Тула облаҫӗнчи ӑслӑлӑх вулавӑшӗ «Раҫҫей чӗлхисем 2026» федераллӑ акцие хутшӑнать. Акцие хутшӑнакансене тутар е чӑваш чӗлхипе сӑвӑ вуламалла, унтан вертикаллӑ видео ҫырса халӑх тетелне вырнаҫтармалла. Вуланӑ чухне сӑввӑн куҫарӑвне е унӑн кӗске содержанине ҫырса памалла, тата мӗнле чӗлхепе вуланине палӑртмалла.
Акцие Раҫҫейри наци вулавӑшӗ, ҫав шутра Тутарстан, Дагестан, Мордва тата Чӑваш Республикисен вулавӑшӗсем, хастар хутшӑнаҫҫӗ. Сӑвӑ вуланӑ ролике Тула облаҫӗнчи ӑслӑлӑх вулавӑшӗн «ВКонтакте» халӑх тетелӗнчи страницӑра «ЯзыкиРоссии2026» хештегпа вырнаҫтарса пырӗҫ.
Акцие «Регион 71» информаци агентстви тата «Эпир – Раҫҫей» пӗрлехи информаципе ҫут ӗҫ проектне пурнӑҫлакансем те пулӑшаҫҫӗ. Ку проект пуш уйӑхӗнче пуҫланнӑ. Акци тӗллевӗ – Раҫҫей халӑхӗсен туслӑхне тата пӗр-пӗрне ӑнланнине ҫирӗплетесси.
Паян, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, чӑваш элемӗсен — гербпа ялавӑн — авторӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнӗ.
XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи чӑваш ӳнерӗ ҫак ӑстапа нумай енлӗ ҫыхӑннӑ.
Чӑваш Енӗн пӗрремӗш геральдистне «вут-ҫулӑм чунлӑ ҫын» тесе каланӑ иккен. Ятарлӑ компьютер программисем ҫук чухнех вӑл хӑйӗн шрифчӗсене шухӑшласа кӑларнӑ, Чӑваш Енӗн пӗрремӗш космонавчӗ валли кӑкӑр ҫине хакламалли паллӑна ӳкернӗ, 400 ытла кӗнекене илемлетнӗ, Гагарин кӗперӗн чукун решеткин эрешне ӳкернӗ.
Пулас художник 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Красноармейски районӗнчи Кӗҫӗн Шетмӗ ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти ача-пӑча ӳнер шкулӗнче (1949-1951), Шупашкарти ӳнер училищинче (1951-1952), Тбилиссири патшалӑхӑн ӳнер академийӗнче (1958-1964) вӗреннӗ.
Пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Шупашкарта, Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче, «Его величество Гобой!» концерт кӑтартӗҫ. Ӑна Раҫҫей халӑх артисчӗ, Чӑваш Енре ҫуралнӑ Анатолий Любимова хисеплесе хатӗрленӗ. Музыкант пуш уйӑхӗн 22-мӗшӗнче 85 ҫул тултарнӑ.
Программӑна классика музыкин шедеврӗсенчен хатӗрленӗ. Вӗсем пурте — гобой валли тӗрлӗ ҫулта ҫырнӑ юрӑ-кӗвӗ. Концерт музыка ӑстине сума сунине, унӑн пултарулӑхне хакланине тата сума сунине кӑтартса пама тивӗҫ.
Сцена ҫине Шупашкарти Ф.П. Павлов ячӗллӗ музыка училищин преподавателӗсем, студенчӗсем тата ку вӗренӳ заведенийӗнче тӗрлӗ ҫулта вӗреннисем тухӗҫ. Ҫав шутра — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Алексей Гурьев (гобой), Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Элла Леонтьева (гобой), Ирина Никитина (гобой), Татьяна Иванова (флейта), Николай Кадыков ертсе пыракан симфони оркестрӗ. Мускаври хӑнасем те пулӗҫ.
