Атӑла таса мар шыв лекесерен тасатмалли сооруженисем тума уйӑрна укҫана чылай регионта йӗркелле усӑ курманни пирки эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Аса илтерер: ҫавӑн пек регионсен хушшинче Чӑваш Ен те пур. Чӑваш Енре Роспироднадзор 50 кӑлтӑк тупса палӑртнӑ. Унран та ытларах — ҫитменлӗхсен шучӗпе пирӗн республикӑмӑр Ярославль тата Самар облаҫӗсем хыҫҫӑн виҫҫӗмӗш вырӑнта.
Пӑтӑрмах пирки ҫӗршыв Президенчӗ Владимир Путин та пӗлет иккен. Вӑл ҫӗршывӑн ҫут ҫанталӑк ресурсӗсен тата экологи министрӗпе Александр Козловпа тӗл пулсан тасатмалли сооруженисемпе ҫыхӑннӑ ыйтӑва сӳтсе явнӑ май ку ытйупа кашни кӗпӗрнаттӑрпа ӗҫленине палӑртса хӑварнӑ.
Паян, ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Шупашкар районӗнче пӑр ҫунӑ.
Ҫак йӗркесен авторӗ ҫак самантра пӗлнӗ тӑрӑх, пӑр Шупашкар районӗнчи Пранькка, Аначкасси, Мӑн Мамӑш ялӗсенче ҫунӑ. Пӑр ҫур сехете яхӑн ҫуса тӑнӑ, пӑр унта халӗ те ирӗлсе пӗтмен. Ҫав тӑрӑхра пурӑнакансем пӗлтернӗ тӑрӑх, уҫӑ вырӑнти мӗнпур пахчаҫимӗҫ ӳксе пӗтнӗ.
Ку эрнере республикӑра ҫанталӑк нормӑран ӑшӑрах тӑрать. Хӗвел ҫинче 35-40 градус шӑрӑх пек туйӑнать. Термометр паян 30 градус ӑшӑ кӑтартать.
Ыран чи шӑрӑх кун пулӗ: термометр сулхӑнра 28-33 градус кӑтартӗ. Вырсарникун сивӗ фрончӗ ҫывхарма тытӑнӗ. Кӑнтӑрла хыҫҫӑн пӗлӗтленӗ, вырӑнӑн-вырӑнӑн аслатиллӗ ҫумӑр ҫӑвӗ. Каҫхине тата ҫӗрле вӑйлах ҫума пултарать. Пӑр ҫӑвас, ҫил вӑйланас хӑрушлӑх пур.
Тунтикун 19-24 градус ӑшӑ пулӗ, ҫӗрле – 10-12 градус. Ҫил вӑйланӗ, ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ енчен вӗрӗ. Уяр пулсан та кӑшт ӑшӑрах тумланма тивӗ.
Ҫитес эрнере ҫумӑр ҫумӗ, юнкун, эрнекун тата вырсарникун кӑна хӑш-пӗр ҫӗрте ҫума пултарать.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, иккӗмӗш декада пуҫламӑшӗнче каллех 30 градус шӑрӑх пулӗ.
Ҫӗртме уйӑхӗнче мӗнле ҫанталӑк пулӗ-ха?
Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫанталӑк улашнса тӑрӗ, уйӑх тӑршшӗпе 5 хутчен ӑшӑтса сивӗтӗ.
Чи шӑрӑх кунсем пӗрремӗш декада вӗҫӗнче тата иккӗмӗш декадӑра пулӗҫ. Пӗрремӗш декада варринче вара ҫанталӑк ытти ҫулсенчен сивӗрех тӑрӗ.
Ҫумӑр сителӗклех ҫӑвӗ-и? Пӗрремӗш тата юлашки декадӑра типӗ ҫанталӑк пулӗ. Ҫумӑр ытларах уйӑх варринче ҫӑвӗ. Ун чухне ҫӗртме уйӑхӗнчи нормӑн ҫурри ытларах ҫӑвӗ.
Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере тата ӑшӑрах пулӗ. Эрне вӗҫнелле кӑнтӑрла термометр 30 градус кӑтартӗ. Каҫхине те 15-20 градус ӑшӑ пулӗ.
Кӗҫнерникун кӑна пӗлӗтсем курӑнма тытӑнӗҫ. Вырӑнӑн-вырӑнӑн аслатиллӗ ҫумӑр ҫума пултарать. Ҫапах шӑрӑх чакмӗ. Канмалли кунсенче ҫумӑр пулмӗ, кӑшт пӗлӗтленӗ, ҫил вӑйланӗ.
