Турккӑ чӗлхинчи ансат пуплев

Шупашкарти К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче «Путешествие в мир турецкого языка» (чӑв. Турккӑ чӗлхи тӗнчинчи ҫулҫӳрев) интерактивлӑ заняти иртнӗ. Унта Шупашкарти медицина колледжӗнче пӗрремӗш курсра вӗренекен ҫамрӑксене йыхравланӑ. Вӗсене чӑваш чӗлхи вӗрентекен Надежда Малышева илсе пынӑ.

Турккӑ чӗлхипе паллаштаракан занятире музей экскурсовочӗ Дарья Мочалова турккӑ чӗлхипе тӗнчере 75 миллион ҫын калаҫнине пӗлтернӗ. Тепӗр майлӑ каласан, вӑл ҫӗр ҫинче чи вӑйлӑ аталаннӑ 15 чӗлхе шутне кӗрет. Студентсене турккӑсен культурипе, ҫутҫанталӑкӗпе, наци тумтирӗпе, апат-ҫимӗҫӗпе паллаштарнӑ. Ҫав чӗлхепе сывлӑх сунма, паллашма кирлӗ ансат сӑмахсене те ҫамрӑксене вӗрентнӗ. Турккӑ чӗлхине ӑша хывас шухӑшлисене Литература музейӗ кӑмӑлтан кӗтет.

Теннис ӑмӑртӑвӗ

Шупашкарти Мичман Павлов урамӗнче вырнаҫнӑ Ирина Солдатова ячӗллӗ ача-пӑчапа ҫамрӑксен спорт шкулӗн раштавӑн 22-мӗшӗнче уҫӑлнӑ физкультурӑпа сывлӑх комплексӗнче теннисла выляссипе республикӑри ӑмӑрту иртнӗ.

«Сӗтелҫи тенниса юратакансем пурте чӑн-чӑн парнеллӗ пулчӗҫ. Профессионал-спортсменсене те, спорт ветеранӗсене те спортпа туслӑ пулма тата сывӑ пурнӑҫ йӑли-йӗркине тытса пыма тепӗр май уҫӑлчӗ. Ҫӗнӗ комплексран ҫӗнӗ чемпионсемпе спорт мастерӗсем тухасса шанас килет. Чӑваш Енри сӗтелҫи теннисӑн иккӗмӗш пурнӑҫӗ пуҫланчӗ!», — хавасланнӑ ЧР Сӗтелҫи теннис федерацийӗн президенчӗ Максим Малов.

Ҫӗнӗ ФСКн лапамӗ – 1500 тӑваткал метр. Унта харӑсах 64 спортсмен валли вырӑн ҫитет, кун каҫипе — 680-а яхӑн.

Чӑваш елкинче

Чӑваш Енӗн Культура министерствин Халӑх пултарулӑхӗн республикӑри центрӗ Шупашкар хулинчи вӗренӗве мониторинглакан тата аталантаракан центрпа пӗрле паян Чӑваш елки ирттернӗ. Ӑна республикӑри шкулсенче кӗҫӗн классенче вӗренекен ачасем валли йӗркеленӗ. Ҫавна май ачасем «Тӗлӗнтермӗш Юр Пике» конкурсра та хӑйсен пултарулӑхне кӑтартнӑ.

Елкӑри вӑйӑ-конкурс йӑлтах чӑвашла пулнӑ. Маттур та пултаруллӑскерсене Хӗл Мучипе Юр Пике мухтанӑ, парнине те шеллемен. «Юр Пике—2017» ята Канаш районӗнчи Анаткас Уҫырмари Арина Филимонова тивӗҫнӗ.

Сӑмах май, хӑйӗн ҫурчӗллӗ пулнӑ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗ те Чӑваш елкине йыхравлать. Аса илтеретпӗр, ӑна вӑл ҫӗнӗ ҫӗрте, унччен «Ҫеҫпӗл» кинотеатр пулнӑ ҫуртра, ыран, раштавӑн 26-мӗшӗнче ирттерӗ.

