Пӑрачкавра та Вилӗмсӗр ҫулӑм ҫунма пуҫланӑ. Ӑна Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑҫинче пуҫ хунисене асра тытса лартнӑ мемориалта авӑн уйӑхӗн 23-мӗшӗнче чӗртнӗ.
Вӑрҫа ҫав тӑрӑхри 8 519 ҫын тухса кайнӑ, 5 230-шӗ каялла таврӑнайман.
Мемориала 1967 ҫултах уҫнӑ. Ӑна газификацилеме халӗ 83 метр тӑршшӗ газ пӑрӑхӗ хунӑ.
Вилӗмсӗр ҫулӑм пирӗн республикӑра ҫапла вара 13 ҫӗрте ҫунать: Шупашкарти «Ҫӗнтерӳ» мемориал паркӗнче тата 1-мӗш масар ҫинчи тӑванла вил тӑпри ҫинче, Канашра, Кӳкеҫре, Ҫӗрпӳре, Патӑрьелте, Красноармейскинче, Шӑмӑршӑра, Етӗрнере, Куславкка районӗнче уҫнӑ Сӑр чиккине чавнисене асра тытса уҫна мемориалта, Шупашкар районӗнчи Урай Макаҫра.
Етӗрне муниципалитет округӗн пуҫлӑхӗ Станислав Трофимов отставкӑна кайни, вӑл Шупашкар хулин пуҫлӑхӗн Владимир Доброхотовӑн вырӑнне йышӑнма пултарни пирки Чӑваш халӑх сайчӗ пӗлтернӗччӗ-ха.
32-ри арҫын, чӑн та, Шупашкар хула пуҫлӑхӗн ЖКХ ыйтӑвӗсемпе ӗҫлекен ҫумӗ пулса тӑнӑ. Халӗ вӑл хула пуҫлӑхӗн тивӗҫне вӑхӑтлӑх пурнӑҫлать. Ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, ҫӗнӗ должноҫре пӗрремӗш планерка ирттернӗ.
Станислав Трофимов Красноармейскинче ҫуралнӑ. Социаллӑ университетра юриспруденци пӗлӗвне илнӗ. 2022 ҫулта ӑна Етӗрне тӑрӑхне ертсе пыма шаннӑ. Вӑл республикӑри муниципалитет ертӳҫисенчен чи ҫамрӑкки пулнӑ.
Шупашкарти патшалӑхӑн ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем аслӑ ҫул хӗррипе утса пыракан ачана асӑрханӑ.
Тӑхӑр ҫулти арҫын ача Б. Хмельницкий урамӗн хӗррипе «Атӑл» М7ҫул ҫине тухма шухӑшланӑ иккен. Вӑл ҫуран утса Красноармейскинчи кукамӑшӗ кукамӑшӗ (тен, асламӑшӗ-тӗр. Вырӑсла хыпарта «бабушка» тенӗ) патне ҫитес тесе килӗнчен тухса кайнӑ.
Ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем ачана ҫул ҫитменнисемпе ӗҫлекен инспекторсем патне илсе кайса янӑ.
Чӑваш Енре ҫурхи сунар тапхӑрӗ пуҫланнӑ. Вӑл паянтан пуҫласа ака уйӑхӗн 30-мӗшӗччен пырӗ.
Сӑмах май каласан, пирӗн тӑрӑхра сунар улӑх-ҫаранне икӗ зонӑна уйӑрнӑ: пӗрремӗш тата иккӗмӗш. Кашни зонӑра сунар тапхӑрне палӑртнӑ.
Пӗрремӗш зонӑна Улатӑр, Патӑрьел, Йӗпреҫ, Комсомольски, Пӑрачкав, Шӑмӑршӑ, Ҫӗмӗрле, Елчӗк тӑрӑхӗсем кӗреҫҫӗ.
Иккӗмӗш зонӑра — Элӗк, Вӑрнар, Канаш, Куславкка, Красноармейски, Хӗрлӗ Чутай, Сӗнтӗрвӑрри, Муркаш, Вӑрмар, Ҫӗрпӳ, Шупашкар, Етӗрне, Тӑвай районӗсем.
Красноармейски муниципалитет округне (Трак районне) туса хунӑранпа 90 ҫул ҫитнӗ. Кун пирки Виталий Михайлов хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.
«Красноармейскине малтан Трак ятпа пӗлнӗ, ҫавӑнпа халӗ те ку тӑрӑха Трак Енӗ теҫҫӗ. Ҫурҫӗр енче Шупашкар районӗпе, кӑнтӑрта Канашпа Вӑрнар районӗсемпе, хӗвел анӑҫ енче Элӗкпе Муркаш районӗсемпе тата ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ енче Ҫӗрпӳ районӗпе чикӗленет. Чӑваш Енре вӑл лаптӑкӗпе чи пӗчӗк район шутланать.
Района Чӑваш АССРӗн Ӗҫ Тӑвакан Тӗп Комитечӗн Йышӑнӑвӗпе килӗшӳллӗн 1935 ҫулхи кӑрлачӑн 9-мӗшӗнче туса хунӑ. Ӑна малтан Трак районӗ тенӗ, каярах, 1940 ҫулта, Красноармейски ятпа улӑштарнӑ. Пирӗн район кун-ҫулӗ ҫакӑнтан кӑна пуҫланмасть, паллах, унӑн тымарӗсем темиҫе ӗмӗр каяллах, сӗм авалах никӗсленнӗ.
