Паян, ҫӗртме уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, Никифор Мранькка чӑваш ҫыравҫи ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнӗ.
Вӑл Куславкка районӗнчи Пилешкассинче ҫуралнӑ. Чиркӳпе прихут шкулӗнче вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн тӗрлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ, ҫав шутра матрос та, вӑрман тиекен те пулнӑ.
1925 ҫулхи пуш уйӑхӗнче ӑна вырӑнти ял совечӗн председательне лартнӑ, тепӗр ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Чӑваш АССР халӑх комиссариачӗн коллеги пайташӗ пулма шаннӑ.
1931 ҫулта вӑл Мускаври кинематографистсен институтӗнчи киносценаристсен ҫулталӑклӑх курсӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1938 ҫулччен «Чӑвашкинора» сценарист пулнӑ. Унсӑр пуҫне вӑл 1933–1938 ҫулсенче «Союзкинохроникӑн» чӑваш студийӗн директорӗнче тӑрӑшнӑ. 1938–1942 ҫулсенче «Ленин ялавӗпе» хаҫат редакторӗнче тимленӗ. 1942 ҫулта вӑл Хӗрлӗ ҫарта политика ӗҫченӗ пулнӑ.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Куславкка районӗнче партин райкомӗнче агитаципе пропаганда пайӗн заведующийӗнче, райӗҫтӑвкомра культура учрежденийӗсен пайӗн заведующийӗнче тӑрӑшнӑ.
Никифор Мранькка 1973 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 20-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Куславккара пытарнӑ.
Унӑн уйрӑмах паллӑ хайлавӗ — нумай томлӑ «Ӗмӗр сакки сарлака» романӗ. Асӑннӑ роман тӑрӑх Чӑваш академи драма театрӗнче спектакль те лартнӑ.
Ҫӗртме уйӑхӗн 4-мӗшӗнчеч Канаш тӑрӑхӗнче пурӑнакан Тимофеевсем ылтӑн туйне паллӑ тунӑ.
Анатолий Васильевичпа Зинаида Ефимовна 50 ҫул каялла Канашри ЗАГСра ҫемье ҫавӑрнӑ. Вӗсем виҫӗ ача ҫуратса ӳстернӗ: Сергей, Ольга тата Екатерина. Халӗ ултӑ мӑнукпа тата пӗр кӗҫӗн мӑнукпа савӑнса пурӑнаҫҫӗ.
Тимофеевсем иккӗшӗ те тивӗҫлӗ канӑва тухиччен Канаш хулинче ӗҫленӗ. Анатолий Васильевич малтана ПАТПра, кайран Канашри автоагрегат савутӗнче водительте тӑрӑшнӑ. Зинаида Ефимовна КААЗра повар пулса ӗҫленӗ.
Мӑшӑра Канаш округӗн ЗАГС ӗҫченӗсем саламланӑ.
И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн ректорӗ Андрей Александров нумаях пулмасть 60 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа ӑна, Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ пулнӑ май, парламентӑн черетлӗ, 43-мӗш сессийӗнче, саламланӑ. Кун пирки чӑваш парламенчӗн спикерӗ Леонид Черкесов халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарланӑ.
Андрей Юрьевич Адыгей автономи облаҫӗн тӗп хулинче 1966 ҫулти ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Майкоп хулинче ҫуралнӑ. Вӑл – ученӑй-экономист, правовед, историк. Унӑн ашшӗ-амӑшӗ Чӑваш Енрен. Ашшӗ Шупашкар районӗнчи Паҫпак ялӗнче ҫуралнӑ, амӑшӗ – Советски поселокӗнче.
Андрей Александров, сӑмах май каласан, иртнӗ ҫул уйӑхсерен вӑтамран ҫур миллиона яхӑн тенкӗ ӗҫлесе илнӗ. Тӗрӗсрех каласан, 486 пин тенкӗ.
