Пенза облаҫӗн кӗпӗрнаттӑрӗ Василий Бочкарев тата Чӑваш Республикин Элтеперӗ Михаил Игнатьев килӗштерсе ӗҫлессине ҫирӗплетсе килӗшӳ алӑ пуснӑ.

Унпа килӗшӳллӗн, икӗ ен сут-илӳпе экономика, ӑслӑлӑхпа техника, социаллӑ культура тӗлӗшӗнчен тачӑ ҫыхӑну тытӗҫ. Килӗшӳре промышленноҫа аталантарасси, аграри комплексӗнчи, строительство, информаци коммуникацийӗн тытӑмӗсенчи ҫыхӑнусене ҫирӗплетессине палӑртнӑ.

Ҫавӑн пекех икӗ ен тавралӑха хӳтӗлес, сывлӑх сыхлавӗ, культура, туризмпа спорт тытӑмӗсенче килӗштерсе ӗҫлӗҫ.

Самарта наци культурисен «Самар хумӗсем» фестиваль иртнӗ. Унта облаҫсен наци центрӗсем хутшӑннӑ. Концерт курма, тӗрлӗ халӑх культурипе паллашма нумаййӑн пухӑннӑ. Фестивале ирттерессине йӑлана кӗртесшӗн.

Тӗрлӗ халӑх юррисемпе кӗввисем Атӑл хӗрринче янӑранӑ. Унта Мюнхенран, Эрменрен тата ытти тӑрӑхран килнӗ. Фестивале килнисене Самар хула пуҫлӑхӗ Дмитрий Азаров саламланӑ. Вӑл Самар хули кӗҫех 428 ҫул тултарнине палӑртнӑ. Ӑна уявласси ҫак фестивальрен пуҫӑннӑшӑн хӗпӗртенӗ.

Дмитрий Азаров каланӑ тӑрӑх, Самарта 100 ытла наци ҫынни пурӑнать. Ку — вӗсен пуянлӑхӗ. Фестиваль пурин кӑмалне те кайнӑ. Сцена ҫинче юрӑсем янӑранӑ, ташӑсем лартнӑ, наци костюмӗсен дефели иртнӗ. Фестивальпе нумайлӑха сывпуллашман — тепӗр ҫулччен ҫеҫ.

Шупашкарти Никольски собор вырӑнӗнчи археологи шыравне укҫа-тенкӗ ҫуккине пула чарма пултараҫҫӗ. Кун пирки «Московский комсомолец» (чӑв. Мускав комсомолецӗ) хаҫатӑн регионти кӑларӑмӗ пӗлтернӗ тӑрӑх «Ирӗклӗ сӑмах» интернет-хаҫат хыпарлать. Хальлӗхе хула администрацийӗ ӑсчахсене укҫа тӳлемен иккен.

Вырӑссен пӗрремӗш патшин асламӑшӗн Мария Шестован вилли пуль тесе шутлакан саркофага ҫулталӑк каялла ҫав вырӑнта тупнӑ. Кӑҫал темиҫе тӗпчев те ирттернӗ. Виле юлашки Романовсен йӑхӗпе ҫыхӑннине палӑртнӑ. Артефактсене малалла тӗпчесси пирки ыйту сиксе тухнӑ имӗш.

Дон ҫинчи Ростоври геофизиксен ушкӑнне, сӑмахран, хула администрацийӗ чӗннӗ-мӗн. Анчах пӗлтӗр ӗҫленӗшӗн те тӗпчевҫӗсемпе татӑлман иккен. Ӑслӑлӑх ӗҫне малалла тӑсма ытлашши пысӑк укҫах та кирлӗ мар имӗш — 60 пине яхӑн пулсан та ҫитет иккен.

Шупашкар районӗнчи Котеркассинчи Фольклор ҫуртне юсама 1 миллион тенкӗ ытла ларать. Маларах вырӑнти Тутаркасси ял тӑрӑхӗ культура ҫуртне юсакан подряд организацине палӑртассипе конкурс ирттернӗ. Халӗ юсав ӗҫӗсем пыраҫҫӗ.

