Иван Поликарпов аслӑ лейтенант награди 72 ҫултан ҫеҫ тӑванӗсен аллине лекнӗ. Ҫак кунсенче унӑн ывӑлне Ҫар комиссариачӗ ҫак наградӑна панӑ.

Иван Поликарпович 1943 ҫулта паттӑрла вилнӗ. Вӑл Александр Невский орденне тивӗҫнӗ. Ӑна унӑн ывӑлӗ ҫак кунсенче илме пултарнӑ. Анчах ӑна удостоверение ҫеҫ панӑ, мӗншӗн тесен ордена ҫынна хӑйне ҫеҫ тыттараҫҫӗ. Анчах Владимир Поликрповшӑн ку пӗлтерӗшлӗ мар.

Иван Поликрапов опытлӑ командир пулнӑ. Вӑл совет-финн вӑрҫине те хутшӑннӑ. Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче вӑл Беларуҫ фронтӗнче ҫапӑҫнӑ. Анчах 1943 ҫулта ӑна тӑшмансем вӗлернӗ. Паттӑра ун хыҫҫӑн II степень Тӑван ҫӗршыв вӑрҫин орденне пама йышӑннӑ. Ӑна унӑн арӑмӗ илнӗ. Александр Невский орденӗ пирки вара ҫемьере никам та пӗлмен.

II степень Тӑван ҫӗршыв вӑрҫин орденне парсан ҫемьере ашшӗ Беларуҫра вилнине пӗлнӗ. Хӑҫан? Никам та пӗлмен. Фронтовикӑн мӑнукӗ кун пирки тӗнче тетелӗнче шыраса тупнӑ.

Паян Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче халӑхӑн социаллӑ пулӑшӑвӗн учрежденийӗсен ветеранӗсем тӗл пулнӑ.

Халӑхӑн социаллӑ хӳтлӗх учрежденийӗсен ветеранӗсен общество организацине пирӗн республикӑра кӑҫалхи ҫу уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче йӗркелерӗҫ. Общество организацийӗн тӗллевне асӑннӑ тытӑмра тимлекен ҫамрӑк специалистсен професси шайне ӳстересси тесе пӗлтернӗччӗ. Общество организацийӗн ертӳҫи пулма Чӑваш Патшалӑх Канашӗн депутатне Владимир Мидукова суйланӑччӗ. Вӑл 1994–2001 ҫулсенче социаллӑ политика министрӗ пулнӑ.

Паянхи куна социаллӑ ӗҫӗн ветеранӗсен организацийӗнче 270 ытла ҫын.

Социаллӑ служба ӗҫченӗсемпе республикӑн сывлӑх сыхлав тата социаллӑ аталану министрӗ Алла Самойлова тата маларах асӑннӑ общество организацийӗн республикӑри ертӳҫи Владимир Мидуков курнӑҫнӑ, кулленхи тӗрлӗ ыйтӑва сӳтсе явнӑ.

Сӑнсем (11)

Пӑрачкавсем хӑйсен паллӗ ентешне манмаҫҫӗ. Ӑна халалласа вӗсем нумаях пулмасть асӑну комплексӗ уҫнӑ. Сӑмах — карапсем тунӑ Алексей Николаевич Крылов ӑсчах, академик пирки.

«Флотская слава Поречья» (чӑв. Пӑрачкав тӑрӑхӗн флот хисепӗ) асӑну комплексне ҫурла уйӑхӗн 22-мӗшӗнче Пӑрачкав шкулӗнче уҫнӑ.

Экспозицире Алексей Крылов академикӑн бюсчӗ тӗп вырӑн йышӑнать. Ку ахальтен мар. Алексей Николаевич Крылов пурнӑҫӗнче Пӑрачкав районӗнчи Крылово (унччен — Висяга) ялӗ пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑннӑ. Кунсӑр пуҫне Пӑрачкав шкулӗнче кадет класӗ пур. Вӑл та Алексей Крылов академикӑн ячӗпе хисепленет.

Елчӗк район прокуратури чиновниксене ҫирӗп хушу панӑ: ҫӳп-ҫап куписене пӗтермелле. Ку икӗ ял тӑрӑхне пырса тивет.

Елчӗк район прокуратури нумаях пулмасть тӗрӗслев ирттернӗ. Шӑпах ун чухне районти икӗ ял тӑрӑхӗнче ирӗк паман ҫӳп-ҫап куписене тупса палӑртнӑ. Ҫавна май ял тӑрӑхӗсен пуҫлӑхӗсем тӗлӗшпе административлӑ йӗркене пӑснӑ тесе ӗҫ пуҫарнӑ.

