Чӑваш Енри 20 учреждени Чӑваш Республикин Элтеперӗн грантне тивӗҫнӗ. Кашнине 500-шер пин тенкӗ лекнӗ. Хушӑва Олег Николаев ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, алӑ пуснӑ.
Списокра – сакӑр шкул, вунӑ ача пахчи, колледж тата ачасемпе ҫамрӑксен пултарулӑх центрӗ. Палӑртса хӑварар тӳрех: Чӑваш Ен Элтеперӗн грантне ҫулсерен вӗренӳ сферинчи инновацие пулӑшма параҫҫӗ.
Гранта тивӗҫнисен хушшинче Улатӑрти технологи колледжӗ, Шупашкарти ачасемпе ҫамрӑксен пултарулӑх керменӗ, Патӑрьел районӗнчи Шӑнкӑртамри 1-мӗш шкул, Ҫӗмӗрлери 1-мӗш ача пахчи, Канашри 17-мӗш ача пахчи, Шупашкарти 49-мӗш, 78-мӗш, 125-мӗш, 204-мӗш, 208-мӗш ача пахчисем, Элӗкри И.Я.Яковлев ячӗллӗ шкул, Шупашкарти 4-мӗш гимнази, Хӗрлӗ Чутай районӗнчи Атнарти шкул тата ыттисем пур.
Муркаш районӗнчи пӗр килте вӗлле ҫунса кайнӑ. Пурӗ 20 штук. Инкек Куҫкин ялӗнче ҫурла уйӑхӗн 14-мӗшӗнче ирхи 5 сехетре пулса иртнӗ.
Ҫӑлавҫӑсем патне кӳршӗсем шӑнкӑравласа систернӗ. Шӑпах вӗсем пускилӗсен хуралтисем ҫунма пуҫланине асӑрханӑ.
Вырӑна 4 техника тата Инкеклӗ ӗҫсен министерствин 8 ӗҫченӗ пырса ҫитнӗ. Вӗсем пӳрте пушартан ҫӑлса хӑварма пултарнӑ, анчах хуралтӑсем вутпа кӗлленнӗ. Ҫав шутра — 20 вӗлле. Йывӑҫ пӳртӗн хыҫалти пайӗ те сиенленнӗ.
Пушар сӑлтавне специалистсем палӑртӗҫ.
Ҫав кунах Канаш районӗнчи Ҫӗнӗ Пӗршенер ялӗнче 38 ҫулти кил хуҫин мунчи хыпса илнӗ. Вут-ҫулӑма ҫӑлавҫӑсем пырса сӳнтернӗ.
Ҫӗмӗрлере вара Мир урамӗнчи 40-мӗш ҫуртра пӗр хваттерте кухньӑра пушар тухнӑ.
Ҫӗмӗрле хулинче пурӑнакан 59 ҫулти хӗрарӑм – виҫӗ ача амӑшӗ тата тӑватӑ ача асламӑшӗ-кукамӑшӗ – гинеколог патӗнче 10 ҫул ытла пулман. Унтан-кунтан ыраткаланине вӑл ӳсӗмпе ҫыхӑнтарнӑ та пульницӑна кайман.
Кӑҫал ака уйӑхӗнче вара тухтӑрсем УЗИ тусан унӑн амалӑхӗнче темӗн ӳснине палӑртнӑ. Тӗрӗслев хыҫҫӑн гинекологсем операци тумаллине пӗлтернӗ. Хӗрарӑма кӗлетке виҫине чакарма та сӗннӗ вӗсем.
Утӑ уйӑхӗнче тухтӑрсем операци тунӑ. Вӑл 2 сехете тӑсӑлнӑ. Тухтӑрсем амалӑха миомӑпа пӗрле касса кӑларнӑ. Миома 2,5 килограмам тайнӑ, 22х20 сантиметр тӑршшӗ пулнӑ.
Хӗрарӑм тухтӑрсене тав тунӑ. Вӑл пульницӑран тухнӑ, халӗ ахаль пурнӑҫпах пурӑнать.
Ҫӗмӗрле хулинче пурӑнакан 52 ҫулти арҫын ют ҫыннӑн банк картти ҫинчен укҫа вӑрлама тӑнӑ. Куншӑн вӑл судра явап тытнӑ.
