӑх хушшинче, ниме пӑхмасӑр паянхи кун та ҫирӗппӗн малалла утни, аталанни, республикӑри мӗн пур чӑваша пӗрлештерсе тӑни савӑнтарать, мӑнаҫлантарать!
«Урал сасси» ача чухне мана ырӑ тӗслӗх кӑтартаканӗ, ҫул уҫса параканӗ пулнӑ! Халӗ те чуна ӑшӑтса, вӑй парса тӑрать», — хӑпартланса пӗлтернӗ издательство ҫурчӗн ача-пӑча кӑларӑмӗсен редакторӗ Елена Атаманова.
Пушкӑртстанри чӑвашсен «Урал сасси» хаҫатне кӑларса тӑма тытӑннӑранпа кӑҫалхи юпа уйӑхӗнче 35 ҫул ҫитнӗ. Ӗнер вара «Хыпар» издательство ҫуртӗнче асӑннӑ каларӑм редакторӗ Юрий Михайлов пулнӑ.
«Пелепейри информаци центрӗн «Урал сасси» хаҫат редакторӗ Юрий Николаевич Патӑрьел тӑрӑхӗнче ҫуралса ӳснӗ пулин те, чӗререн хисеплесе ентешех тесе калас килет манӑн ӑна. Юрий Николаевич Пушкӑртстанра ытларах та пурӑнать, вӑл унта ҫамрӑклах тӗпленнӗ», — хыпарланӑ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче Пушкӑрт ҫӗрӗ ҫинче ҫуралса ӳснӗ, «Хыпар» издательство ҫурчӗн ача-пӑча кӑларӑмӗсен редакторӗ Елена Атаманова.
«Урал сасси» хаҫат хӑйӗн сумлӑ юбюилейне «хыпарҫӑсене» йыхравлама Шупашкара килнӗ.
Чӑваш Енӗн наци библиотекинче Аркадий Русаковӑн ҫӗнӗ романне пахаланӑ.
Автор Пушкӑртстанра ҫуралнӑ. Унӑн ӗҫӗ Чӑваш кӗнеке издательстви тӑван чӗлхепе ҫырнӑ романсен конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. «Турхан сӑмахӗ»
— историлле хайлав.
«Чӑваш Ен» ПТРК пӗлтернӗ тӑрӑх, «Чӑваш романӗ» литература ӑмӑртӑвӗнче ҫӗнтернӗ хайлавӑн авторӗ Аркадий Русаков — профессипе тухтӑр, Фёдоровка салинчи район сыватмӑшӗнче невролог пулса ӗҫлет. 35 ҫул Стерлитамакри чӑваш ҫыравҫисен «Шуратӑл» литература пӗрлешӗвӗнче тӑрать», — хыпарланӑ Марина Карягина.
Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче Гримм пӗртӑвансен юмахӗпе «Бременские музыканты» мюзикл лартма хатӗрленеҫҫӗ. Премьерӑна авӑн уйӑхӗн 14-мӗшӗнче кӑтартӗҫ. Трубадурпа унӑн тусӗсен мыскарисем ҫинчен каласа кӑтартакан ӗҫпе театрӑн тӗп режиссёрӗ Дмитрий Михайлов ӗҫлет. Мюзикла театрти пӗтӗм труппа тенӗ пекех хутшӑнӗ.
Мюзиклти юрӑсен авторӗ – Игорь Столяров музыкант тата композитор. Унпа театр унччен те килӗштерсе ӗҫленӗ. Художник-постановщикӗ — Питӗрти Мария Шуплецова. Вӑл маларах Марина Карягина пьеси тӑрӑх «Ҫӗн Кун Ачи», Михаил Лермонтовӑн «Мцыри» ӗҫне лартма хутшӑннӑ.
Пластика режиссёрӗ — Пушкӑртстанӑн искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ тата тава тивӗҫлӗ артисчӗ Рамиз Мухаметшин. Вӑл чӑваш театрӗнче «Снежная королева» юмах, «Ҫӗн Кун Ачи», «Шурҫамка», «Куккук куҫҫулӗ» спектакльсем лартма хутшӑннӑ.
Шупашкар муниципаллӑ округӗнчи «Ясна» этнокомплексра паян Пушкӑртстанри чӑвашсем пулнӑ.
Галина Григорьева-Айпикен халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, вӗсем парнесемпе килнӗ, музея ҫӗнӗ экспонатсемпе пуянлатнӑ. Аякри йӑхиашӑмӑрсене чӑваш юррипе кӗтсе илнӗ.
«Тваткал пахчи, ҫырла пахчи.
Ҫырли пиҫсен илемлӗ.
Ах, Тор-Тор, панулми.
Татымап, ҫиимап,
Тӑвансӑр пуҫне пурнымастӑп.
Тӑван пӳрчӗ, тваткал пӳрчӗ.
Тӑвансем пухӑнсан илемлӗ.
Ай, Тор-Тор, панулми,
Татымап, ҫиимап,
Тӑвансӑр пуҫне пурнымастӑп...», — шӑрантарнӑ хӑнасене кӗтсе илнӗ май.
Пирӗн республикӑра кӑҫал та Пукане театрӗсен фествиалӗсем иртӗҫ. Кун пирки Телеграмри «Пуринчен малтан. Ҫывӑрса юлмасан» пабликра пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш патшалӑх пукане театрӗнче ҫулсеренех «Юмахсен каруҫҫелӗ» тата «Пӗрешкел пулма кирлех мар» пӗтӗм тӗнчери фестивальсем ирттерет. Кӑҫал вӗсем Шупашкарӑн 555 ҫулхи юбилейне халалланӑ мероприятисемпе пӗр вӑхӑта килӗҫ — ҫурла уйӑхӗн 16-19-мӗшӗсенче пулӗҫ.
Фестивальсене ҫӗршыври 15 регионтан пултарулӑх ушкӑнӗсем килсе ҫитӗҫ: Мускавран, Белгородран, Владимиртан, Волгоградран, Ростовран, Чӗмпӗртен, Ярославльтен, Краснодартан, Пушкӑртстанран, Мари Элтен; Мордва, Тутар, Удмурт Республикисенчен. Унсӑр пуҫне Азербайджанран тата Казахстанран.
+17.5 °C