2022 ҫул — Чӑваш Республикинчи мухтавлӑ ентешсен ҫулталӑкӗ
Республикӑра мухтавлӑ ентешсен ҫулталӑкӗ пынӑ май, шкулта вӗренекенсем те паллӑ ҫынсем ҫинчен нумайрах пӗлме тӑрӑшаҫҫӗ. Аслӑ мӑнукӑм та акӑ «Нарспи» поэма авторӗн Константин Васильевич Ивановӑн кун-ҫулӗпе интересленме тытӑннӑ, ҫуллахи каникул кунӗсенче класӗпех чаплӑ поэт ҫуралса ӳснӗ Слакпуҫ ялне кайса курма шутлаҫҫӗ.
— Пирӗн Шӑмӑршӑ ялӗнче те ҫӗр-шывӗпех палӑрнӑ Иванов ҫуралнӑ, — терӗм мӑнукӑма. — Иван Филиппович Иванов. Шел, ун ҫинчен ентешсем пӗлсех каймаҫҫӗ. Наукӑшӑн пысӑк пӗлтерӗшлӗ хӑш-пӗр ӗҫӗ халӗ те патшалӑх вӑрттӑнлӑхӗ шутланать.
Иван Ивановӑн кун-ҫулӗпе эпӗ хӗрӗх ҫул каяллах интересленме пуҫланӑччӗ. Шӑмӑршӑри Илпек урамӗнче пурӑннӑ Илья Васильевич Муллин пенсионер мана Иван Филиппович пирӗн районтан тухнӑ пӗрремӗш профессор пулнӑ тесе пӗлтернӗччӗ.
Эпӗ унпа малтанласа килӗшмерӗм: пӗрремӗш профессор Тури Чаткасра ҫуралса ӳснӗ Семен Федорович Сайкин тесе шутлаттӑмӑр вӗт-ха!
Ҫук иккен: Сайкин доктор диссертацине 1965 ҫулта хӳтӗленӗ пулсан, Иванов унран 29 ҫул маларах — 1936 ҫултах — биологи наукисен докторӗ пулса тӑнӑ.
Ку эрнере васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӗсем 3311 ҫын патне медпулӑшу пама ҫитнӗ. Вӗсенчен 633-шӗ - ачасем.
Республикӑри катастрофа медицинин тата васкавлӑ медпулӑшу центрӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере 26 ачан пуҫ мими чӗтреннӗ. Ку ҫанталӑк сивӗтсе юр ҫунӑ хыҫҫӑн шуҫлак пулнипе ҫыхӑннӑ.
Палӑртмалла: ыран тата сивӗрех пулӗ.
Паян, чӳк уйӑхӗн 14-мӗшӗнче, ирхи 7 сехетре Канаш районӗнче икӗ ҫӑмӑл машина пырса ҫапӑннӑ.
Пӑтӑрмах «А-151» ҫул ҫинче пулса иртнӗ. «Лада-Приора» тата «Рено-Логан» пырса ҫапӑннӑ. Малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, «Приора» машина водителӗ хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухса кайнӑ. 35 ҫулти водитель Вӑрнар районӗнчен пулнӑ. Йывӑр сурансене пула вӑл вырӑнтах вилсе кайнӑ.
«Рено» машинӑн рульне тытса пынӑ ҫын тата салонти пассажир, ҫавӑн пекех «Приора» пассажирӗ суранланнӑ.
Раҫҫейре кӑшӑлвирусран хӳтелӗнмелли вакцинӑна сӑмсаран яма пуҫланӑ. Кун пирки сайтра пӗлтернӗччӗ. Унпа Чӑваш Енре те усӑ курма тытӑннӑ.
Укол туса янӑ вакцина хыҫҫӑн организмра пӗтӗмӗшле иммунитет пулать, сӑмсаран ярсан вара – клетка иммунитечӗ. Тухтӑрсем иккӗмӗш мелпе ревакцинаци тума сӗнеҫҫӗ.
Ҫак мелпе вакцинациленсен икӗ сехет ҫиме, ӗҫме юрамасть. Кунсӑр пуҫне йывӑр ӗҫлеме сӗнмеҫҫӗ. Кӑштах сӑмса питӗрӗнме пултарать, вӑй чакать. Ку иммунитет йӗркеленнине систерет.
Чӑваш Енре ӳпке шыҫҫипе чирлекен ачасен йышӗ ӳснӗ. Иртнӗ эрнере васкавлӑ медпулӑшу ҫак чирпе аптӑранӑ 53 ача патне ҫитнӗ. Ун умӗнхи эрнере вара 30 шӑпӑрланӑн ӳпке шыҫҫи пулнине палӑртнӑ.