ЧР прокуратурин пресс-служби пӗлтернӗ тӑрӑх, икӗ ял тӑрӑхӗн пуҫлӑхне штраф панӑ. Ӗҫе суд пӑхса тухнӑ. Вӑл прокурор ыйтнине тивӗҫтернӗ. Халӗ ҫав пуҫлӑхсен санкцилемен ҫӳп-ҫап куписене пӗтерме тиветех.

Етӗрнесем хулан 425 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Вӗсене саламламашкӑн Михаил Игнатьев ҫитнӗ. Вӑл промышленноҫ предприятийӗсен экспозицийӗпе паллашнӑ, наци апачӗсен куравне пӑхса ҫаврӑннӑ. Унтан Михаил Васильевич ҫанӑ тавӑрса ӗҫлекенсене наградӑсемпе чысланӑ.

Михаил Игнатьевӑн ҫулҫӳревӗ кунпа вӗҫленмен. Вӑл Пупӑлькасси ял уявне ҫитсе курнӑ. Унтан Тури Ачака ҫул тытнӑ. Аркадий Айдак палӑкӗ умне чечек хунӑ хыҫҫӑн вӑл хӑмла пахчине пӑхса ҫаврӑннӑ. Ӑна кунта 1972 ҫултанпа ҫитӗнтереҫҫӗ.

Хуҫалӑхра 22 гектар хӑмла ӳстереҫҫӗ. Гектартан 14–15 центнер хӑмла пухаҫҫӗ. Михаил Игнатьев хӑмла хакӗ 500–600 тенкӗ пуласса каланӑ. Вӑл халӗ хӑмла ӳстересси тупӑшлӑ ӗҫ пулнине палӑртнӑ.

Ҫурлан 21-мӗшӗнче Геннадий Айхи поэт 81 ҫул тултаратчӗ. Пурӑннӑ пулсан. Ҫав кун ячӗпе авангардист-сӑвӑҫӑн тӑван тӑрӑхне, вӑл ҫуралнӑ Патӑрьел районӗнчи Ҫӗньял ялне, Швейцаринчен килсе ҫитнӗ. Вӗсенчен пӗри — Жиль Зильбершнатейн поэт-тӗпчевҫӗ, тепри — Фани Моссьер поэт-куҫаруҫӑ.

Ют ҫӗртен килнӗ хӑнасене вырӑнти шкулти чӑваш чӗлхи вӗрентекен Мария Мадюкова тата Валентина Нестерова библиотекарь кӗтсе илнӗ. Поэтсем Айхи вӗреннӗ шкулта пулнӑ. Сӑмах май, вӗренӳ учрежденийӗ халӗ Геннадий Айхи ячӗпе хисепленет. Хӑнасем Айхие ячӗпе 2008 ҫулта уҫнӑ музейра пулнӑ. Музее вӗсем асӑнмалӑх кӗнеке парнеленӗ. Кайран этнографи музейне кӗрсе тухнӑ.

Швеци хӑнисем Патӑрьел ҫӗрӗпе кӑмӑллӑ юлнӑ. Нарӑс уйӑхӗнче вӗсем «Айхи вулавне» килме шантарнӑ. Геннадий Айхи поэзине кӑмӑллакан поэтсем сӑвӑҫӑн вилтӑпри ҫине ҫитсе килнӗ. Унта чечек хунӑ.

Сӑнсем (12)

ЧР влаҫӗсен официаллӑ порталӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш Енре 2017 ҫула мӗне халаллани паллӑ пулнине пӗлтерет. Республикӑра ун чухне ҫутҫанталӑкӑн уйрӑмах сыхлакан лаптӑксен ҫулталӑкӗ пулӗ.

Ку хушӑва РФ Президенчӗ Владимир Путин ҫурла уйӑхӗнче алӑ пуснӑ. Раҫҫейре кунашкал ҫулталӑк пӗрремӗш хут пулӗ. Вӑл ҫутҫанталӑк палӑкӗсене упрама пулӑшасса шанаҫҫӗ.

