К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче паян, ҫу уйӑхӗн 12-мӗшӗнче, СССР халӑх артисчӗ Борис Алексеев ҫуралнӑранпа 115 ҫул тата Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ халӑх артисчӗ Георгий Парне ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине халалласа асӑну каҫӗ иртӗ.
Борис Алексеевич ятне пирӗнтен чылайӑшӗ аван пӗлет. Георгий Парне (30.04.1901-01.05.1937) те чӑваш театр ӳнерӗнче йӗр хӑварнӑ. Вӑл театрпа кино режиссёрӗ пулнӑ. Ҫӗрпӳ уесне кӗрекен (халӗ Чӑваш Енри Тӑвай районне кӗрет) Ҫӑлпуҫ ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл педагог та пулнӑ: 1927-1929 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх драма студийӗнче, 1932-1936 ҫулсенче Шупашкарти музыкӑпа театр техникумӗнче вӗрентнӗ. «Чӑвашкино» ӳкернӗ мӗнпур фильмра тенӗ пекех ӳкерӗннӗ.
«А зори здесь тихие» спектакле чӑвашла кӑтартӗҫ (16+). Кун пирки МАХри «Хыпар-Вести Чувашии» каналта пӗлтернӗ.
Спектакле ыран, ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, Шупашкарти Петӗр Хусанкай ячӗллӗ культура керменӗнче кӑтартӗҫ. Ӑна И.С. Максимов-Кошкинский ячӗллӗ Чӑваш халӑх театрӗн артисчӗсем лартӗҫ.
Спектакль Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи саманинчи ҫамрӑксен пурнӑҫне сӑнласа парать. Ҫамрӑк хӗрсем: Рита, Женя, Лиза, Галя, Соня – алла пӑшал тытаҫҫӗ, Васков старшина ертсе пынипе нимӗҫ диверсанчӗсене хирӗҫ тӑраҫҫӗ, вилӗмрен хӑрамасӑр ҫапӑҫаҫҫӗ.
«Ку спектаклӗн хӑйне евӗрлӗхӗсенчен пӗри – ӑна чӑвашла лартни. Ун пеккине кашни кун кураймӑн. Аслӑ Ҫӗнтерӳ уявӗ умӗн, ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, кӑтартни те пӗлтерӗшлӗ», — пӗлтернӗ маларах эпир асӑннӑ ҫӑлкуҫра.
Спектакль 14 сехетре пуҫланӗ.
Паян, ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Александра Зайцеван ҫуралнӑ кунӗ. Вӑл 65 ҫул тултарать.
Вӑл 1961 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Шӑмӑршӑ районӗнчи Палтиел ялӗнче ҫуралнӑ. Мускаври М.С. Щепкин ячӗллӗ Аслӑ театр училищинче (институтӗнче) чӑваш студийӗнче вӗреннӗ. 1983 ҫулта унтан вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн ӑна К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн труппине илнӗ, ҫавӑнтанпа вӑл унта ӗҫлет.
Александра Зайцеван юбилейӗ ячӗпе театрта ҫу уйӑхӗн 6-мӗшӗнче юбилей каҫӗ пулӗ. Театрӑн пресс-служби «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫав каҫ «артист хӑйӗн ҫавра ҫулне Флорид Буляков пьесипе лартнӑ «Карчӑксем качча каяҫҫӗ» камитпе паллӑ тӑвӗ».
Черетлӗ театр сезонне Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ утӑ уйӑхӗн 10-мӗшӗнче ҫеҫ вӗҫлӗ.