2021 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче арҫын «Мускав – Шупашкар» пуйӑспа пынӑ, ҫавӑнта манса хӑварнӑ енчӗке тупнӑ. Уҫса пӑхнӑ та – унта икӗ банк картти тата паспорт.
Киле ҫитсен арҫын хӑйӗн телефонӗ ҫине банк сарӑмне лартнӑ та ют ҫын счечӗ ҫинчи укҫана хӑйӗн патне куҫарма хӑтланнӑ. Анчах унта укҫи пулман.
Кун хыҫҫӑн та чарӑнман-ха вӑл. Лавккана кайса таваршӑн тӳлеме тӑнӑ – каллех ӑнӑҫсӑр вӗҫленнӗ ку. Кун хыҫҫӑн икӗ карттӑна та ҫӳп-ҫап витрине вӑркӑнтарнӑ.
Полицейскисем килсен вӑл йӑлтах каласа кӑтарнӑ, карттӑсене ӑҫта пӑрахнине пӗлтернӗ. Айӑпне йышӑннине кура суд ӑна 20 пин тенкӗ штраф тӳлеттерме йышӑннӑ.
Республикӑра шыв ҫинче каллех инкек пулнӑ. Ҫӗмӗрле округӗнче 17 ҫулти каччӑ путса вилнӗ.
Инкек ӗнер кӑнтӑрла Ҫӗмӗрле хули ҫывӑхӗнче пулнӑ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, икӗ каччӑ понтон кӗпер патӗнче Сӑр юханшывӗ урлӑ ишсе каҫма тӑнӑ. Анчах пӗри вӑйлӑ шыв юххине пула вӑйран кайнӑ та путнӑ.
Ӑна иртен-ҫӳрен ҫыран хӗррине илсе тухнӑ. Васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӗсем вырӑна ҫитсен реанимаци тунӑ, искусственнӑй майпа сывлаттарнӑ, кайран пульницӑна илсе ҫитернӗ. Вырӑнти тухтӑрсене пулӑшма Республикӑри ача-пӑча клиника пульницин тухтӑрӗсем килнӗ. Анчах, шел те, тухтӑрсем тем пек тӑрӑшсан та ҫамрӑка ҫӑлма май килмен.
Палӑртса хӑварар: ҫулла пуҫланнӑранпа республикӑра тӑватӑ ача путса вилнӗ.
Республикӑра каллех санитари авиацийӗ ӗҫлеме тытӑннӑ. Кун пирки Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗн председателӗн заместителӗ Владимир Степанов пӗлтернӗ.
Паян санитари вертолечӗ пӗрремӗш пациента Шупашкарти пульницӑна илсе ҫитернӗ ӗнтӗ. Ӑна Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчен илсе килнӗ.
Арҫын кӑкӑр тӗлӗнчен ыратма пуҫласан, сывлӑш пӳлӗнме, чӗре таппи япӑхланма тытӑнсан хӑйсен тӑрӑхӗнчи тухтӑрсенчен пулӑшу ыйтнӑ. Вырӑнти тухтӑрсем ӑна тӗрӗсленӗ, кардиодиспансерти специалистсемпе телемедицина консультацийӗ ирттернӗ те пациента Шупашкара илсе кайма йышӑну тунӑ.
Арҫынна вертолетпа кӗске вӑхӑтрах стационара илсе ҫитернӗ. Унта специалистсем унӑн сывлӑхне тӗрӗслеҫҫӗ, сиплеҫҫӗ.
Ҫӗмӗрлере туса кӑларакан трансформатора Мускава ӑсатма тытӑнӗҫ.
«Проектэлектротехника» предприяти шӑратса изоляциленӗ типӗ трансформаторсем туса кӑларассипе ҫине тӑрать. Нумаях пулмасть предприяти ӗҫӗпе республика Элтеперӗ Олег Николаев паллашнӑ. Ӑна 16МВА хӑватлӑ трансформатора кӑтартнӑ.
