Кӗҫех Чӑваш Ене каллех «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» килӗ. Хальхинче Шупашкарта мар, Вӑрмар поселокӗнче чарӑнӗ.
Ҫӗнтерӳ кунӗ ҫитнӗ май Горький чукун ҫулӗ астӑвӑм пуйӑсне ҫула кӑларӗ. «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче Чулхуларан ҫула тухӗ. Маршрутра пӗтӗмпе – 29 станци, пӗри – Вӑрмарта. Унта вӑл ака уйӑхӗн 29-мӗшӗнче ирхи 7 сехет те 35 минутра ҫитӗ. Вӑрмарта вӑл 40 минут тӑрӗ.
Пуйӑс маршрута ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче Чулхуларах вӗҫлӗ. Сӑмах май, пӗлтӗр «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» Чӑваш Енре пилӗк вырӑнта чарӑннӑ: Вӑрнар, Ҫӗмӗрле, Улатӑр, Канаш, Шупашкар.
Палӑртса хӑварар: ку пуйӑса Горький чукун ҫулӗ Ҫӗнтерӳ пулнӑранпа 60 ҫул ҫитнӗ тӗле йӗркеленӗ.
Пуш уйӑхӗн 30-мӗшӗнчен пуҫласа республикӑра регион пӗлтерӗшлӗ ҫулсем ҫинче вӑхӑтлӑх чарусем пулӗҫ. Ку мерӑсем 6 тоннӑран ытларах таякан йывӑр тиевлӗ машинӑсене пырса тивет.
Ҫав кунран пуҫласа Шупашкарта кунашкал машинӑсене укҫа тӳлесен кӑна кӗртӗҫ – вӗсем ятарлӑ пропуск туянӗҫ. Ку укҫа ҫула юсама кайӗ. Ҫул-йӗр хуҫалӑхӗн ӗҫченӗсем ӑнлантарнӑ тӑрӑх, юр ирӗлнӗ тапхӑрта тата ейӳ вӑхӑтӗнче ҫул тӗпӗ нӳрелет, ҫавна май хӑвӑрт арканать.
Шупашкарта тӗрӗслев пункчӗсем хулана кӗмелли вырӑнсенче пулӗҫ: Канаш, Сӗнтӗрвӑрри, Улатӑр, Етӗрне тата Вӑрнар ҫулӗсем ҫинче.
Ку чару пассажирсене илсе ҫӳрекен автобуссене, юсав ӗҫӗсем пурнӑҫлакан бригадӑсене транспортне тата экстреннӑй служба машинисене пырса тивмест.
Муниципалитетсенчи хысна тытӑмӗнче ӗҫлекенсене ҫурт-йӗрпе тивӗҫтерме укҫа уйӑрӗҫ.
2026 ҫулта ҫав тӗллевпе 69,4 миллион тенкӗ уйӑрма палӑртнӑ. Укҫа-тенке тӑхӑр муниципалитета уйӑрса парӗҫ. Анчах ҫуррине вырӑнти хыснаран уйӑрмалла. Укҫапа 48 хваттер туянӗҫ, вӗсенчен 43-шӗ яллӑ вырӑнта пулӗ. Вӑрнарта 15 хваттер туянмалла, Улатӑр тӑрӑхӗнче – 10, Сӗнтӗрвӑррипе Вӑрмар районӗнче – 6 , Ҫӗнӗ Шупашкарта — 5, Куславккапа Комсомольски тӑрӑхӗсенче — 2-шер, Хӗрлӗ Чутайпа Тӑвай тӑрӑхӗсенче — пӗрер.
Кӑҫал ака уйӑхӗ тӗлне Чӑваш Енре 18 ӑслӑ «зебра» тума палӑртнӑ. Ку – нейросетьлӗ видеоаналитикӑллӑ комплекс пирки: смарт-камерӑсем ҫуран утакана асӑрхасан «зебра» проекци ҫуттине, «Ҫуран ҫӳрекен ирттерсе яр» ҫутӑ таблоне, хӑрушсӑрлӑх йӗрки пирки аса илтерекен сасса ҫутаҫҫӗ.
Хальхи вӑхӑтра регионти ҫулсем ҫинче ҫавӑн пек 9 система пур: Етӗрнере, Муркашра, Кӳкеҫре, Хӗрлӗ Чутайра, Красноармейскинче, Нурӑсра, Йӗпреҫре. Ака уйӑхӗччен тепӗр 9 вырнаҫтарӗҫ: Стрелецкинче, Шӑнкӑртамра, Ҫӗмӗрлере, Элӗкре, Вӑрнарта тата Патӑрьелте.
