Ҫур литр шурӑ эрех хакӗ мӗн чухлӗ пулмалла? Ҫак ыйтӑва Раҫҫейре хӳрӗ сӳтсе яваҫҫӗ. Кун пирки «Раҫҫей хаҫачӗ» пӗлтерет.

Унччен РФ Финанс министерстви ҫур литрлӑ эрехӗн чи пӗчӗк хакне 190 тенкӗрен 219 тенкӗ таран хӑпартма сӗннӗ. Урӑхла каласан, 15 процент хаклатма сӗннӗ. Анчах министерство кайран урӑхларах шухӑшлама тытӑннӑ. Ведомство эрех хакне 204-205 тенкӗ таран хӑпартма сӗннӗ.

Эрех хакӗ кӑҫал ҫӗртме уйӑхӗнче ӳсӗ. Вӑл мӗн чухлӗ хӑпарассине Финанс министерстви 1-2 эрнере татса пама шантарнӑ.

Паян пӗрремӗш хут Пичет кунне уявланӑ мероприятие хутшӑнтӑм. Унччен те, паян та, унта мана чӗнменччӗ те, вӑл мӗнле иртнине халиччен хам куҫпа курманччӗ, хам хӑлхапа илтменччӗ. Паян вара пырса ҫитме май пулчӗ. Тепӗр тесен, хама та калем ӑсти тесе хаклама пулать-ҫке. Енчен те Мускаври тӳре-шара пирӗн сайта МИХ пек регистрацилеме хирӗҫ пулмасан (хутсене ярса парса) хам та малашне ют ҫын пек унта пулмӑп ӗнтӗ.

Чи малтан мана мӗн тӗлӗнтерчӗ-ха? Ӑна Раҫҫей пичечӗн (кӑрлачӑн 13-мӗшӗ) тата Чӑваш пичечӗн (кӑрлачӑн 19-мӗшӗ) кунӗсене халалланӑ пулин те чӑваш чӗлхи пач та курӑнмарӗ. Филармонине лексен те, зала кӗрсе вырнаҫса ларсан та. Пур вырӑнта та — йӑлт вырӑс чӗлхи. Салам баннерӗсенче те, филармонийӗнчи фойере те. Сӑмах май, фойери колоннӑсене илемлетнӗ чухне хаҫатсен сӑнӗсемпе усӑ курнӑ. Анчах, ӑна мӗнле хатӗрлени те питӗ курӑмлӑ — вырӑсла тухакан хаҫатсене («Советская Чувашия», «Грани») — ҫӳле, курӑмлӑ вырӑна вырнаҫтарнӑ пулсан, чӑвашлисене — чи аяла. Тӗпсакайне. Ҫак япалана хатӗрлекенӗ хаҫатсен паянхи саманари вырӑнне тӗп-тӗрӗс сӑнласа панӑ темелле: вырӑслисене тимлӗх пысӑкрах уйӑрнине кӑтартнӑ, вӗсем тӳре-шарашӑн пӗлтерӗшлӗрех пулнине палӑртнӑ.

Малалла...

Кӑҫал электричествӑшӑн мӗн чухлӗ тӳлесси паллӑ. Кун пирки ЧР влаҫӗсен официаллӑ порталӗ пӗлтерет.

Утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗччен хулара пурӑнакансем электроплитасемпе ҫук пулсан 1 киловатшӑн 2,98 тенкӗ тӳлӗҫ. Электроплита лартнӑ ҫуртра кун кунлакансем вара 2,09 тенкӗ тӳлӗҫ. Ялта пурӑнакансен те ҫавӑн чухлех укҫа кӑларса хума тивӗ.

Утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен вара электрплита лартман пулсан 3,11 тенкӗ тӳлемелле. Электроплитапа усӑ куракансем вара 1 киловатшӑн 2,18 тенкӗ кӑларса хурӗҫ. Ялта пурӑнакансем вара 2,18 тенкӗ тӳлӗҫ.

«За рулем» автопортал редакцине «Дорэкс» ӗҫченӗсем пулӑшу ыйтма килнӗ. Вӗсем каланӑ тӑрӑх, предприяти ертӳҫи вӗсене ҫул-йӗр правлисене пӑснӑшӑн хунӑ штрафа хӑйсене тӳлеттересшӗн.

Штраф вара пӗчӗкех мар. Пӗтӗмпе — 123 пин тенкӗ. Хӑш-пӗр водителӗн 16 пин тенкӗ штраф тӳлеме тивет-мӗн. Вӗсем вара 20 пин тенке яхӑн ӗҫ укҫи ҫеҫ илеҫҫӗ.

Ҫул-йӗр правилисене пӑснӑ вӑхӑта тишкерес-тӗк, камера тӗлне тӳрех юр хыракан автоколонна лекнӗ. Камера светофор хӗрлӗ тӗс ҫутатнӑ вӑхӑтра кайнине, транспорт хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухнине ӳкерсе илнӗ. Машинӑсем пӗчӗк хӑвӑртлӑхпа пыраҫҫӗ, малтисем симӗс тӗс чухне каҫса каяҫҫӗ, теприсем вара хӗрли тӗлне лекеҫҫӗ.