Заводра пӗлтернӗ тӑрӑх, ку вӑл кӑткӑс технологи агрегачӗ, вӑл шанчӑклӑ ӗҫлет-мӗн. Ку трансформатора ҫӗршывӑмӑрӑн тӗп хулинчи инфраструктура валли туса кӑлараҫҫӗ, кӗҫех ӑна Мускава ӑсатӗҫ. Чӑваш Енре унччен апла хӑватлӑ трансформаторсем кӑларман иккен.
Сӑмах май каласан, «Проектэлектротехника» ҫавӑн пек пысӑк шайри технологи оборудованийӗ туса кӑларма пултаракан Раҫҫейри виҫӗ предприяти шутне кӗнӗ.
Халӗ Чулхула облаҫне хӑвӑртрах ҫитме пулать – Сӑр урлӑ понтон кӗпере уҫнӑ.
Чулхула правительстви пӗлтернӗ тӑрӑх, «Мамешево – Нават – Ҫӗмӗрле – Чӑваш Ен чикки» автоҫул ҫинче кӗпер урлӑ машинӑсен яма тытӑннӑ. Вӑл кӳршӗ регионти Пильна районне Чӑваш Республикинчи Ҫӗмӗрле хулипе ҫыхӑнтарать.
Кӗпер тӑршшӗ – 156 метр. Чулхула облаҫне тавран каяс тӑк 120 ҫухрӑм парӑнтармалла. Кӗпер урлӑ вара – 50 ҫухрӑм кӑна.
Палӑртса хӑварар: понтон кӗпере 2024 ҫулта подрядчик юсанӑ.
Кӗҫех Чӑваш Ене каллех «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» килӗ. Хальхинче Шупашкарта мар, Вӑрмар поселокӗнче чарӑнӗ.
Ҫӗнтерӳ кунӗ ҫитнӗ май Горький чукун ҫулӗ астӑвӑм пуйӑсне ҫула кӑларӗ. «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче Чулхуларан ҫула тухӗ. Маршрутра пӗтӗмпе – 29 станци, пӗри – Вӑрмарта. Унта вӑл ака уйӑхӗн 29-мӗшӗнче ирхи 7 сехет те 35 минутра ҫитӗ. Вӑрмарта вӑл 40 минут тӑрӗ.
Пуйӑс маршрута ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче Чулхуларах вӗҫлӗ. Сӑмах май, пӗлтӗр «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» Чӑваш Енре пилӗк вырӑнта чарӑннӑ: Вӑрнар, Ҫӗмӗрле, Улатӑр, Канаш, Шупашкар.
Палӑртса хӑварар: ку пуйӑса Горький чукун ҫулӗ Ҫӗнтерӳ пулнӑранпа 60 ҫул ҫитнӗ тӗле йӗркеленӗ.
Чӑваш Енри Сывлӑх сыхлав министерстви шӑл ыратнӑран пуйӑсран анса юлнӑ пассажира пулӑшни пирки хӑпартланса пӗлтернӗ.
Мускавран Хусана кайма тухнӑ 024М-мӗш номерлӗ пуйӑсра ларса пыракан арҫыннӑн шӑл хытӑ ыратма тапранса кайнӑ. Александр малтан эмел ӗҫнӗ-ха, ыратни малтанласа лӑпланнӑ, анчах коронка айӗнчи шӑл кӑштахран чӑтма ҫук канӑҫсӑрлантарма тапранса кайнӑ.
Арҫын кун пек пулсан Хусана ҫитсе пӗтеймессине ӑнланса илнӗ те ҫул ҫинче стоматолог патне ӑҫта кӗрсе тухма май пуррипе кӑсӑкланма пуҫланӑ. Ҫапла вара вӑл Ҫӗмӗрлере анса юлнӑ. Республикӑн стоматологийӗн поликлиники уҫӑлнӑ ҫӗре вӑл пульница патне ҫитсе те тӑнӑ.
Любовь Грядинская стоматолог коронка айӗнче шӑла юсаса пломба лартса янӑ.
9 сехет те 45 минутра Ҫӗмӗрле витӗр Хусана каякан 130Х-мӗш номерлӗ пуйӑс ҫине ӗлкӗрнӗ, кӑнтӑрла иртни пӗрре ҫурӑна вӑл Хусана ҫитнӗ те.
-0.7 °C