
Шупашкарта пурӑнакан 54 ҫулти арҫын сывлӑш пӳлӗннипе аптӑранӑран тухтӑрсем патне кайнӑ. Унсӑр пуҫне унӑн ури шыҫнӑ, юн пусӑмӗ пысӑк пулнӑ.
Тухтӑрсем малтанласа тӗрӗсленӗ чух электрокардиограмма та туса пӑхнӑ, анчах темле пӑтӑрмах асӑрхаман. Вӗсем холестерин кӑшт пысӑкраххине ҫеҫ палӑртнӑ.
Стенокарди диагнозпа арҫынна кардиологи уйрӑмне сиплеме вырттарнӑ. Анчах унта сипленсен те арҫын хӑйне япӑх туйнӑран компьютер томографийӗ туса пӑхнӑ. Ҫавӑн чухне вӑл ракпа чирлине палӑртнӑ.

Шупашкарти темиҫе класа ачасем йышлӑ чирленӗрен карантина хупнине эпир ӗнер пӗлтернӗччӗ-ха. Республикӑра гриппа тата ОРВИпе ҫеҫ мар, ковидпа та чирлекенсем пур иккен. Пӗтӗмпе хальлӗхе 39 ҫынна шута илнӗ. Кун пирки ӗнер Чӑваш Енӗн Правительствинче ирпе иртнӗ планеркӑра пӗлтернӗ.
Раштав уйӑхӗн 1-7-мӗшӗсенче ОРВИпе чирлисене 7 пине яхӑн тӗслӗх шута илнӗ, ҫав шутран 107 ҫын гриппа чирленӗ, 39-ӑн —короновируспа.

Шупашкар хулинчи 28 шкулти 80 класа каратина хупнӑ. Вӗсене халӗ инҫет сыхӑну мелӗпе вӗрентеҫҫӗ. Хулари 3-мӗш лицей пӗтӗмпех дистанци мелӗпе вӗренет.
Сӑмах май каласан, ОРВИпе тата гриппа чирлекен нумай. Юлашки икӗ эрнере грипа тата ОРВИне пула пульницӑна лекнисен йышӗ Чӑваш Енре 1,8 хут ӳснӗ.

Ырантан, раштав уйӑхӗн 11-мӗшӗнчен, Шупашкарти 3-мӗш лицейри ачасем дистанци мелӗпе вӗренме пуҫлӗҫ. Ку ОРВИпе чирлекен нумайланнипе ҫыхӑннӑ.
Унччен уйрӑм классене кӑна карантина янӑ. Анчах лару-тӑру япӑхланса пынӑ, ҫавна май инфекцие сарӑлма чарас тесе пурне те дистанци мелӗпе вӗрентмешкӗн йышӑннӑ. Уроксем онлайн-режимра иртӗҫ.

Килес ҫултан пирӗн республикӑра тухтӑрсене искусство интеллекчӗ диагноз лартма пулашма тытӑнӗ.
Унӑн тӗп тӗллевӗ — рентген, МРТ, КТ ӳкерчӗкӗсене тишкересси. Искусство интеллекчӗ врач вырӑнне ӗҫлемӗ, анчах ӑна пулӑшӗ тесе пӗлтереҫҫӗ.
Ҫӗнӗлӗхе пурнӑҫа кӗртме хӑватлӑ серверсемпе видеокартӑсем туянӗҫ.
Искусство интеллекчӗ тухтӑрсен ӗҫне ҫӑмӑллатасса тата ҫын епле чирпе чирлине тӗрӗс палӑртасса шанаҫҫӗ.

Республикӑри онкодиспансер тухтӑрӗсем 50 ҫулти арҫыннӑн пурнӑҫне ҫӑлнӑ. Вӗсем ӑна операци туса 3 килограмм таякан шыҫӑ касса кӑларнӑ.
Арҫыннӑн хырӑмӗ ӳссе пынӑ. Анчах вӑл утма тата сывлама йывӑрлансан кӑна вырӑнти больницӑна кайнӑ. Унти тухтӑр вара ӑна онкологи диспансерне направлени панӑ.
Онкодиспансерти специалистсем унӑн хырӑмлӑхӗнче усал шыҫӑ ӳснине палӑртнӑ. Операци темиҫе сехете тӑсӑлнӑ, ӑнӑҫлӑ вӗҫленнӗ.
«Халӗ малалла пурӑнма вӑй пур», – тенӗ пациент.