Етӗрнере пурӑнакан Константин Гавриилович Game2: Winter реалити-шоуна хутшӑнасшӑн. Ку шоура ҫынсем вилӗмрен ҫӑланассишӗн тӑрӑшаҫҫӗ.

Хальлӗхе проекта хутшӑнма пултаракансем 60 ытла ҫын. Ҫулла валли вӗсенчен 30-шне ҫеҫ суйлӗҫ. Вӗсене вара Ҫӗпӗр тайгине 9 уйӑхлӑха ярӗҫ. Ҫӗнтерӳҫе 100 миллион тенкӗ парса хавхалантарӗҫ.

Вӑйӑ йӗрки ансат мар: ҫынсен хӑйсен апат тупмалла, вӑрманта пурӑнмалли тумалла. Тӗлӗнмелле те, конкурса хутшӑнакан кашни ҫын тайгара сусӑрланма пултаратӑп тесе алӑ пусать. Ҫавӑн пекех вӑл алӑ пусса хӑйне мӑшкӑллама, вӗлерме пултарассине ӑнланса алӑ пусать.

Шоуна ҫичӗ чӗлхепе кӑтартса пырӗҫ. Вӑййа 2 пин камера ӳкерӗ, ҫавӑнпа шоуна тӗнче тетелӗнче, федераци каналӗсемпе курма май пулӗ

Шупашкар хула администрацийӗн пуҫлӑхӗ Алексей Ладыков раштав уйӑхӗн 21-22-мӗшӗсенче суту-илӳ вырӑнӗсене тӗрӗслеме хушнӑ. Икӗ кунра 1365 «фанфурик» тата 160 суя эрех туртса илнӗ.

Суту-илӳ вырӑнӗсене полицейскисемпе пӗрле хула администрацийӗн ӗҫченӗсем те тӗрӗсленӗ. Вӗсем 93 предприятие ҫитнӗ. Вӗсенчен 9-шӗнче «фанфурик» документсӑр сутнӑ. Кунсӑр пуҫне акциз маркисӗр сутнӑ эрехсене туртса илнӗ.

Сӑмах май, раштавӑн 21-мӗшӗнчен пуҫласа хулара «хӗрӳ лини» ӗҫлет. Унта «фанфурик» сутни пирки шӑнкӑравласа пӗлтерме юрать. Ку таранччен ку тӗлӗшпе 20 ҫӑхав ҫитнӗ. Унта 23-50-57 тата 23-50-58 номерсемпе шӑнкӑравлама пулать.

Роспотребнадзорӑн Чӑваш Енри управленийӗн специалисчӗсем пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑҫал республикӑра метанолпа сахал мар ҫын наркӑмӑшланса вилнӗ.

Саккунра палӑртнӑ тӑрӑх, автотранспортра метил спирчӗпе усӑ курмашкӑн юрамасть. Машина чӳречине ҫумалли шӗвексене халӗ изопропил спирчӗ хушаҫҫӗ. Унӑн шӑрши вӑйлӑ, ӑна пӗтерме ҫук. Ку спирт ҫыншӑн хӑрушӑ мар.

Метанолӑн шӑрши вара вӑйлах мар. Анчах вӑл – наркӑмӑш. Статистика лӑплантармасть. Ҫавӑнпа специалистсем водительсене машина чӳречине ҫумалли шӗвеке ятарлӑ вырӑнсенче ҫеҫ туянма сӗнеҫҫӗ.

Шупашкарти Ленин районӗнче пурӑнакан Дмитриевсен ҫемйинче татах ача ҫуралнӑ. Арҫын ача ҫемьере – вуннӑмӗш пепке.

Ачана Вениамин ят хунӑ. Районти ЗАГСа пӗчӗкскер ҫуралнинче ӗнентерекен хута ашшӗ илме килнӗ. Ӑна ЗАГС ӗҫченӗсем свидетельствӑна савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура панӑ, нумай ача ашшӗне саламланӑ.

