Шупашкара каллех Мускаври артист, Евгений Князев, килӗ. Вӑл унччен те пирӗн республикӑра пулнӑччӗ. Аса илтерер: вӑл унччен пирӗн патра 2024 ҫулта, пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнче, пулнӑччӗ.
71 ҫулти Евгений Князев — Раҫҫей халӑх артисчӗ. Мускаври Арбатра вырнаҫнӑ Вахтангов ячӗллӗ театрта ӗҫлет. В.В. Щукин ячӗллӗ Театр институчӗн ректорӗ. Вӑл сцена ҫине тухсан вӑхӑт сисӗнмесӗр иртет.
Икӗ ҫул каялла артист Шупашкар ҫыннисене Александр Пушкинӑн «Пиковая дама» повеҫӗпе лартнӑ моноспектакль лартса панӑччӗ.
Хальхинче сцена ӑсти чӑваш кураканӗсен умне А. С. Пушкин повеҫӗ тӑрӑх лартнӑ «Метель» моноспектакльпе тухӗ. Шупашкарта артист чӳк уйӑхӗн 18-мӗшӗнче пулӗ. Спектакль Чӑваш академи драма театрӗнче 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ Ефим Никитин пьеси тӑрӑх лартнӑ спектакле кӑтартнӑ.
«Хуняма» спектакле куракансем патне юпа уйӑхӗн 3-мӗшӗнче ҫитернӗ. Ӑна теартӑн пӗчӗк залӗнче лартнӑ.
Спектакль сюжетӗнче Трофимпа Серафима ҫемйи иккен. Ҫамрӑк мӑшӑр кӗҫех ҫӗн кайӑк килессе кӗтсе пурӑнать. Анчах вӗсен ҫемйине аслӑ ӑрурисем хушша-хуппа кӗреҫҫӗ иккен. Мӗн тӑвас тетӗн, кашни ӑрӑвӑн хӑйӗн тӗнче курӑмӗ. Ывӑлӗ апат пӗҫеррнине курсан унӑн ашшӗ тӗлӗнсех каять. Ун шучӗпе, ку вӑл арҫын ӗҫӗ мар. Хӗрӗн амӑшӗ вара кине юратсах каймасть, уншӑн вӑл ҫӑмӑлттай хӗрарӑм пек туйӑнать.
Юрӗ, содержани каласа кӑтартса ҫитет пулӗ. Спектакле театра кайса курсан туллин хаклама пулать. Анчах кашни ӑна хӑйне май хаклӗ.
Чӑваш ЕНри Пукане театрӗ Курган хулинче спектакль кӑтартнӑ.
Асӑннӑ хулара юпа уйӑхӗн 2-6-мӗшӗсенче Пукане театрӗсен «Мечта о полёте. Диалог об искусстве» пӗтӗм тӗнчери V фестивалӗ иртет. Ӑна Курганти «Гулливер» пукане театрне уҫнӑранпа 85 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Фестивале пилӗк ҫӗршыври 20 ытла коллектив пырса ҫитнӗ. Вӗсем Раҫҫейрен, Китайран, Перуран, Беларуҫран тата Казахстанран. Проекта пурнӑҫа кӗртме Культура пуҫарӑвӗсен президент фончӗ, Курган облаҫӗн Правительствипе облаҫӑн Культура управленийӗ пулӑшать иккен.
Чӑваш пукане театрӗ фестивале икӗ спектакль илсе кайнӑ. Юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче коллектив Антоний Погорельский повеҫӗ тӑрӑх лартнӑ «Чёрная курица, или Подземные жители» (12+) ӗҫе Курганти филармони сцени ҫинче кӑтартнӑ. Юпа уйӑхӗн 3-мӗшӗнче «Гулливер» пукане театрӗнче Уильям Шекспир пьеси тӑрӑх лартнӑ «Король Лир» (16+) ӗҫе кӑтартнӑ.
Ӗнер, юпа уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Чӑваш АССР халӑх артисчӗ Валериан Лебедев ҫуралнӑранпа 95 ҫул ҫитнӗ.