Кӑҫалхи ҫулла артистсем «Боспорские агоны» пӗтӗм тӗнчери авалхи ӳнерӗн ХХVIII фестивальне хутшӑнӗҫ. Унта вӗсем Чингиз Айтамтов пьесипе лартнӑ «Хуркайӑк ҫулӗ» спектакль кӑтартӗҫ. Крымри куракансем чӑваш театрӗн ӗҫне утӑ уйӑхӗн 11-мӗшӗнче кайса курайӗҫ. Эпос драмине унччен театр ӳнерӗн «Чӗнтӗрлӗ чаршав» республикӑри конкурсӗнче «Чи лайӑх спектакль» тесе йышӑннӑ. Унсӑр пуҫне вӑл патриотла спектакльсен «Za жизнь» IV пӗтӗм Раҫҫейри фестивалӗнче те палӑрнӑ.
Ҫурла уйӑхӗнче артистсем Мускавра иртекен «Территория будущего» форум-фестивале хутшӑнӗҫ. Ҫурла уйӑхӗн 5 тата 9-мӗшӗсенче вӗсем «Нарспи» спектакль сыпӑкне «Зарядье» паркра кӑтартӗҫ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче (вӑл Шуашкарти Ленинград урамӗнче вырнаҫнӑ) Юхма Мишши ҫыравҫӑн 90 ҫулхине халалласа «Чӑвашлӑх ҫыравҫи» курав уҫӑлнӑ.
Ҫавна музейра экскурси иртнӗ. Курава уҫма Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисчӗсем Алевтина Семенова тата Николай Тарасов хутшӑннӑ. Вӗсем «Шурҫамка» спектакль сыпӑкне кӑтартнӑ. Чӑваш патшалӑх пукане театрӗн артисчӗсем Елена Хорькова тата Алина Каликова «Непослушный цыплёнок Шип» спектакльти сыпӑка кӑтартнӑ. Асӑннӑ ӗҫе театрта 20 ҫула яхӑн лартнӑ. Пукане театрӗпе Юхма Мишши 50 ҫула яхӑн туслӑ ҫыхӑну тытать. Унӑн пӗрремӗш пьесине театрта 1976 ҫулта лартнӑ. Унтанпа сцена ҫине унӑн 13 спектакльне кӑтартнӑ.
Ӗнер, ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Шупашкарти чӑваш хастарӗсем Иван Яковлев палӑкӗ умне пуҫтарӑнннӑ.
«Ирхине йӗпе-сапана пӑхмасӑр ҫутӑ кӑмӑлпа Иван Яковлевич Яковлевӑн палӑкӗ умне пуҫтарӑнтӑмӑр.
Каҫкӳлӗм Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн Сенкер фойинче Театра юратакансен клубӗн черетлӗ ларӑвӗ иртрӗ.
Хальхинче пирӗн хӑнасем республикӑри чӑваш чӗлхипе литератури вӗрентекенӗсем пулчӗҫ. Хыҫҫӑн пурте пӗрле «Нарспи» спектакль куртӑмӑр.
Пурне те паянхи уяв ячӗпе тепӗр хут саламлатпӑр, инҫе ҫула ҫывӑхлатса Клуб ларӑвне килнӗшӗн, шухӑш-туйӑмӑрсене уҫса панӑшӑн тав тӑватпӑр! Эпир пӗлетпӗр: сирӗншӗн те, пирӗнни пекех, кашни кун — тӑван чӗлхе», — тесе хыпарланӑ Марина Карягина.
Чӑваш патшалӑх пукане театрӗнче Чӑваш чӗлхи эрни иртӗ. Вӑл ака уйӑхӗн 22-24-мӗшӗсенче пулӗ. Ҫав вӑхӑтра чӑвашла спектакльсем кӑтартӗҫ, вӗсене синхрон мелӗпе вырӑсла куҫарӗҫ.
Чӑваш чӗлхи эрни ака уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, 18 сехет те 30 минутра, «Санӑн йыхравна эпӗ илтрӗм» монодрамӑпа уҫӑлӗ. Пьеса авторӗ — Ольга Туркай, режиссёрӗ — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Юрий Филиппов.
