Ӗнер, ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Шупашкарти чӑваш хастарӗсем Иван Яковлев палӑкӗ умне пуҫтарӑнннӑ.
«Ирхине йӗпе-сапана пӑхмасӑр ҫутӑ кӑмӑлпа Иван Яковлевич Яковлевӑн палӑкӗ умне пуҫтарӑнтӑмӑр.
Каҫкӳлӗм Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн Сенкер фойинче Театра юратакансен клубӗн черетлӗ ларӑвӗ иртрӗ.
Хальхинче пирӗн хӑнасем республикӑри чӑваш чӗлхипе литератури вӗрентекенӗсем пулчӗҫ. Хыҫҫӑн пурте пӗрле «Нарспи» спектакль куртӑмӑр.
Пурне те паянхи уяв ячӗпе тепӗр хут саламлатпӑр, инҫе ҫула ҫывӑхлатса Клуб ларӑвне килнӗшӗн, шухӑш-туйӑмӑрсене уҫса панӑшӑн тав тӑватпӑр! Эпир пӗлетпӗр: сирӗншӗн те, пирӗнни пекех, кашни кун — тӑван чӗлхе», — тесе хыпарланӑ Марина Карягина.
Ыран, ака уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, Шупашкарти К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче Николай Полоруссов-Шелепи ҫуралнӑранпа 145 ҫул ҫитнине халалланӑ литературӑпа музыка каҫӗ иртӗ. Унта кирек кам та кайса курма пултарать.
Николай Полоруссов-Шелепи Хусан кӗпӗрнинчи Ҫӗнӗ Ӳсел ялӗнче ҫуралнӑ.
Шкулта 5 ҫул ҫеҫ вӗреннӗ ҫамрӑка Николай Ашмарин тюрколог халӑх сӑмахлӑхне, юррине пухма ыйтнӑ. Сӑвӑҫ ӑсталӑхне туптама ялти учитель Александр Кузьмин пулӑшнӑ. Полоруссов-Шелепи пӗр вӑхӑт Ҫӗпӗрте ӗҫлесе пурӑннӑ. 1922-мӗш ҫулта вӑл Шупашкара куҫса килнӗ. Тутар писателӗсен хайлавӗсене чӑвашла куҫарнӑ. Чӑваш халӑх поэчӗ ята ӑна 1936-мӗш ҫулта панӑ.
Ҫыравҫӑ 1945-мӗш ҫулта пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Ӑна Шупашкарти Богдан Хмельницки урамӗнчи масарта пытарнӑ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Николай Гордеев ҫуралнӑранпа 65 ҫул ҫитнине халалласа асӑну каҫне пуҫтарӑннӑ.
Театрта пӗлтернӗ тӑрӑх, Николай Васильевича чысласа театрта ӑна хисеплекен куракансем, тӑванӗсем, ентешӗсем, пӗр сцена ҫине тухнӑ артистсем пухӑннӑ. Кун пирик культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче паян пӗлтернӗ.
Асӑну каҫне хутшӑнакансем Николай Гордеев калӑпланӑ сӑнарсене аса илнӗ. Театрта ӗҫлеме пӑрахсан та вӑл сцена ҫине тухма пӑрахман — юрӑсем шӑрантарнӑ, пӗччен ҫеҫ мар, мӑшӑрӗпе, Любовь Гордеевӑпа та.
Асӑну каҫне пуҫтарӑннисем ҫав юрӑсене аса илнӗ, мӗншӗн тесен
Николайпа Любовь Гордеевсем пӗрле шӑрантарнӑ юрӑсем те янӑранӑ.
Паян, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, чӑваш элемӗсен — гербпа ялавӑн — авторӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнӗ.
XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи чӑваш ӳнерӗ ҫак ӑстапа нумай енлӗ ҫыхӑннӑ.
Чӑваш Енӗн пӗрремӗш геральдистне «вут-ҫулӑм чунлӑ ҫын» тесе каланӑ иккен. Ятарлӑ компьютер программисем ҫук чухнех вӑл хӑйӗн шрифчӗсене шухӑшласа кӑларнӑ, Чӑваш Енӗн пӗрремӗш космонавчӗ валли кӑкӑр ҫине хакламалли паллӑна ӳкернӗ, 400 ытла кӗнекене илемлетнӗ, Гагарин кӗперӗн чукун решеткин эрешне ӳкернӗ.
Пулас художник 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Красноармейски районӗнчи Кӗҫӗн Шетмӗ ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти ача-пӑча ӳнер шкулӗнче (1949-1951), Шупашкарти ӳнер училищинче (1951-1952), Тбилиссири патшалӑхӑн ӳнер академийӗнче (1958-1964) вӗреннӗ.
Красноармейски «Янкас вулавӗсем» конференци иртнӗ. Ӑслӑлӑхпа таврапӗлӳ конференцине вырӑнти хастарсем кӑҫалхипе вуннӑмӗш хут йӗркеленӗ. Хальхи мероприяти муниципалитет округӗн Трак салинчи тӗп вулавӑшӗнче иртнӗ. Мероприятие Нестер Янкас поэт ҫуралнӑранпа 117 ҫул ҫитнине халалланӑ. «Ҫирӗм тавра пӗлӳҫӗ Трак енӗн паллӑ ҫыннисен пултарулӑхӗпе пурнӑҫ кун-ҫулне тишкерсе итлекенсене каласа пачӗ. Хамӑр тӑрӑхри мухтавлӑ ҫынсем ҫинчен тӗплӗнрех пӗлни, вӗсене асра тытни, хисеплесе сума суни тавра курӑма анлӑлатать», – хыпарланӑ вырӑнти хастар, Виталий Михайлов «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче.