Валериан Степанович Шупашкар районӗнчи Салапайкасси ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл Киеври консерваторинче тата Раҫҫейӗн театр ӳнерӗн институтӗнче В.А. Орлов ертсе пыракан чӑваш студийӗнче вӗреннӗ.
1954 ҫулта Чӑваш академи драма театрӗнче ӗҫлеме пуҫланӑ, 1969-1974 ҫулсенче Чӑваш музыка театрӗнче тимленӗ. Тӑван труппӑна таврӑнсан вӑл актёр ӗҫӗпе пӗрлех музыка пайӗн заведующийӗ тата концертмейстер пулса тӑрӑшнӑ.
Вӑл калӑпланӑ сӑнарсем калама ҫук вӑйлӑ сӑнарсем пулса тухнӑ. Сӑмахран, Тибальт («Ромео и Джульетта»), Михетер («Нарспи»), Вожеватов («Бесприданница»), Костылев («На дне»), Тоцкий («Идиот»), Попандопуло («Свадьба в Малиновке»).
Артист 2011 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 7-мӗшӗнче вилнӗ.
Ӗнер, юпа уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Пӗтӗм тӗнчери ватӑ ҫынсен кунӗнче, К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче сцена ветеранӗсемпе театрта унччен ӗҫленӗ ҫынсене саламланӑ.
Культура учрежденийӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, кун пек саламласси театрта ырӑ йӑлана кӗнӗ. Хисеплӗ ватӑсене «Ах, кама-ши савмалла?» водевиль кӑтартса савӑнтарнӑ.
Спектакль хыҫҫӑн сумлӑ хӑнасене чей ӗҫме пӗр сӗтел хушшине пухнӑ. Ватӑсем пӗрле ӗҫленӗ тапхӑрти ырӑ самантсене аса илсе нумай калаҫнӑ.
Антонина Казеева, Никита Ильин, Алексей Александров ҫамрӑк артистсем ветерансен кӑмӑлне чӗрене пыракан чӑваш юррисемпе ҫӗкленӗ.
Ҫак кун театра килеймен ветерансене артистсем киле кайса саламланӑ, ырлӑх-сывлӑх, вӑрӑм ӗмӗр суннӑ.
Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче ӗҫлекен Сергей Кузнецова «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ» хисеплӗ ят панӑ. Хушӑва республика Элтеперӗ Олег Николаев нумаях пулмасть алӑ пуснӑ.
Сергей Павлович Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче вокалист-солист пулса ӗҫлет. Хисеплӗ ята ӑна театр ӳнерӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫшӗн тата пултарулӑх енӗпе нумай ҫул тӑрӑшнӑшӑн пама йышӑннӑ.
Сергей Кузнецов Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Вӑл Раҫҫей тава тивӗҫлӗ артистки, чӑваш халӑх артистки А. Сергеева-Зинкина класӗнче вӗреннӗ, кайран Хусанти Н.Г. Жиганов ячӗллӗ патшалӑх консерваторийӗнче аспирантурӑра пӗлӳ илнӗ. Унта вӑл Тутарстан халӑх артистки А. Шагимуратова класӗнче пултарулӑха туптанӑ.
2010 ҫултанпа Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче ӗҫлет.
Паян СССР халӑх артисчӗ Валерий Яковлев ҫуралнӑранпа 87 ҫул ҫитнӗ.
Ун пирки вӑл нумай ҫул ӗҫленӗ К. В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш академи драма театрӗнче «Чаплӑ актёр, тарӑн шухӑшлӑ, анлӑ тавракурӑмлӑ режиссёр, пултаруллӑ сценограф тата ӑслӑ педагог. Валерий Яковлев хӑйӗн пӗтӗм пурнӑҫне Чӑваш театрне халалланӑ. Аслӑ маҫтӑрӑн ҫутӑ сӑнарӗ яланах пирӗн чӗрере», – тесе ӑшшӑн аса илсе халӑх тетелӗнчи пабликра пост вырнаҫтарнӑ.
Паян культура учрежденийӗнче сцена ҫине Валерий Яковлев лартнӑ «Ялта» спектакле кӑларнӑ.