Пневмонипе чирлекен ачан ӳт температури 39 градус ытла хӑпарать, 3 кунран ытларах ҫапла тӑрать. Малтан типӗ ӳслӗк аптӑратать, кайран ҫемҫелет. Сывлама йывӑрланать, чӗри хӑвӑрттӑн тапать.
Тухтӑрсем ашшӗ-амӑшне хӑйсем тӗллӗн сиплеме сӗнмеҫҫӗ, васкавлӑ медпулӑшу чӗнмелле.
Вӑрнар районӗнче 65 ҫултан аслӑрах ҫынсене пульницӑна ятарлӑ машинӑпа илсе ҫӳреҫҫӗ. Ара, ватлӑхра пульницӑна ҫӳресси ҫӑмӑлах мар вӗт. Транспорта сывлӑх енчен хавшак ҫынсен те ларма май пур. Кӳмепе ҫӳрекенсем те унта вырнаҫма пултараҫҫӗ.
Специалистсем ял ҫыннисене транспорта лартаҫҫӗ те пульницӑра пӳлӗмсене кӗртсех яраҫҫӗ. Кайран киле ӑсатаҫҫӗ.
"Пурӑннӑ чухне кун пек асамлӑх курасси пирки шутламан та. Пирӗншӗн, пирӗн сывлӑхшӑн тӑрӑшакансене пысӑк тав сӑмахӗ", - савӑннине палӑртнӑ 78 ҫулти Дарья Степанова.
Юпа уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче Президент пепкелӗх центрӗнче 3420 грамм таякан, 55 сантиметр тӑршшӗ хӗрача ҫуралнӑ. Пиллӗкмӗш кунхине тӑрук унӑн сывлӑхӗ япӑхланма пуҫланӑ. Унӑн чӗре чирӗ пулнӑ иккен.
Чӑваш Енри тухтӑрсем ҫӗршыври пысӑк квалификациллӗ тухтӑрсемпе канашланӑ. Икӗ эрне сиплесен пӗчӗк ачана ИВЛ аппаратпа сывлаттарма пӑрахнӑ, тин ҫуралнӑ ачасен патологи уйрӑмне куҫарнӑ.
Хӗрача кӑкӑр сӗчӗпе часах ӳт хушма пуҫланӑ. 3900 грамм тайма пуҫласан, сывлӑхӗ лайӑхлансан амӑшӗпе ачине киле янӑ.
Роспортебнадзор палӑртнӑ тӑрӑх, кӑҫал сифилиспа чирлесси 2,1 хут чакнӑ, гонорейӑпа вара - 2 хут. Статистикӑна 9 уйӑха кӗртнӗ.
Чесоткӑпа чирлекенсем те сахалланнӑ - кӑтарту 27,8 процент пӗчӗкрех. Уҫӑ туберкалезпа аптӑракансен йышӗ 6,1 процент чакнӑ. ВИЧ-инфекциленнисен хисепӗ вара пысӑкланнӑ - 2,7 процент ытларах.
Республикӑра кӑшӑлвирусран вакцинаци тӑвас ӗҫ малалла пырать. Юпа уйӑхӗн 31-мӗшӗнчи даннӑйсене илес тӗк, 610 пин ытла ҫын прививка тутарнӑ. Апла Чӑваш Енре пурӑнакансен ҫурри вакцинациленнӗ.
Вакцинациленнисенчен 605,9 пинӗшӗ – аслӑ ӳсӗмри ҫынсем, ыттисем – ачасем. 18 ҫул тултарман 4,3 пин ача кӑшӑлвирусран прививка тутарнӑ.
Вакцинацилес ӗҫ Шупашкарта, Канашра, Патӑрьел, Комсомольски, Сӗнтӗрвӑрри, Хӗрлӗ Чутай, Канаш, Красноармейски районӗсенче аван пырать.
Юлашки вӑхӑтра кӑшӑлвирус пирки ытлах калаҫмаҫҫӗ. Анчах ку чир ҫухалнине пӗлтермест. Юпа уйӑхӗнче пирӗн республикӑра ҫак амака пула 12 ҫын пурнӑҫран уйрӑлнӑ.
Иртнӗ талӑкра 39 ҫын кӑшӑлвируспа инфекциленнӗ, пӗрне те пульницӑна вырттарман. Юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗнче те больницӑна лекмеллех чирлекенсем пулман. Юпан 29-мӗшӗнче стационара 15 пациента вырттарнӑ.
Пандеми пуҫланнӑранпа Чӑваш Енре 102,1 пин ҫын кӑшӑлвируспа чирленӗ, вӗсенчен 96,9 пинӗшӗ сывалнӑ. 4,7 пин ҫын ҫак амакран сывалайман.
-0.7 °C