Трак енсем хӑйсен пултаруллӑ ентешне асра тытса та сума суса пурӑнни чӑннипех те паха та пӗлтерӗшлӗ.
Самар хулинче Андрей Петтоки поэта халалласа асӑну хӑми уҫнӑ. Ӑна педагогика институчӗн ҫурчӗн стени ҫине вырнаҫтарнӑ. Мероприяти нарӑсӑн 18-мӗшӗнче иртнӗ. Кун пирки «Хыпар» издательство ҫурчӗ «Контактри» хӑйӗн пабликӗнче хыпарланӑ.
Андрей Петтоки Самар хулине 1937-мӗш ҫулта куҫса кайнӑ, вырӑнти краеведени музейӗнче ӗҫленӗ, унти пединститутра вӗреннӗ. Унтах пулас мӑшӑрӗпе паллашса ҫемье ҫавӑрнӑ.
1942 ҫулхи ака уйӑхӗн 18-мӗшӗнче вӑл Смоленск тӑрӑхӗнче пуҫне хунӑ.
Нарӑс уйӑхӗн 26-мӗшӗнче 15 сехетре Чӑваш наци вулавӑшӗнче поэзие юратакансен «Хавхалану» клубне йыхравлаҫҫӗ.
Унта нарӑс уйӑхӗнче ҫуралнӑ чӑваш ҫыравҫисене аса илӗҫ, Тӑван ҫӗршыва хӳтӗлекенсен тата Ҫар мухтавӗн кунӗсене тата ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансене халалласа ҫырнӑ сӑвӑсене вулӗҫ.
Тӑван чӗлхе кунне халалланӑ сӑвӑсем те вулама палӑртнӑ.
Ӗнер, нарӑс уйӑхӗн 11-мӗшӗнче, Чӑваш Енри хастарсем техника наукисен докторӗ Василий Николаев ҫуралнӑ кун пулнине асра тытса унӑн палӑкӗ патне кайса пуҫ тайнӑ. Ку хыпара Марина Карягина тележурналист халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.
Вӑл Василий Васильевич чӑваш халӑхӗн мухтавлӑ ывӑлӗ, техника наукисен докторӗ, хӑй вӑхӑтӗнче «Оренбургазпромӑн» тӗп директорӗ пулнине пӗлтернӗ.
Василий Николаев (11.02.1939 - 28.06.2007) Пушкӑртстанри Авӑркас тӑрӑхӗнче ҫуралса ӳснӗ. Вӑл «тӑван халӑх историне тӗпчесе, несӗлсемпе мӑнаҫланса» кӗнекесем, «Чӑваш костюмӗ» альбом кӑларнӑ.
Кӑҫалхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗнче Чӑваш халӑх поэчӗ, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ премин малтанхи лауреачӗсенчен пӗри Петӗр Хусанкай (1907-1970) ҫуралнӑранпа 119 ҫул ҫитрӗ. Ҫак ятпа Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ преми лауреачӗсем — Раиса Сарпи, Марина Карягина, Юрий Сементер, Валери Туркай, Валерий Гордеев, Олег Цыпленков тата поэзие чунтан юратакан ытти хисеплӗ ҫынсем, ҫанталӑк сивӗ пулнине пӑхмасӑр, манӑҫми поэтӑмӑрӑн Шупашкарти вилтӑприйӗ ҫине чӗрӗ чечексем хунӑ.
Петр Петрович Хусанкая сума суса ҫав кун Богдан Хмельницкий урамӗнчи кивӗ масар ҫумӗнчи пантеон патне пуҫтарӑннисем пурте ун пирки чӗререн тухакан ӑшӑ сӑмахсем каланӑ.
Асӑну митингӗнче Петӗр Хусанкайӑн Чӑваш халӑх поэчӗ Валери Туркай вулакан «Элкере» сӑвви янӑранӑ.
Красноармейски тӑрӑхӗнчи чӑваш хастарӗсем Нестер Янкас музейне уҫма ӗмӗтленеҫҫӗ. Анчах ку енӗпе хӑш-пӗр чӑрмав пур иккен.
Красноармейскинчи культура ҫуртӗнче нумаях пулмасть Нестер Янкас ячӗллӗ культурӑпа искусство тата литература пӗрлӗхӗн пӗтӗмлетӳллӗ ларӑвӗ иртнӗ. Унта пӗрлӗх ертӳҫи Иван Прокопьев 2025 ҫулта туса ирттернӗ ӗҫсем ҫинчен каласа кӑтартнӑ.
Янкасри ача сачӗ пулнӑ ҫурт (халӗ унта вулавӑш иккен) ҫумӗнче Нестер Янкас поэтӑн музейне йӗркелесси пирки сӑмах хускатнӑ май вӑл поэт ҫуралнӑ кун тӗлне (вӑл 1909 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 20-мӗшӗнче ҫуралнӑ) ҫак музее уҫма ӗмӗтленнине пӗлтернӗ. Ӑна тума материалсем ҫитменни чарса тӑрать-мӗн.
+19.4 °C