Транспорт хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухнине вара ҫула уйӑракан пая юртан тасатнӑ чухне ӳкерсе илнӗ. Водительсем каланӑ тӑрӑх, унччен ҪҪХПИпе кун пеккисемшӗн штрафсем килмесси пирки калаҫса татӑлнӑ. Ертӳлӗх ку ӗҫе кӑҫал та татса пама шантарнӑ та…

Шупашкар FM икӗ ҫул тултарнӑ

Шупашкар FM радио паян икӗ ҫул тултарнӑ. Ӑна Дмитрий Митяев йӗркеленӗ. Радио итлекенсем ӑна Чӑваш наци радиовӗ урлӑ та, тен, пӗлеҫҫӗ пулӗ. Асӑннӑ МИХа уҫсан Ксения Алексинапа «Каҫхи микс» кӑларӑма йӗркелесе ертсе пынӑ. Дима Наци телевиденийӗнче ҫӗнӗ хыпарсен кӑларӑмӗн ертӳҫи те пулнӑ.

«Кун евӗрлӗ проекта пуҫарма тахҫанах шухӑш пулнӑ. 2014 ҫулта Мускава куҫса килтӗм. Чӑваш юррисӗр питӗ тунсӑхланипе, радио ӗҫне питӗ юратнипе хамӑн Интернет радиона пуҫарас терӗм», — каласа кӑтартнӑччӗ маларах хастар каччӑ ҫак йӗркесен авторне.

Радио формачӗ — чӑвашла юрӑсем. Эфир талӑкра 24 сехете пырать.

Радио йӗркелеме укҫасӑр май ҫуккине тавҫӑрма йывӑр мар. «Шупашкар ФМ — ман хобби, «чун апачӗ», проекта хамӑн вӑйпа тытса пыратӑп. Радиоэфира илемлетме юлташсем пулӑшаҫҫӗ. Тупӑш ҫинчен шутламан-ха», — тет юратнӑ ӗҫне парӑннӑ ҫамрӑк. Унтан ҫакна хушса хурать: «Хальлӗхе пӗр тӗллев — чӑваш халӑхне (Чӑваш Республикинче пурӑнать-и вӑл е республика тулашӗнче-и) тӑван чӗлхепе янӑракан юрӑсене итлеттересси, ҫӗннисемпе паллаштарасси».

Сӑмах май, эфирта ҫӗнӗ аранжировкӑсемпе илемлетнӗ чӑваш халӑх юррисене тӑтӑшах илтме пулать.

Малалла...

Патшалӑхӑн тата муниципалитетӑн пулӑшӑвӗн пӗрлехи порталӗ gosuslugi.ru урлӑ пулӑшу илсен сахалтарах тӳлеттереҫҫӗ. Ун пек йӗрке 2019 ҫулхи кӑрлачӑн 1-мӗшӗччен вӑйра тӑрӗ.

Ҫӑмӑллӑхпа усӑ курас тесен патшалӑх пошлинине илме gosuslugi.ru порталта заявка памалла. Пулӑшушӑн аллӑн укҫа кӑларса тыттармалла мар: банк карттипе, электрон енчӗкпе е карас телефонӗпе усӑ курмалла.

Ҫӑмӑллӑхлӑ тӳлев пирки водитель удостоверенийӗ, мӑшӑрланнине е уйрӑлнине ӗнентерекен свидетельство, транспорт регистрацилени ҫинчен хут илнӗ чух манса ан кайӑр. Водитель удостоверенийӗшӗн, сӑмахран, 2 пин вырӑнне 1400 тенкӗ тӳлемелле.

Патшалӑхӑн тата муниципалитетӑн пулӑшӑвӗн пӗрлехи порталӗнче ҫырнӑ тӑрӑх, йӳнӗрех хакпа кӳрекен пулӑшу списокӗ малашне тата анлӑланмалла.

Тӗрлӗ шайри хисепе тивӗҫнисем тӳре-шарапа асӑнмалӑх сӑн ӳкерӗннӗ. Н. Плотников тунӑ сӑн

Паян Чӑваш Енри журналистсемпе полиграфистсем ӗнерхи професси уявне — Раҫҫейӗн пичет кунне — палӑртрӗҫ. Вӗсене республика Элтеперӗ Михаил Игнатьев, ЧР Патшалӑх Канашӗн Ертӳҫи Валерий Филимонов, информаци политикипе массӑллӑ коммуникаци министрӗ Александр Иванов саламланӑ.

Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче иртнӗ уява пухӑннисенчен хӑшӗсене тӗрлӗ шайри Хисеп грамотисемпе саламланӑ. Чи пысӑк наградӑна — ҫӗршыври хисепе — ЧР Информаци политикин тата массӑллӑ коммуникаци министерствин финанспа экономика пайӗн пуҫлӑхӗ — тӗп бухгалтерӗ Елена Михайлова тивӗҫнӗ. Ӑна РФ Ҫыхӑну тата массӑллӑ коммуникацисен министерствин Хисеп грамотипе чысланӑ.

Пысӑка хурса хакланисен хушшинче харӑсах икӗ пуҫлӑх: Елчӗк районӗнчи «Елчӗк Ен» хаҫатӑн тӗп редакторӗ Николай Алексеев тата Вӑрмар районӗнчи «Хӗрлӗ ялав» хаҫат тӗп редакторӗ Зинаида Павлова. Вӗсем уявран Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗсем ятпа таврӑнӗҫ.

Шупашкар хулинче урамсене тата картишсене юртан тасатсах тӑраҫҫӗ. Пӗрремӗш юр чӳк уйӑхӗн пуҫламӑшӗнчех ӳкнӗ. «Дорэкс» акционерсен обществи ҫав вӑхӑтранпа 152 пин кубла метр юр турттарнӑ. Ҫав шутран 142 кубла метрне чӳк тата раштав уйӑхӗсенче илсе тухнӑ. Предприятин диспетчер служби пӗлтӗр ҫав тапхӑрта мӗн чухлӗ турттарнине те танлаштарса пӑхнӑ. Ун чухне 49 пин кубла метр кӑна пуҫтарӑннӑ, 2014-мӗш ҫулта вара — 31 пин.

Чӑваш Енӗн Транспорт тата ҫул-йӗр хуҫалӑхӗ министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, хулари юра икӗ полигонта пухаҫҫӗ: Калинин районӗнче («Промтрактор» савутӑн тасатмалли сооруженийӗ ҫывӑхӗнче) тата Мускав районӗнче (Б. Хмельницкий урамӗнче). Вӗсенче юра талӑкӗпех йышӑнаҫҫӗ. Сӑмах май, юра управляющи компанисемпе ытти предприяти-организацисем те турттарса каяҫҫӗ.

Хваттерти хостел кӳршӗсене тарӑхтарнӑ

Шупашкарти Комбинат урамӗнчи нумай хваттерлӗ ҫуртсенчен пӗринче хваттерлӗ ҫын хӑйӗн хваттерне хӑна ҫуртне ҫавӑрнӑ. Ятарлӑ сӗтел-пукан, кирлӗ ытти хатӗр-хӗтӗр лартса тухнӑ та хостел евӗр усӑ курма тытӑннӑ.

Вӑхӑтлӑх пурӑнма янипе хваттер хуҫи пайталлӑ пулнӑ вӑхӑтрах кӳршӗсене пускилти ҫӗр тӗрлӗ хӑна-вӗрле канлӗ пурӑнма кансӗрленӗ. Унтан та ытларах: ҫемьере ҫул ҫитмен виҫӗ ача пулнӑ, вӗсене те килен-каян савӑнтарман.

Пӗчӗкскерсен правине хӳтӗлесе Шупашкарти Калинин районӗнчи прокуратура суда ҫитнӗ. Тавӑҫра кӳршӗллӗ хваттере хӑна ҫуртне ҫавӑрни ачасен правине пӑснине палӑртнӑ. Кунсӑр пуҫне тата хостеле ҫавӑрас тесен хваттере пурӑнмалли мар ҫурт-йӗр тесе йышӑнмалла. Ун валли ҫуртра пурӑнакансенчен илни кирлӗ.

Саккуна пӑхӑнман ҫынсен тӗлӗшпе суд хваттере хӑна ҫурчӗ евӗр усӑ курма юрамасть тесе йышӑннӑ.

Шупашкарти апатлану тата коммерци технологийӗн техникумӗн студенчӗсем Францири Прованс регионӗнче стажировкӑра пулнӑ. Иккӗшӗ – студент, тӑваттӑшӗ техникумран вӗренсе тухнӑ ӗнтӗ.

Пирӗн ҫамрӑксем ҫав ҫӗршывра Мишлен ҫӑлтӑрне панӑ ресторансенче стажировка тухнӑ. Вӗсем пурте тенӗ пекех поварта ӗҫленӗ. Сӑмах май, Мишел ҫӑлтӑрӗ – заведени пахалӑхӗ, унта паха апат пӗҫӗреҫҫӗ, килен-каяна лайӑх пӑхаҫҫӗ.

Чӑваш ҫамрӑкӗсем унта каймашкӑн малтанах хатӗрленме тытӑннӑ. Вӗсем французла вӗреннӗ. Ресторанра стажировка тухсан вӗсене сертификат панӑ. Яш-хӗр паха опыт та пухнӑ.

Техникум кунашкал стажировкӑсене пӗрре мар йӗркеленӗ. Унччен студентсем Венгрире тата Турцире пулнӑ.