Етӗрнери сӗт завочӗ юбилея хатӗрленет. Ӑна предпряити сумлӑн иртетерсшӗн. Мӗн тесен те пӗчӗк дата мар, предприяти 95 ҫул тултарнине уявлать. Паян вӑл акционерсен уҫӑ обществи шутланать.
Уява сӗт завочӗ Натали юрӑҫа йыхравланӑ. Унсӑр пуҫне те уяв программи кӑсӑклӑ пулмалла: ача-пӑча валли тӗрлӗ мероприяти ирттерме палӑртса хунӑ, аттракционсем тӳлевсӗр ӗҫлӗҫ, юмах кӑтартӗҫ, «Наша Корова» (чӑв. Пирӗн ӗне) маркӑпа кӑларакан продукцие тӳлевсӗр астивсе пӑхма май килӗ.
Уявра вырӑнти коллективсен тата чӑваш эстрада юрӑҫӗсен, «Воздух» тата «Малов» ушкӑнсен колнцерчӗсем пулӗҫ. Программа хедлайнерӗ — Натали.
Уяв программи ҫӗртме уйӑхӗн 6-мӗшӗнче 17 сехетре пуҫланӗ. Унта тӳлевсӗр ҫитсе курма май килӗ.
Элӗк районӗнчи Шор-Пайраш ялӗнче ҫуралнӑ Лидия Тимофеева 100 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Хальхи вӑхӑтра вӑл Муркаш округӗнчи Шомикри интернатра пурӑнать.
Лидия Тимофеевнӑн ӗҫ стажӗ – 55 ҫул. Вӑрҫӑ пуҫланнӑ чухне вӑл 14-ра пулнӑ. Аслисемпе тан колхозра сухаланӑ, тыр-пул пухса кӗртнӗ, каҫсерен вара салтаксем валли посылкӑсем хатӗрленӗ.
17 сул тултарсан ӑна Иваново облаҫне торф кӑларма янӑ. «Чӑваш хӗрӗсен резин атӑ та пулман, ҫӑпатапа ҫӳренӗ», - аса илет вӑл. Окоп чавнӑ ҫӗре те хутшӑннӑ вӑл. Торф кӑларнӑ ҫӗрте 11 ҫул тӑрӑшнӑ.
Ҫак ҫула ҫитсен та Лидия Тимофеевна таса ӑспа ҫӳрет, хаваслӑ пулма тӑрӑшать.
Чӑваш Енре отсавкӑри судьяна Хисеп грамотипе наградӑланӑ. Кун пек чыса республикӑн Аслӑ сучӗн председателӗ пулнӑ Николай Порфирьев тивӗҫнӗ. Хисеп грамотипе наградӑлаканни вара — Чӑваш Енӗн Юстици ӗҫӗн комитечӗ. Кун пек хутпа ӑна 75 ҫул тултарнине кура саламлас тенӗ.
2016 ҫулхи ака уйӑхӗнче Николай Порфирьева «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орденпа наградӑланӑ. Ун чухне вӑл 65 ҫул тултарнӑ. Николай Петрович Тӑвай районӗнчи Енӗш Нӑрваш ялӗнче 1951 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнче ҫуралнӑ.
Ӗнер, ҫу уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисчӗ Светлана Дмитриева 55 ҫул тултарнӑ. Вӑл — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ.
Пулас сцена ӑсти Канаш районӗнчи Кӑшнаруй ялӗнче ҫуралнӑ. Николай Терентьев драматургӑн тӑван ялӗнче ҫут тӗнчене килнӗскер ачаранпах театр тӗнчипе кӑсӑкланнӑ. Шупашкарта М.С. Щепкин ячӗллӗ Мускаври аслӑ театр училищине вӗренме яма ҫамрӑксене суйлаҫҫӗ тенине пӗлсенех пике унта вӗҫтернӗ. Пурӗ 15 ҫамрӑка суйласа илнӗ. Йыша Светлана Владимировна та лекнӗ. 1993 ҫулта алла диплом илнӗренпех Шупашкарти Ҫамрӑксен театрӗнче ӗҫлет.