Шупашкар хула администрацийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑҫал ҫӳлерех асӑннӑ районта Дмитриевсен ҫеҫ мар, тепӗр ҫемьен те вуннӑмӗш ача ҫуралнӑ.

Чӑвашстат пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑҫалхи 10 уйӑхра республикӑра 12038 ача ҫуралнӑ. Ку, пӗлтӗрхипе танлаштарсан, 284 пепке сахалрах.

Ҫӗрпӳре ҫитес ҫул шкул тума тытӑнӗҫ. Ӑна хута ямашкӑн 500 миллион тенкӗ ытла кирлӗ.

Шкул хулари «Кӑнтӑр» микрорайонта пулӗ. Район администрацийӗ тендер вырнаҫтарнӑ ӗнтӗ. Килӗшӗвӗ малтанлӑха 534 миллион та 428 пин те 800 тенкӗ тесе палӑртнӑ.

Шкула ҫитес ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗччен туса пӗтермелле. Вӑл виҫӗ хутлӑ пулӗ. Унта 1000 ача вӗренӗ. Ҫавӑн пекех шкул ҫумӗнче икӗ автобус лартмалӑх гараж, котельнӑй пулӗ.

Пӗрремӗш блокра аслӑ классем вӗренӗҫ. Иккӗмӗш блокра акт залӗ, спортзал, апатланмӑш тата ытти пӳлӗм пулӗҫ. Виҫҫӗмӗш блокра кӗҫӗн классем ӑс пухӗҫ. Шкулта 76 вӗрентекен пулмалла.

Генеральнӑй подрядчике электрон аукцион ирттерсе палӑртӗҫ. Вӑл ҫитес ҫулхи кӑрлачӑн 16-мӗшӗнче иртӗ.

Сӗнтӗрвӑрри тата Елчӗк районӗсенче халӑха социаллӑ пулӑшу паракан центрсем ваттисен ҫурчӗсенче пурӑнакансенчен утавлӑ майпа укҫа илсе тӑнӑ. Ҫакна прокуратура тӑрӑ шыв ҫине кӑларнӑ.

Елчӗк районӗнчи Ҫирӗклӗ Шӑхальти ваттисен ҫуртӗнче 19 ҫын пурӑнать. Вӗсене 5-ӗн пӑхаҫҫӗ. Ваттисем валли кунта условисем пур. 2015 ҫултанпа кунти сусӑрсем социаллӑ пулӑшупа усӑ курманшӑн паракан укҫана кашни уйӑхрах тытса юлма пуҫланӑ. Ку – саккуна пӑсни. Ваттисен ҫуртӗнче пурӑнакансен пенсийӗнчен 75 процентне ҫеҫ тытса юлма юрать. Хӑшӗ-пӗри эмелшӗн компенсаци илет. Ӑна вара тытса юлма ирӗк ҫук. Ҫапла халӑха социаллӑ пулӑшу паракан центр сусӑрсенчен 120 пин тенкӗ тытса юлнӑ. Вӑтамран кашни сусӑртан – 10 пин тенкӗ.

Ку пӑтӑрмах хыҫҫӑн центр директорӗ Галина Лаврова хӑйӗн ирӗкӗпе ӗҫрен тухса кайнӑ. Халӗ ваттисене укҫана тавӑрса пама пуҫланӑ.

Александр Сидоренко

Паян, раштав уйӑхӗн 23-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн премьер-министрӗ документа алӑ пусса ҫирӗплетнӗ тӑрӑх, ЧР информаци политикипе массӑллӑ коммуникацисен министрӗн ҫумне Александр Сидоренко должноҫран кӑларнӑ.

Александр Сидоренко ҫӳлерех асӑннӑ министерствӑна 2015 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 18-мӗшӗнче килнӗ. Вӑл виҫӗ пая ертсе пынӑ. Унӑн тивӗҫӗ республикӑри инфокоммуникаци инфратытӑмне аталантарасси пулнӑ.

Палӑртмалла: халӗ Александр Иванов министрӑн пӗр ҫум юлнӑ. Вӑл – Юлия Стройкова.