Ака уйӑхӗн 23-мӗшӗнче 18 сехет те 30 минутра Леонид Агаковӑн «Ылтӑн вӑчӑра» повеҫӗ тӑрӑх Юрий Бутунин лартнӑ ӗҫе курма май килӗ. Театрти Чӑваш чӗлхи эрни ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче спектакль «Атя, тилӗ, яра пар!» спектакльпе малалла тӑсӑлӗ. Ӑна 12 сехетре кӑтартӗҫ.
Ҫав кун каҫхине Чӑваш Республикин тава тивӗҫле артисткин Ольга Петрован «Шап-шурӑ мӑшӑр» клипне презентациленипе хупӑнӗ.
Ӗнер, ака уйӑхӗн 13-мӗшӗнче, Чӑваш академи драма театрӗн артисчӗсем Сарту облаҫне тухса кайнӑ. Кун пирки культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарланӑ.
Театр Энгельс хулинче иртекен Пӗтӗм Раҫҫейри «Za жизнь» патриотла спектакльсен тӑваттӑмӗш фестивалне хутшӑнать. Мероприяти паян пулса иртет. Ун вӑхӑтӗнчечӑваш артсичӗсем «Хуркайӑк ҫулӗ» спектакль кӑтартӗҫ.
Аса илтерер: ӑна Чингиз Айтматов повеҫӗ тӑрӑх лартнӑ. Спектакле «Чӗнтӗрлӗ чаршав» театр конкурсне хак паракансем, ҫав шутра паллӑ критиксем те, ырласа мухтанине эпир унччен пӗлтернӗччӗ. Шупашкара Мускавран килсе ҫитнӗ театровед Валентина Федорова ку ӗҫе: «Кун пек спектакльсем халь Мускавра ҫук...» тесе ырланӑ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ тата тепӗр премьера хатӗрлет. Ҫӗнӗ ӗҫе сцена ҫине ҫитес уйӑхра кӑларӗҫ.
Культура учрежденийӗ куракансене ҫу уйӑхӗн 15 тата 16-мӗшӗсенче йыхравлаҫҫӗ. Ун чухне куракансене «Мӑшӑр тени – мӗн тени?» юрӑллӑ-ташӑллӑ камит кӑтартӗҫ.
Театр халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинчи анонсра пӗлтернӗ тӑрӑх, «Мӗн хаклӑ мӑшӑрлӑ пурнӑҫра? Мӗнле упраса хӑвармалла малтанхи туйӑмсен хӗрӳлӗхне? Спектакль хальхи ҫамрӑк ҫемьесене тӗрлӗ хаклӑхсем ҫинчен пӗрле шухӑшласа кирлӗ пӗтӗмлетӳ тума май парать».
Пьеса авторӗ – Алёна Филиппова, режиссерӗ – Борис Манджиев.
Ака уйӑхӗн 7-мӗшӗнче Анатолий Фишер артист куҫне ӗмӗрлӗхе хупнӑ. Вӑл 87 ҫулта пулнӑ.
Анатолий Абрамович 1969 ҫулта Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн хорне ертсе пыма тытӑннӑ. Ку ӗҫре вӑл 50 ҫул ытла тӑрӑшнӑ.
Анатолий Фишер 1938 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Ижевскра ҫуралнӑ. 1958 ҫулта Мускаври музыкӑпа педагогика училищинчен, 1963 ҫулта Мускаври патшалӑх консерваторийӗнчен вӗренсе тухнӑ.
1963–1969 ҫулсенче Бурят Республикинчи оперӑпа балет театрӗнче тӗп хормейстер пулса ӗҫленӗ, 1969–2021 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче тӑрӑшнӑ.
Сӑмах май каласан, вӑл преподаватель те пулнӑ. 1963–1969 ҫулсенче театрта тимленипе пӗрлех Хӗвелтухӑҫ-Ҫӗпӗр культура инстиутутӗнче преподавательте тӑрӑшнӑ, 1991 ҫултанпа Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн доценчӗ, 1998 ҫултанпа — профессор пулнӑ.
+17.5 °C