23 ҫулти каччӑ тату тутарнӑ хыҫҫӑн С гепатит ҫаклатнӑ.
Малтанах каччӑ вӑй чакнине туйма пуҫланӑ, унӑн куҫӗ саралма тытӑннӑ. Ҫакӑ мӗн амакӗ иккенне пӗлес тесе вӑл Шупашкарти тӗп хула больницине кайнӑ.
Тухтӑр каччӑна биохими анализӗ тума направлени панӑ, ҫав шутра вирус гепатитне тӗрӗслеттерме те. Диагностика хыҫҫӑн С гепатитпа чирлине ҫирӗплетсе панӑ.
Каччӑна малтан гастроэнтерологи уйрӑмӗнче сипленӗ, кайран ӑна хулари 1-мӗш клиника больницине куҫарнӑ.
Чире каччӑ тату-салонта тату тутарнӑ хыҫҫӑн ҫаклатнӑ иккен.

Статистика Чӑваш Енре ВИЧпа ытларах камсем чирленине палӑртнӑ: арҫынсем тата хулара пурӑнакансем.
Хальхи вӑхӑтра республикӑра ВИЧ-инфекциллӗ 3483 ҫын пулнине палӑртнӑ. Вӗсенчен чылайӑшӗ – арҫынсем тата хуласенче пурӑнакансем.
ВИЧ ытларах ар ҫыхӑнӑвӗ урлӑ ернине палӑртнӑ. Унсӑр пуҫне наркотикпа айкашакансен йышӗнче чирлисем пур.
Иртнӗ уйӑхра кӑна 15 ҫынна шута илнӗ. Ку йышра - Ҫӗнӗ Шупашкарта, Шупашкарта, Ҫӗрпӳ тата Элӗк округӗсенче пурӑнакансем.

Ҫӗнӗ Шупашкарти нумай ача ашшӗ С гепатита парӑнтарнӑ. Ӑна ҫак хӑрушӑ чире парӑнтарма «Вӑрӑм та хастар пурнӑҫ» федераци проекчӗ пулӑшнӑ.
Ултӑ ача ашшӗ ҫак чирпе 2017 ҫултанпа шутра тӑнӑ. Юлашки ҫулсенче унӑн пӗвер циррозӗ аталаннӑ. Ку вилӗмпе те вӗҫленме пултарать.
Ҫуркунне арҫыннӑн Ҫӗнӗ Шупашкарти стационарта сипленме май пулнӑ. Унта виҫӗ хутчен выртса тухнӑ хыҫҫӑн вӑл анализ панӑ та – вирус тухман.

Шупашкарти пульницӑра 35 ҫулти арҫынна инсульт хыҫҫӑн каялла йӗркеллӗ пурнӑҫа таврӑнма пулӑшаҫҫӗ.
Андрей Шишкинӑн ишеми инсульчӗ пулнӑ. Тухтӑрсенчен вӑхӑтра пулӑшу ыйтнипе вӑл часах реабилитаци тухма тытӑннӑ. Халӗ вӑл мультидисциплинарлӑ бригада сӑнаса тӑнипе комплекслӑ сиплев витӗр тухать: физиосиплев, массаж, сиплев физкультури, медикаментозлӑ терапи. Тухтӑрсем унӑн сывлӑхӗнче лайӑх улшӑнусем пулнине палӑртаҫҫӗ.
«Тухтӑрсем патне килнӗшӗн ӳкӗнмерӗм. Кунта мана пулӑшаҫҫӗ, ӑнланаҫҫӗ», – ҫапла палӑртнӑ Андрей.
