Иосиф Сталина (унӑн чӑн хушамачӗ — Джугашвили) хисеп туса палӑк лартасшӑн. Ҫук, Чӑваш Енре мар. Ҫӗнҫӗпӗр хулинче.
1924 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 21-мӗшенчен пуҫласа 1953 ҫулхи пуш уйӑхӗн 5-мӗшӗччен Совет патшалӑхне ертсе пынӑ ҫын — Совет Союзӗн маршалӗ (1943 ҫулта ҫак ята панӑ), генералиссимусӗ (1945 ҫулта).
Иосиф Сталина хисепленине палӑртса палӑк лартма шухӑшланисем — Ҫӗнҫӗпӗрти коммунистсем. Вырӑнти хастарсем сӗннине хула влаҫӗсем ырламан иккен. Ҫавӑн хыҫҫӑн Раҫҫей Федерацийӗн Коммунистсен партийӗн обкомӗ палӑк лартас шухӑшлисене майлӑ пулнӑ. Палӑка ҫу уйӑхӗн 9-мӗшӗ тӗлне РФКП Ҫӗнӗ Шупашкар обкомӗ умӗнче уҫасшӑн. Ӑна тума коммунистсем хайсен укҫине кӑларса хума палӑртаҫҫӗ. Палӑк патне хурал тӑраттарма пултарасси пирки те сӑмах тухнӑ.
Ӗнер, чӳк уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» политика партийӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗ конференци ирттернӗ, унта уйрӑм ертӳҫи пулма Юрий Кислова шаннӑ. Кун пирки «Правда ПФО» интернет-кӑларӑм хыпарлать.
Депутатсен ытларахӑшӗ шӑпах Юрий Кисловшӑн сасӑланӑ, ҫавна май вӑл уйрӑм ертӳҫи пулса тӑнӑ. Аса илтерер: Юрий Кислов Улатӑр районӗнчи Кувакино салинче 1954 ҫулта ҫуралнӑ, И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институтӗнче, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче вӗреннӗ. Тӗрлӗ ҫулта вӗренӳ мастерӗ, техникум директорӗн ҫумӗ пулса ӗҫленӗ. 30 ҫула яхӑн Шупашкарти 2-мӗш ҫӑкӑр савучӗн директорӗ пулнӑ. Халӗ те вӑл унтах аталану директорӗнче вӑй хурать. Ҫав вӑхӑтрах вӑл Патшалӑх Канашӗн депутачӗ, ача-пӑча фончӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн председателӗ.
«Тӗрӗслӗхшӗн Раҫҫей» политика партийӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн канашӗн ертӳҫи пулма урӑх ҫынна лартасшӑн. Ҫак тилхепене тытса пыракан Анатолий Аксаков тивӗҫтерменрен, парти пайташӗсем хушшинче ӑнланманлӑх сиксе тухнишӗн мар.
Юпа уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Шупашкарта партин регионти уйрӑмӗн канашӗн бюровӗн ларӑвӗ иртнӗ. Ӑна Анатолий Аксаков ертсе пынӑ. Раҫҫейри паллӑ политика маларах партин Тӗп Президиумӗн пайташне суйланӑ иккен. Ҫавна май Анатолий Аксаков хӑй вырӑнне Олег Николаева сӗннӗ.
Олег Николаев унччен Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ пулнӑччӗ. Кайран вӑл РФ Патшалӑх Думине суйланчӗ. Банк тытӑмӗнче ӗҫленӗскер экономика ыйтӑвӗсене аван ӑнланать.
Отчетпа суйлав конференцийӗ чӳк уйӑхӗн 24-мӗшӗнче иртмелле.
Ӗнер, юпа уйӑхӗн 23-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ, парламентӑн социаллӑ политика тата наци ыйтӑвӗсемпе ӗҫлекен комитечӗ ертӳҫин ҫумне нумаях пулмасть суйланнӑ Александр Андреев тӑлӑх тата ашшӗ-амӑшӗн хӳттисӗр юлнӑ ачасен Шупашкарти центрӗнче пулнӑ. Учреждени пуҫлӑхӗ Леонид Читнаев ӑна центр ӗҫ-хӗлӗпе паллаштарнӑ, кӑтартса ҫӳренӗ. Александр Андреев «История Чувашии — история детского дома» (чӑв. Чӑваш Ен историйӗ — ача ҫурчӗн историйӗ) музейпа паллашнӑ.