Вӑрнарта пурӑнакан Ольга Косарева Пӗтӗм Раҫҫейри «Паллашӑр, ку— Раҫҫей» конкурса хутшӑнса палӑрнӑ.
Вӑл ҫак конкурса сӑнӳкерчӗкпе хутшӑннӑ. Ҫапла пирӗн ентеш «Пирӗн кил картишӗн сӑнарӗсем» номинацире призерсен йышне кӗнӗ.
Палӑртса хӑварар: Ольга Николаевна Вӑрнарти 2-мӗш шкулта директорӑн канашҫинче ӗҫлет.
Вӑрнарти аш-какай мясокомбинатӗнче продукцие упрамалли хальхи вӑхӑтри склад туса лартнӑ. Унта пӗр харӑс 60 тонна продукци вырнаҫать, ку вӑл унччен пулнинчен 2,5 хут пысӑкрах, саккаса вара 4 сехетре пурнӑҫлама пултараҫҫӗ-мӗн.
Предприятири роботсем, вӗсене унта
Вася теме юратаҫҫӗ, талӑкӗпех ӗҫлеҫҫӗ. Ҫынсем вара комплекса ӗҫлеттерессишӗн яваплӑ.
Вӑрнар округӗнче пурӑнакан арҫыннӑн импульс генераторне тата аккумуляторне 5 ҫул каялла вӑрланӑ. Ун чухне вӑл 20 пин ытла тенкӗлӗх тӑкак кӳнӗ.
Ҫухалнӑ япаласене тӳрех йытӑпа шыранӑ. Анчах усси пулман. Япаласене шырав базине кӗртнӗ.
Халӗ, 5 ҫул иртсен, Вӑрнарти оперативниксем вӑрланӑ генератора Вӑрнарта пурӑнакан арҫын патӗнче тупнӑ. Ӑна тытса чарнӑ, вӑл айӑпне йышӑннӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Вӑрнар районӗнчи Мӑн Явӑшра пурӑнакансем яла автобус ҫӳреме пӑрахнишӗн пӑшӑрханаҫҫӗ.
Яла автобуссем Вӑрнартан ҫӳренӗ. Пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗн 8-мӗшӗнчен вӗсем хутлама пӑрахнӑ.
Асӑннӑ рейс кӳршӗри тӑватӑ ял ҫыннисемшӗн те меллӗ пулнӑ. Унпа Кӗҫӗн Кипек, Уйкас Явӑш, Ҫӑкаллӑ Явӑш, Мулакасси ял ҫыннисем те район центрне ҫитсе килме пултарнӑ.
«Ӗҫе кайма та, ӗҫпе тухса кӗме те, больницӑна тухтӑр патне ҫитме те май ҫук», – тесе кулянаҫҫӗ вырӑнтисем.
Иван Ермолаев выльӑх тухтӑрӗ «Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ ветеринари врачӗ» хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. Хушӑва Раҫҫей Президенчӗ раштав уйӑхӗн 10-мӗшӗнче алӑ пуснӑ.
Иван Егорович Хусанти Н.Э. Бауман ячӗлле ветеринари медицинин институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Выльӑх тухтӑрӗнче 34 ҫул ытла тӑрӑшать, ҫав шутран 20 ҫулне — Вӑрнарти аш-какай комбинатӗнче. Вӑл сысна ҫурисем таса сыва ӳсчӗр тесе тӑрӑшать.
Вӑрнарта пурӑнакан Борис Егорычев велосипед вӑррине ярса тытма пулӑшнӑ. Куншӑн вӑл полицейскисенчен Тав хутне тивӗҫнӗ.
Борис Ҫӗнӗ Шупашкарта ӑнсӑртран темиҫе велосипед вӑрланӑ арҫынна, шыравра пулнӑскере, Вӑрнарта асӑрханӑ. Вӑл хӑйне мӗнле тыткалани ӑна сисчӗвлентернӗ, ҫавӑнпа пӗр тӑхтамасӑр полици ӗҫченӗсене чӗннӗ.
Ҫапла Борис Егорычев пулӑшнипе йӗрке хуралҫисем судпа унччен те айӑпланнӑ 46 ҫулти арҫынна ярса тытнӑ.
+13.3 °C