Чи шӑрӑх кунсем ҫӗртмен 1-2-мӗшӗсенче пулӗҫ. Ун чухне термометр сулхӑнра та 31-33 градус кӑтартӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере республикӑна сивӗрех сывлӑш килӗ.
Синоптиксем ку эрнере мӗнле ҫанталӑк пулассине пӗлтернӗ. Паян тата ыран кӑнтӑрлаччен ҫумӑр ҫукалӗ. Унтан сивӗ сывлӑш килӗ, ҫил вӑйланӗ.
Кайран ҫанталӑк майӗпен ӑшӑтма тытӑнӗ. Ыран кӑнтӑрла хыҫҫӑн хӗвел тухӗ. Ҫапах эрне варринче те хушӑран ҫумӑр ҫума пултарӗ. Кӗҫнерникун республикӑна сивӗ фрончӗ ҫитӗ. Эрнекун уяр тӑрӗ. Анчах канмалли кунсем те сивӗ ҫанталӑкран пуҫланӗҫ. Вырсарникун вара хӗвеллӗ, ӑшӑ пулӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес тунтикун каллех сивӗ килӗ, вӑл икӗ куна тӑсӑлӗ. Ҫу уйӑхӗн 30-мӗшӗнче тин республикӑра хӗвеллӗ, 20 градус ытла ӑшӑ ҫанталӑк хуҫаланма тытӑнӗ.
Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗҫӗх ҫӗмӗрт сивви иртсе каять те… сирень сивви килет.
Халӗ ҫил кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ енчен самай вӑйлӑ вӗрет. Ыран, шӑматкун, лӑпланӗ, сывлӑш 19-24 градус таран ӑшӑнӗ. Вырсарникун 30 градуса яхӑн ӑшӑ пулӗ. Анчах кӑнтӑрла хыҫҫӑн пӗлӗтленӗ. Ҫӗрле тата тунтикун кӑнтӑрлаччен ҫумӑр ҫӑвӗ. Аслати авӑтма пултарать. Эрне тӑршшӗпех ҫумӑр ҫукалӗ.
Ытларикун каллех ҫил вӑйланӗ, ҫавна май ӑшӑрах тумланма тивӗ. Телее, синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, тӑм ӳкмӗ.
Унччен синоптиксем пӗлтернӗ пекех, уйӑхӑн иккӗмӗш ҫурринче ӑшӑтма тытӑнӗ. Ыран термометр 20 градус таран ӑшӑ кӑтартӗ. Ҫапла эрне вӗҫӗчченех пулӗ. Хӑш-пӗр кун вырӑнӑн-вырӑнӑн ҫумӑр ҫума пултарӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере каллех сивӗтӗ. Синоптикем палӑртнӑ тӑрӑх, ҫӗртме уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче кӑна ҫуллахи пек ҫанталӑк хуҫаланма тытӑнӗ. Хальлӗхе вара, ҫитес 10 кунра, республикӑра ҫанталӑк климат норминчен 10 градус сивӗрех пулӗ.
Ӗнер тата паян республикӑра ӑшӑ, анчах ҫиллӗ. Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗҫӗр тата ыран ирхине ҫумӑр ҫӑвӗ, вырӑнӑн-вырӑнӑн – вӑйлах. Аслати авӑтма пултарать.
Уяв кунӗсенче ҫанталӑк кӑшт уҫӑрах пулӗ, кӑнтӑрла 10-15 градус кӑна ӑшӑ пулӗ. Ҫу уйӑхӗн 8- тата 11-мӗшӗсенче ҫумӑр ҫӑвӗ, ҫил лӑпланӗ. Ҫу уйӑхӗн 12-мӗшӗнче чи сивӗ кун пулӗ. Ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнченпе 20 градус ӑшӑ хуҫаланма тытӑнӗ.
Ҫӗмӗрлери юман «Деревья – памятники живой природы» (чӑв. Йывӑҫсем – чӗрӗ ҫутҫанталӑкӑн палӑкӗсем) пӗтӗм Раҫҫейри программӑна хутшӑнассине Чӑваш халӑх сайчӗ унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Аса илтерер: уншӑн ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗччен сасӑламалли.
Асӑннӑ конкурса хутшӑнакан йывӑҫсем ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче ӳсеҫҫӗ. Ҫӗмӗрлери юман 250 ҫулта. 2023 ҫулта ӑна Раҫҫейӗн авалхи йывӑҫӗсен реестрне кӗртнӗ.
-0.7 °C