Ҫӗмӗрлере пурӑнакан Елизавета Ивина Мускаври сцена ҫине тухса унтан пӗрремӗш степеньлӗ лауреат пулса таврӑннӑ. Тава тивӗҫлӗ канури хӗрарӑм «На Олимпе» пӗтӗм тӗнчери конкурса хутшӑннӑ.
Елизавета Ивина тӑнлав пасарни ватлӑх ҫитнине пӗлтерет тесе пуҫ усса лармасть. Вӑл пӗрмай сцена ҫине тухать, хӑйӗн уҫӑ сассипе куракансене тыткӑнлать.
Елизавета Ивина килте тунсӑхласа лармасть, Ҫӗмӗрлери халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрти «Манӑн социаллӑ центр» клуба пырса ҫӳрет, унта чун киленӗҫӗпе аппаланать.
«На Олимпе» пӗтӗм тӗнчери конкурсра хӗрарӑм «Вокальное искусство. Народная песня. Золотой возраст. Хобби» (чӑв. Вокал ӳнерӗ. Халӑх юрри. Ылтӑн вӑхӑт. Чун киленӗҫӗ) номинацире палӑрнӑ. Тава тивӗҫлӗ канури хӗрарӑм «На соседней улице» юрӑпа пӗрремӗш степеньлӗ лауреат ятне тивӗҫнӗ.
Шупашкарти «Салют» культура керменӗнче пӗчӗк чиперккесен конкурсӗ иртнӗ. Сцена ҫине «Чӑваш Енӗн пӗчӗк мисӗ – 2026» конкурсӑн финалне хутшӑнма тивӗҫ пулнисем тухнӑ.
Вӗсем хӑйсен пултарулӑхӗпе паллаштарнӑ. Пӗчӗкскерсем пӗри тепринчен чипер пулнӑ. Ҫулне кура мар чӗрӗскерсем сцена ҫинче хӑйсене тытма пӗлеҫҫӗ.
Тӗп титула — конкурсӑн Гран-прине — Злата Егорова ҫӗнтерсе илнӗ. «Ҫамрӑк» категорире кӑшӑла Диана Тимофеева, Алина Корнилова тата Ксения Петрова илме тивӗҫ пулнӑ.
«Мини» категорире Ксения Михайлова, Анна Тяжелова тата Таисия Краснова ҫӗнтернӗ. «Little» категорири кӑшӑлсене Валерия Слепова, Ксения Кудряшова тата Полина Апанаева тӑхӑннӑ. Пурте маттур, пурте ӑшшӑн саламланине илтме тивӗҫ.
Пуш уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Чӑваш Республикин Наци библиотеки илемлӗ сӑмах юратакансене юрӑпа сӑвӑ уявне чӗнет. Унта Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗн, поэтӑн тата журналистӑн, Олег Прокопьевӑн ҫӗнӗ кӗнекине сӳтсе явӗҫ.
Автор куракансене хӑйӗн «Чӑвашӑм, пурӑн!» ятлӑ кӗнекипе паллаштарӗ. Тӗлпулӑва ҫыравҫӑсемпе журналистсем, литература пӗлӗвӗпе аппаланакан ӑсчахсем, педагогсемпе обществӑлла юхӑмсен хастарӗсем тата вулакансем хутшӑнӗҫ. Уявра поэтӑн сӑввисемпе хайланӑ юрӑсем янӑрӗҫ. Вӗсене чӑваш эстрадин ҫӑлтӑрӗсем — Ольга Лукова, Алена Алексеева, Елена Смородинова, Любовь Гордеева, Ирина Лампасова, Михаил Федоров, Дмитрий Моисеев шӑрантарӗҫ. Ҫавӑн пекех Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Земфира Яковлева ертсе пыракан «Эткер» фольклор ансамблӗ те хӑйӗн пултарулӑхӗпе савӑнтарӗ.
Олег Прокопьевӑн пӗрремӗш сӑввисем «Пионер сасси» (халӗ «Тантӑш») хаҫатра пичетленнӗ. Вӑл – «Шыв ҫинчи сар хӗвел ҫулӗпе» (2008) сӑвӑ пуххи авторӗ.