«1947-мӗш ҫулта туса лартнӑ ҫурт япӑхса кайнӑччӗ. Кивӗ пулин те ку тӑрӑхрисемшӗн вӑл чӑн-чӑн культура вучахӗ пулса тӑнӑччӗ. Ҫиелтен юсани ҫителӗксӗррине кура ӑна тӗпрен юсама йышӑнтӑмӑр», — тесе пӗлтерчӗҫ вырӑнти ял тӑрӑхӗнче.

Сӑнсем (9)

Чӑваш Енре «Стратеги-2030» ҫирӗплетӗҫ. Республикӑн Экономика аталанӑвӗн министерстви хыпарланӑ тӑрӑх, ку вӑл республикӑн 2020-мӗш ҫулчченхи аталанӑвӗ ҫинчен йышӑннӑ стратегин тӑсӑмӗ пулмалла. Ӑна йышӑннӑ чухне «хальхи вӑхӑтри механизмсене» усӑ курма палӑртаҫҫӗ тата, паллах, ҫӗршывӑн правительстви йышӑнакан нормативлӑ актсене тӗпе хурӗҫ.

Регионӑн тӗп тӗллевӗ ҫынсен пурнӑҫ условине тивӗҫлӗ туса парасси, вӗсене этем пек тата карьера енчен аталанма, Чӑваш Ене вара инновацилле экономикӑллӑ хӑтлӑ регион тӑвасси тесе палӑртнӑ.

Ҫынсем те хӑйсен шухӑш-кӑмӑлне палӑртма пултараҫҫӗ. Калас тенине economy@cap.ru электрон адреспа «Стратеги-2030» тесе палӑртса ярса памалла. Вӗсене айккинелле сирсе хӑвармасса шантараҫҫӗ. Ҫынсем хускатнӑ ыйту хуравне е ун пирки мӗн шухӑшланине экономика министерстви хӑйӗн сайтӗнче вырнаҫтарма шантарать.

Шупашкарта «Шупашкар хурчки» профессилле баскетбол ушкӑнӗ йӗркеленнӗ. Ку вӑл муниципалитетӑн шутланать, хула администрацийӗ ку ушкӑн шанчӑка тӳрре кӑларасса ӗненет, ҫавна май ӑна укҫа хывать.

Республикӑн тӗп хулинче профессилле баскетбол ушкӑнӗ йӗркелес ӗмӗт тахӑҫанах амаланнӑ-мӗн. Анчах маларах тӗрлӗ сӑлтава пула ниепле те пурнӑҫа кӗртеймен. Унта кӗнисен ҫӗршыври вӑйлӑ клубсемпе ӑмӑртӑва тухма тивӗ.

«Шупашкар хурчки» ушкӑн 15 вӑйӑҫран тӑрать. Тӗп пайӗ — вырӑнти спортсменсем. Шупашкар ушкӑнне Питӗрти, Волгоградри, Самарти, Ижевскри, Ӗпхӳри, Сургутри, Мускаври, Вологдӑри тата ытти хулари маттурсем кӗме кӑмӑл тунӑ иккен. Сергей Худаев тӗп тренер ертсе пыракан штаб сӳтсе явнӑ хыҫҫӑн йыша 6 легионера кӗртнӗ.

Паян Шупашкарти К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче Геннадий Айхин чӑвашла ҫырнӑ сӑввисене акӑлчанла: шведла тата норвег чӗлхи ҫине куҫарнӑ «Ултӑ сӑвӑ» кӗнеке хӑтлавӗ иртнӗ.

Айхин вырӑсла сӑввисене 50 ытла чӗлхене куҫарнӑ-ха. Нумаях пулмасть унӑн чӑвашла хайлавӗсене те урӑх чӗлхесене куҫарма тытӑннӑ. Шведла куҫарас шухӑша Микаэль Нюдаль тӑлмач тытнӑ. Вӑл сӗннипе ултӑ сӑвва акӑлчанла (куҫаруҫи — Питер Франс), норвегла (Гуннар Вэрнесс) куҫарнӑ. Айхин сӑввин оригиналӗсене тата куҫарӑвӗсене уйрӑм кӗнекепе кун ҫути кӑтартнӑ.