Центрта паян — 16 ача. Учреждени пуҫлӑхӗ ачасене вӗренме тата пурӑнма мӗнпур услови туса панине ӗнентернӗ. Александр Андреев пӗчӗкскерсене чӑн-чӑн ҫын туса ӳстерме центр тӳпе хывнине палӑртнӑ.
ЧР Патшалӑх Канашӗн сайтӗнче ҫырнӑ тӑрӑх, Андреев депутата, вӑл — Раҫҫейри коммунистсен партийӗн пайташӗ, учрежденин попечительство канашне ертсе пыма сӗннӗ.
Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн Ертӳҫи Валерий Филимонов спикер пуканне ҫывӑх вӑхӑтра урӑх ҫынна парас сӑмах тухнӑ. Ҫитес сессире, вӑл тепӗр эрнере иртмелле, Валерий Филимоновӑн заявленине пӑхса тухмалла-мӗн.
Спикер портфелӗ урӑх ҫынна куҫасси пирки Чӑваш Енӗн Правительствинчи шанчӑклӑ ҫӑлкуҫ пӗлтернӗ имӗш. Валерий Филимонов депутат пулма та пӑрахасшӑн-мӗн. Каярах вӑл «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин регионти уйрӑмӗн политика канашӗн секретарӗн должноҫне те йышӑнмӗ тесе шухӑшлаҫҫӗ.
Ҫакӑн официаллӑ сӑлтавӗ Филимонов урӑх ӗҫе куҫни теҫҫӗ. Анчах ку вӑл апла мар имӗш. Валерий Филимонов унччен ертсе пынӑ «Фармация» предприятири пӑтӑрмахсем ҫиеле тухнӑ пулать.
Сӑмах чӑнлӑхӗпе суйи ҫитес эрнери парламент сессийӗнче паллӑ пулӗ.
Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗнче ӗнер пуҫлӑхсем ылмашнӑ. Ҫук-ха, спикер мар. Парламентри партисенчен пӗрин, «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» фракцин, ертӳҫине улӑштарнӑ. Асӑннӑ партин депутачӗсен лидерӗ пулма Альбина Егоровӑна шаннӑ. Вӑл — парламентӑн ертӳҫин ҫумӗ.
Альбина Егоровна — Шупашкар районӗнчи Апаш ҫынни. Унтах пурӑнать. Шупашкар район администрацийӗнче чылай ҫул ӗҫленӗ. Унта вӑл район администрацийӗн пуҫлӑхӗн пӗрремӗш ҫумӗнче те тӑрӑшнӑ.
«Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин фракцин ертӳҫинче малтан Вячеслав Рафинов пулнӑччӗ. Сӑмах май, вӑл та — Шупашкар район ҫынни.
«Социаллӑ политика енӗпе ӗҫлекен комитет ертӳҫи пулнӑ май унта та ӗҫ ҫитет. Отставкӑна яма хам ыйтрӑм», — пӗлтернӗ Вячеслав Рафинов Александр Белова журналиста.
Ӗнер пирӗн республикӑра Раҫҫейри пекех Пӗрлехи сасӑлав кунӗ пулчӗ. Ун вӑхӑтенче вырӑнти хай тытӑмлӑх органӗсене хушма суйлав иртрӗ. Ҫавӑн вӑхӑтӗнче 82 мандат валли депутат суйларӗҫ. Суйлав иртмен муниципалитетсем те пулчӗҫ. Вӗсем — Шупашкарпа Ҫӗнӗ Шупашкар хулисем тата Элӗк районӗ.
Чӑваш Енӗн Элтеперӗ Михаил Игнатьев правительство пайташӗсемпе тунтикунсерен ирттерекен паянхи канашлура суйлав ыйтӑвне те хускатнӑ. ЧР Тӗп суйлав комиссийӗн ертӳҫи Александр Цветков унта пӗлтернӗ тӑрӑх, 82 мандатран 81-шне «Пӗрлӗхлӗ Раҫсей» парти пайташӗ йышӑннӑ. Тепринче — нихӑш парти те тӑратман кандидат. Александр Цветков шухӑшланӑ тӑрӑх, ҫакӑ республикӑра социаллӑ пурнӑҫпа политика тытӑмӗнче стабиллӗх хуҫаланнине пӗлтерет.