Валерий Николаевич актер тата режиссер 1939 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Шӑмӑршӑ районӗнчи Виҫпӳрт Шӑмӑршӑ ялӗнче ҫуралнӑ. 2024 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 20-мӗшӗнче ҫут тӗнчерен уйрӑлса кайнӑ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Кӗр сӑри уявӗ иртӗ.
Культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, уяв чӳк уйӑхӗн 14-мӗшӗнче 17 сехетре пуҫланӗ. Мероприятие Чӑваш Ен Культура министерствин ҫамрӑксен канашӗпе пӗрле йӗркелеҫҫӗ иккен.
Чӑваш культурине халалланӑ каҫа ирттерме Элтияр Александров пулӑшассине пӗлтернӗ.
Режиссёрӗ – чӑваш халӑх артисчӗ Наталия Сергеева.
«Йӑла-йӗрке ҫинчен лекцисем, хӑйне евӗрлӗ театр арт-объекчӗсем, чӑваш юррисем тата ташшисем пулӗҫ», – тесе пӗлтернӗ Чӑваш академи драма театрӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче.
Сӑмах май каласан, республикӑри культура ҫурчӗсенче те чӑваш йӑла-йӗркипе ҫыхӑннӑ мероприятисене ирттереҫҫӗ.
Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче ӗҫлекен Венера Пайгильдина театртан кайнине пӗлтернӗ. «Спасибо этому дому.. идём к другому..» (чӑв. Ку киле тав тӑватӑп, урӑх ҫӗре каятпӑр), — тесе кӗскен ҫырса хунӑ артистка халах тетелӗнчи хӑйӗн страницинче. Унта вӑл Ҫамрӑксен театрӗн тата К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн ҫурчӗсен сӑнӳкерчӗкӗсене вырнаҫтарнӑ.
Чӑваш театртне ҫӳреме юратакансем ку сцена ӑстине аван пӗлеҫҫӗ. Вӑл хӑйне шанса панӑ сӑнарсене тӗлӗнмелле ӗнентерӳллӗ калӑпланипе куракансен чунне тыткӑнлать.
Венера Пайгильдина — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артистки, Чӑваш Республикин Патшалӑх премийӗн лауреачӗ. Пултаруллӑ сцена ӑсти 1974 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 7-мӗшӗнче Элӗк районӗнчи Тури Татмӑш ялӗнче ҫуралнӑ. Сцена ҫине пуҫласа шкулта вӗреннӗ чухнех, «Ҫутӑ ӗмӗт» вокал ансамбльпе тухнӑ. Хӗр Ф.Павлов ячӗллӗ музыка училищине вӗренме кӗнӗ, унта Ҫамрӑксен театрӗн директорӗпе, Зоя Ярдыкова режиссерпа, паллашнӑ. 1996 ҫулта Зоя Дмитриевна училище вӗренсе пӗтернӗ Венерӑна театра ӗҫлеме чӗннӗ.
Чӑвашсем Пӗтӗм тӗнчери театр олимпиадине хутшӑнасшӑн. Кун пирки Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн директорӗ Елена Николаева халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.
Паян вӑл Санкт-Петербургра иртнӗ Раҫсейри наци театрӗсен ассоциацийӗн канашӗн ларӑвне хутшӑннӑ. Унта театр пӗрлӗхӗн малашлӑхне сӳтсе явнӑ. Тӗлпулура 2027-2028 ҫулсенчи плансем пирки калаҫнӑ. Тӗп пулӑмсенчен пӗри вӑл – Наци театрӗсен III конгресне Шупашкарта ирттересси. Ӑна СССР халӑх артистки Вера Кузьмина ячӗллӗ наци театрӗсен III фестивалӗ вӑхӑтӗнче йӗркелесшӗн.
Питӗрти ларура Пӗтӗм тӗнчери театр олимпиадине хутшӑнассине те сӳтсе явнӑ. 2028 ҫулта вӑл Грецире «Возвращение к истокам» (чӑв. Иртни патне таврӑнса) ятпа ирттересшӗн.
-0.7 °C