Пушкӑртстанри Авӑркас районӗнчи Чӑваш Хурамалӗнчи Василий Николаев ячӗллӗ вӑтам шкул кӑҫал 125 ҫул тултарать. Вырӑнти «Урал сасси» хаҫат халӑх тетелӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, юбилея кӗркунне ирттерме палӑртнӑ.
Асӑннӑ тӑрӑхра прӑнакансем иртнӗ ҫул ялӑн 285 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Ун чухне тӗлпулу Авӑркас ҫӗрӗ ҫинче кӑна мар, Пелепейре те пулса иртнӗ.
«Чӑваш Хурамалсем иртнӗ эрнере чӑвашсем никӗсленӗ хулари 1-мӗш номерлӗ шкула килсе ҫитнӗ. Тӗп сӑлтавӗ — ялти пӗлӳ ҫурчӗн ҫавра ҫулӗпе ҫыхӑннӑ. Иртнӗ ҫул Пелепейӗнчи пӗрремӗш шкул хӑйӗн 130 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ, апла пулсан уяв мешехине, ӑна мӗнле йӗркелемеллине вӗсем лайӑх пӗлеҫҫӗ, ӑнланаҫҫӗ», — хыпарланӑ Юрий Листопад журналист хаҫатра.
1926 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Чӑваш обкомӗн бюро ларӑвӗнче пирӗн халӑхшӑн истори пӗлтерӗшлӗ йышӑну тунӑ. Ун чухне Николай Ашмарин профессорӑн «Чӑваш сӑмахӗсен кӗнекине» (Thesaurus linguae tschuvaschorum) пичетлесе кӑларассине ырланӑ.
Республика бюджетӗнче укҫа-тенкӗ ҫитмен пулин те, влаҫ органӗсем ку ӗҫе кая хӑварман, Мускаври Тӗп Комитетран укҫа ыйтма йышӑннӑ. Ҫак ларурах Николай Ашмарина тата чӑваш шкулне никӗсленӗ Иван Яковлева ӗмӗрлӗх пенси пама та палӑртнӑ. Ашмарин словарӗ 17 томран тӑрать, унта 54 пин ытла сӑмах кӗнӗ. Ку кӗнеке чӑваш чӗлхин пуянлӑхне кӑна мар, халӑхӑн йӑли-йӗркине, культурине тата ӑслӑлӑхне упраса хӑварма пулӑшнӑ. Вӑл тӗпчевҫӗсемшӗн тата ҫыравҫӑсемшӗн чи кирлӗ энциклопеди шутланнӑ. Тӑрӑшса пухнӑ ҫак материала пухса кӑларассишӗн ҫирӗп утӑм тунӑранпа 100 ҫул ҫитнӗ.
Чӑваш Патшалӑх Канашӗн «Республика» хаҫачӗ 30 ҫул тултарнӑ. Ҫавна май ҫавра сӗтел ирттернӗ. Унта Патшалӑх Канашӗн Председателӗ Леонид Черкесов хӑй хутшӑннӑ. Хаҫата тӗрлӗ ҫулта ертсе пынӑ Александр Белова, Николай Галкина, Лидия Михайловӑна та унта йыхравланӑ. Хаҫат редакторӗнче паян Михаил Арланов тӑрӑшать.
Хаҫатӑн тӗллевӗ — парламент ӗҫӗ ҫинчен те каласа кӑтартасси, ҫав вӑхӑтрах вулакансемшӗн те кӑсӑклӑ пуласси.
Сӑмах май каласан, Лидия Ивановна «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗрле ӗҫленисене аса илнӗ. Вӑл Эльвира Хмелева, Вера Эверкки, Тамара Иванская, Сюзанна Сташенко, Эрбина Никитина журналистсене, Евгений Филиппов дизайнера, Екатерина Макарова бухгалтера ӑшшӑн аса илсе тав тунӑ.
+19.4 °C