Паян Чӑваш Ен Элтеперӗ Михаил Игнатьев Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗнчи политика партийӗсен тӑватӑ фракцийӗн представителӗсемпе тата РФ Патшалӑх Думин депутачӗсемпе тӗлпулнӑ.
Калаҫӑва РФ Патшалӑх Думин депутачӗсем: Валентин Шурчанов (РФКП рескомӗн пӗрремӗш секретарӗ), Олег Николаев («Тӗрӗслӗхшӗн Раҫҫей» партин регионти уйрӑмӗн ертӳҫи), Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн депутачӗ, «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин ертӳҫин Дмитрий Медведевӑн регионти йышӑну пӳлӗмӗн ертӳҫи Николай Николаев, РЛДП фракцирен суйланнӑ Константин Степанов —хутшӑннӑ.
Тӗлпулӑва уҫнӑ май Чӑваш Ен Элтеперӗ Михаил Игнатьев депутатсене политика тӗлӗшӗнчен тӗрлӗ шухӑшлӑ пулсан та республика ырлӑхӗшӗн пӗрле тухӑҫлӑ ӗҫлесе пынӑшӑн тав тунӑ. ЧР влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, саккунсем, нормӑпа право акчӗсене йышӑннӑ чухне яланах пӗр-пӗрин сӑмахне итлеме тата илтме тӑрӑшнине каланӑ.
Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думине Чӑваш Енрен суйланнӑ Олег Николаев депутат нумаях пулмасть Шупашкарта усламҫӑсемпе тӗл пулнӑ. Унта пынӑ хӗрарӑмсенчен ытларахӑшӗ — нумай ачаллисем тесе пӗлтереҫҫӗ «Тӗрӗслӗхшӗн Раҫҫей» партин Чӑваш Енри уйрӑмӗнче.
Депутатпа курнӑҫма хӗрарӑм-усламҫӑсем йышлӑн ҫитнӗ. Вӗсем икӗ е виҫӗ ача ӳстереҫҫӗ иккен. Социаллӑ пулӑшу илес тесен тӗрлӗ справка кашнинче ҫӗнӗрен пухасси вӗсене кӑмӑлсӑрлантарать. «Нумай ачаллисене ытти регионти пекех ятарлӑ удостоврени пама йывӑр-шим?» — кӑсӑкланнӑ амӑшӗсем. Вӗсенчен пӗри нумаях пулмасть Крымра пулнине, унта пур ҫӗрте черет пулнине аса илнӗ. Черетрисенчен хӑшӗсем нумай ачаллине ҫирӗплетсе паракан удостоврени кӑтартаҫҫӗ-мӗн те (вӑрҫӑ ветеранӗсем пек) мала иртеҫҫӗ иккен. «Чӑваш Ен правительстви мӗншӗн ҫавӑн пек йӗрке йышӑнмасть?» — кӑсӑкланнӑ Крымри хӗрарӑмсене ӑмсаннӑ май Чӑваш Енри усламҫӑ-амӑшӗ.
Оппозици шутланакан парти пайташӗсене Етӗрнере те пухӑва кӗртмен. Районӑн кӑҫалхи ҫур ҫулхи аталанӑвне пӗтӗмлетекен пуху эрнекун хулари 3-мӗш вӑтам шкулӑн акт залӗнче иртнӗ. Унта пухӑниччен Михаил Игнатьев Элтепер вӗренӳ учрежденийӗпе паллашнӑ. Пуҫламӑш класа ҫӳрекен ачасем икӗ сменӑпа вӗренеҫҫӗ иккен. Анчах килес ҫул хулара пуҫламӑш шкул хута яма ӗмӗтленеҫҫӗ.
Пӗтӗмлетӳллӗ пухӑва либерал-демократсен партийӗн пайташне Ольга Угабаевӑна кӗртмен. Унта лекессишӗн вӑл малтанах ҫырӑнма пӑхнӑ, анчах район администрацийӗн пуҫлӑхӗ канашлӑва предприятисемпе организацисен пуҫлӑхӗсене ҫеҫ чӗннине, Ольга Угабаева валли вырӑн ҫуккине пӗлтернӗ-мӗн. «Тӗрӗслӗхшӗн Раҫҫей» парти пайташне Владимир Офаринова та пухӑва хутшӑнма ирӗк паман.
Маларах эпир Сергей Семенов депутата Ҫӗнӗ Шупашкарти пухӑва кӗртменнине пӗлтернӗччӗ.
-0.7 °C