Шупашкарта иртнӗ хӑтлава Микаэль Нюдаль, Питер Франс, Анника Бекстрӑм тӑлмачсем, Гуннар Вэрнесс поэт килсе ҫитнӗ. Мероприятие поэтӑн йӑмӑкӗ, ҫыравҫӑ тата куҫаруҫӑ Ева Лисина, Атнер Хусанкай литературовед тата критик, Борис Чиндыков драматург, публицист, тӑлмач тата ыттисем хутшӑннӑ.

Паянтан пирӗн республикӑра пушара хирӗҫле ятарлӑ режима пӑрахӑҫланӑ. Ку йышӑнӑва правительство шайӗнче ҫирӗплетнӗ.

Аса илтеретпӗр, ҫапла ҫирӗп йӗркепе Чӑваш Ен ҫу каҫрӗ. Пушара хирӗҫле ятарлӑ режима ҫу уйӑхӗн 26-мӗшӗнчех йышӑннӑччӗ. Ун чух шӑрӑх та типӗ ҫанталӑк тӑма пуҫланӑччӗ те инкек-синкек сиксе тухасран вӑрмансене кӗме те кӗҫех чарчӗҫ. Хӑш-пӗр районта пушар хӑрушсӑрлӑхне IV класс тесе те палӑртнӑччӗ. Апла пулин те пачах инкексӗр пулмарӗ. Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа вӑрмансенче ҫичӗ хутчен пушар тухнӑ. Ҫуннӑ лаптӑк — 20 гектара яхӑн. Пӗлтӗр вӑрманта пӗр пушар та пулман. Апла пулсан вӑрмана кайсан асӑрханулӑх пирки манма юрамасть.

Чӑваш кӑйкӑрӗн, мухтавлӑ Андриян Николаев космонавтӑн, юратнӑ юррине Ходяшевсем ячӗллӗ Шупашкарти ача-пӑча музыка шкулӗнче вӗренекенсемпе вӗрентекенсем тӗнче уҫлӑхне хӑпарнӑ пӗрремӗш чӑваша халалласа лартнӑ палӑк умне тӑрса юрланӑ. Ку вӑл музыка литературин вырӑна тухса ирттернӗ урокӗ пулнӑ.

Ольга Коноплева тата Тамара Матросова педагогсем хӑйсен вӗренекенӗсемпе палӑк патне ҫитнӗ. унта вӗсем ачасене Андриян Николаев ҫинчен каласа кӑтартнӑ, Унтан вӗсем пурте пӗрле пулса Андриян Григорьевичӑн юратнӑ «Вӗҫ, вӗҫ, куккук» чӑваш халӑх юррине шӑрантарнӑ.

Сӑнсем (4)

Валерий Филимонов депутат

Чӑваш Республикин «Республика» хаҫачӗ ҫӗнӗ проект хута ярать. Черетлӗ ҫӗнӗлӗх — «Депутатпа тӳрӗ ҫыхӑну». Ун вӑхӑтӗнче хаҫатҫӑсем тӗрлӗ депутата редакци тӗпелне чӗнесшӗн.

Пӗрремӗш «Тӳрӗ ҫыхӑнӑва» чӑваш парламенчӗн хаҫачӗ 16-мӗш тӗп округпа суйланнӑ депутатпа, «Фармация» патшалӑхӑн хысна предприятийӗн пуҫлӑхӗпе Валерий Филимоновпа авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче ирхи 10 сехетрен тытӑнса 12 сехетчен ирттерме палӑртса хунӑ. Фармацевта хӑнана чӗнни ытахальтен мар — юпан 1-мӗшӗнче Пӗтӗм тӗнчери ваттисен кунӗ-ҫке. Ҫулланнисен вара эмелпе ҫыхӑннӑ ыйтусем ҫук марах.

Ыйтусене редакци «Тӳрӗ ҫыхӑну» вӑхӑтӗнче те, маларах та йышӑнать. Телефон номерӗ — (8352) 28-85-07, электрон адрес ҫапларах: respublika-21@yandex.ru.