«Чӑвашӑм, пурӑн!» кӗнеке Чӑваш кӗнеке издательствинче кун ҫути курнӑ. Сӑвӑ пуххине Олег Прокопьев юлашки вӑтӑр ҫул хушшинче ҫырнӑ чи лайӑх хайлавӗсене кӗртнӗ, вӗсен хушшинче малтан пичетленменнисем те пур.
Пуш уйӑхӗн 3-мӗшӗнче Шупашкарти Константин Иванов ячӗпе хисепленекен Литература музейӗнче сӑвӑ-кӗвӗ янӑранӑ. Пултарулӑх ҫыннисене пуҫтарнӑ ҫак мероприятие Тӗнчери ҫыравҫӑсен кунне халалланӑ. Александр Николаевӑн «Тушь, перо, хут» графика куравӗпе те паллашнӑ.
Раҫҫей ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн председателӗ, чӑваш халӑх ҫыравҫи Сергей Павлов хӗрарӑмсене ҫурхи уявпа саламланӑ. Арсений Тарасов, Василий Кервен, Анатолий Хмыт, Олег Кульев ҫыравҫӑсем хӗрарӑмсен чӗрине тыткӑнлакан илемлӗ сӑвӑсем вуласа панӑ.
Улькка Эльмень, Светлана Гордеева, Лидия Филиппова, Зоя Сывлӑмпи, Нина Пӑрчӑкан, Галина Кӗмӗл, Раиса Воробьева, Наталия Селезнева, Ольга Васильева, Лариса Петрова, Ольга Австрийская ҫыравҫӑсемпе поэтсем сӑвӑсем вуланӑ. Чӑваш эстради юрӑҫи Роза Степанова юрӑсем шӑрантарнӑ.
Пуш уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче тӗнчипе паллӑ коллектив — Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн Ӗҫӗсен управленийӗн «Берёзка» патшалӑх академи хореографи ансамблӗ концерт кӑтартӗ.
XX ӗмӗр варринче никӗсленӗ ансамбль паянхи кун та концерт залӗсене туп-тулли пухать.
«Куракансем «Берёзка» концерчӗсене хӑйне евӗрлӗ атмосферӑна лекес тесе курма килеҫҫӗ, — тесе каланӑ коллектив директорӗ Татьяна Сельгмяэ. — Надежда Надеждинапа Мира Кольцова маттур хореографсем хатӗрленӗ репертуара куракансем ӑшшӑн йышӑнаҫҫӗ». Ҫавна май
Шупашкарта та пултаруллӑ «Берёзка» ансамбле куракансем ӑшшӑн йышӑнасса шанаҫҫӗ. Репертуарта шӳтлӗ ташӑ пур, ҫав шутра шӳтлӗ номерсем те.
Чӑваш халӑх артистки Августа Уляндина орден медальне тивӗҫнӗ. Кун пирки Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев МАХри хӑйӗн каналӗнче пӗлтернӗ.
Республика ертӳҫисем артисткӑн юбилей концертӗнче пулнӑ иккен.
Августа Уляндина — ӑста юрӑҫ, педагог, пултаруллӑ композитор, вӑл «Ярды» ушкӑна йӗркелесе янӑ.
Ӑна Элтепер «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден медалӗпе чысланӑ.
Красноармейски тӑрӑхӗнчи Карай енӗн халӗ тӗрӗллӗ карттӑ пур. Карай тӑрӑхне пилӗк ял сӑнланнӑ унта. Нумаях пулмасть ӗҫе ятарласа халӑхпа пуҫтарӑнса презентациленӗ.
Кун пек паха ӗҫе пурнӑҫланӑшӑн вырӑнти хастарсене Красноармейски муниципалитет округӗн администрацийӗн Тав ҫырӑвӗпе хавхалантарнӑ.
+15.2 °C