ЧР Ҫутҫанталӑк министерствинче республикӑра ирттермелли мероприятисен планне хатӗрлекен ӗҫ ушкӑнне йӗркелӗҫ. Ведомствӑра ҫутҫанталӑк палӑкӗсене аталантарас, упрас енӗпе сӗнӳсем те кӗтеҫҫӗ. Сӗнӳсене minpriroda77@cap.ru электронлӑ почтӑна ямалла е ҫак адреспа пымалла: Шупашкар хули, Ленинград урамӗ, 33-мӗш ҫурт.

Чӑваш Енре каллех ял хуҫалӑх ярмӑрккисем ӗҫлеме пуҫланӑ. Шупашкарта унашкалли — 10. Ял хуҫалӑх ярмӑрккисем урӑх хуласенче те ӗҫлеҫҫӗ. Кун пирки ЧР влаҫӗсене официаллӑ порталӗ пӗлтерет.

Шупашкарта «Кӗр парни» ярмӑрккӑсем «Николаевски» суту-илӳ комплексӗнче, «Дар» тулли мар яваплӑ обществӑра, «Северная» тулли мар яваплӑ обществӑра, «Хевешски» пасарта уҫӑлнӑ.

Кунсӑр пуҫне ял хуҫалӑх продукцийӗпе Канашра, Улатӑрта, Ҫӗмӗрлере, Ҫӗнӗ Шупашкарта суту-илӳ тӑваҫҫӗ. Ярмӑрккӑ уҫӑлнӑ ятпа савӑнӑҫлӑ мероприятисем иртнӗ.

Ку ярмӑрккӑсем халӑхшӑн лайӑх. Унта хаксем ытти пасартан йӳнӗрех. Суту-илӳ вырӑнӗсемпе тӳлевсӗрех тивӗҫтереҫҫӗ. Хӑшӗ-пӗрне тавара киле ҫитиех леҫсе параҫҫӗ. Тӗслӗхрен, сусӑрсене, пенсионерсене, нумай ачаллӑ ҫемьесене, ветерансене.

Пуҫлӑх килет те пуҫлӑх каять тесси кӑна юлать-тӗр ку хыпар пирки. Республика шайӗнчи тӳре-шара ылмашни пирки Чӑваш халӑх сайчӗ унччен те пӗрре кӑна мар пӗлтернӗччӗ. Халӗ тата тепӗр предприятире пуҫлӑх ылмашать.

Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗн Пуҫлӑхӗ Иван Моторин «Республикӑн капиталлӑ строительство управленийӗ" патшалӑх унитарлӑ предприятийӗн пуҫлӑхне Алексей Ильина ӗҫрен хӑтарасси ҫинчен калакан хушӑва паян алӑ пуснӑ.

Маларах асӑннӑ управлени ӗҫченӗсен тӗлӗшпе республикӑн Правительство ҫуртӗнче сауна туни пирки пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ тесе пӗлтерет «Правда ПФО» интернет-кӑларӑм. Асӑннӑ управление унччен ертсе пынӑ Владимир Громова ӗҫрен 2014 ҫулхи ака уйӑхӗнче отставкӑна янӑ, кайран тилхепене Алексей Ильина шанса панӑ.

Шупашкар районӗнчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен центрӑн вӑхӑтлӑх пурӑнмалли уйрӑмсем пиллӗк. Вӗсем Кӑшавӑшра, Янӑшра, Ишекре, Шорккара, Хыркассинче вырнаҫнӑ. Вӗсенче пӗччен 94 ватӑпа сусӑр пурӑнать. Вӗсене пурне те 20 ҫул каяллах уҫнӑ. Ҫав вӑхӑтра вӗсенче сахал мар ҫын пурӑннӑ. Кашни ҫуртӑнах хӑйӗн хушма хуҫалӑхӗ пур. Унта хӑш-пӗр выльӑх-чӗрлӗх тытаҫҫӗ, пахча-ҫимӗҫ ӳстереҫҫӗ.

Вӑхӑтлӑх пурӑнмалли уйрӑмсенче нумаях пулмасть К.П. Андреева уйрӑм усламҫӑ пулнӑ. Вӑл халӑха социллӑ пулӑшу кӳрекен центр специалисчӗсемпе Екатерина Москаленкопа тата Лариса Ивановапа пӗрле ахальтен кайман – ватӑсене усламҫӑ спонсор пулӑшӑвӗ кӳнӗ, тасалма кирлӗ япаласем ҫителӗклех панӑ. Ырӑ кӑмӑлшӑн ӑна ваттисем тав тунӑ.

Сӑнсем (4)