Красноармейски районӗн хальхи ҫӗрӗ ҫинче пирвайхи ҫынсем темиҫе пин ҫул каяллах пурӑнма пуҫланӑ. Кун ҫинчен район тӑрӑхӗнче ирттернӗ археологи тӗпчевӗсемпе истори палӑкӗсем ҫирӗплетеҫҫӗ: Ҫӗньял Упи таврашӗнче вырнаҫнӑ авалхи ҫынсем пурӑннӑ вырӑнӗ, Красноармейски ҫывӑхӗнчи Мӑн Шетмӗ юхан шыв хӗрринче вырнаҫнӑ улӑп тӑпри, Кӑмакал ялӗ ҫывӑхӗнчи улӑп тӑпри (пӑхӑр ӗмӗрӗ), Тусай ялӗ ҫывӑхӗнчи Хулату ятлӑ хулаш, Мӑн Шетмӗ яле ҫывӑхӗнчи Мӑн сӑрт ятлӑ хулаш, Кӳлхӗрри Карай ялӗ ҫывӑхӗнчи улӑп тӑпри (тимӗр ӗмӗрӗ), Кӗрекаҫ ялӗ ҫывӑхӗнче вырнаҫнӑ авалхи ҫынсем пурӑннӑ вырӑн тата масар, Янмурҫин ялӗ ҫывӑхӗнчи хулаш (вӑтам ӗмӗрсем).
Паян 12 сехет те 53 минутра Красноармейскинчен инҫех мар 121-мӗш маршрутпа ҫӳрекен микроавтобус ҫине ҫӑмӑл машина пырса тӑрӑннӑ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫӑмӑл машина водителӗ руле итлеттереймен – хирӗҫ ҫул ҫине тухса кайса маршрутка ҫине пырса кӗнӗ.
Аварире пӗр ҫын шар курнӑ. Вырӑнта тухтӑрсем, ҫӑлавҫӑсем ӗҫленӗ.
Красноармейски районӗнчи культура ҫуртӗнче Нестер Янкас ячӗллӗ культура, ӳнер тата литература пӗрлӗхӗн 35 ҫулхине уявлама пухӑннӑ. Мероприяти раштав уйӑхен 24-мӗшӗнче иртнӗ.
Ҫав кун пӗрлӗхӗн преми лауреачӗсене те чысланӑ.
Ҫак ҫулсенче ку хисепе 100 ытла ҫын тивӗҫнӗ. Кӑҫалхисен йышӗнче «Ял пурнӑҫӗ» район хаҫачӗ те пур иккен.
Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗн «Мерчен» музыка хӑна пӳлӗмӗнче Земфира Яковлеван «Тури чӑвашсен музыка фольклорӗ» чӑваш халӑх юррисен антологийӗн презентацийӗ иртнӗ.
Земфира Кузьминична — педагог, фольклорист, наци йӑла-йӗрке музыка культурине пухаканӗ тата тӗпчевҫи, Раҫҫей халӑх ҫутӗҫӗн отличникӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ тата тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ.
Кӗнеке уявне республикӑри культурӑпа наукӑн тата вӗрентӗвӗн паллӑ ӗҫченесем, пултарулӑх интеллигенцийӗ, журналистсем пуҫтарӑннӑ.
«Тури чãвашсен юрри-кӗвви фольклор» – тури чӑвашсен чӑваш музыка фольклорӗн юрӑ антологийӗ. Кӑларӑма Шупашкар, Ҫӗмӗрле, Хӗрлӗ Чутай, Етӗрне, Элӗк, Муркаш, Красноармейски, Вӑрнар тӑрӑхӗсенчи этнографи экспедицийӗсем пынӑ вӑхӑтра пухса пына материалсем кӗнӗ.
2025 ҫулта Чӑваш Енри икӗ яла комплексла аталантарӗҫ. Ятарла программана Красноамрейски тата Патӑрьел ялӗсем кӗнӗ.
Красноармейскине комплекслӑ аталантарма 204,9 млн тенкӗ уйӑрма пӑхса хӑварнӑ. Унта, сӑмахран, Ленин урамӗнче культура ҫурчӗ тӑвӗҫ. блокпа модульлӗ котельнӑйсем тума палӑртнӑ. Кӑнтӑр-ӗвелтухӑҫ микрорайонт шыв башни туса лартмалла. Вырӑнти спортшкол валли воспитанниксене ӑмӑртӑва турттарма микроавтобус туянӗҫ.
Патӑрьел ялне комплекслӑ аталантармалли проект тӑрӑх 202,3 млн тенкӗ пӑхса хӑварнӑ. Укҫа-тенкӗ культурӑпа кану центрӗн ҫуртне тӗпрен юсама, ун валли оборудовани туянма палӑртнӑ тата паркра интернет ҫыхӑнӑвӗпе тивӗҫтерӗҫ.
Чӑваш Енре «Чӑваш ахах-мерченӗ» регионсем хушшинчи фольклор фестиваль-конкурсне пӗтӗмлетнӗ. Конкурса «Трктор тӑвакансен культура керменӗ» республикӑри халӑх пултарулӑхӗн центрӗ ирттернӗ.
Конкурса Чӑваш Енри 16 муниципаллӑ округран тата ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчи 12 коллективран заявкӑсем килнӗ. Хутшӑнакансен шучӗ ҫапла майпа 750 ҫынна ҫитнӗ. Иккӗмӗш тура Чӑваш Енри Элӗк, Йӗпреҫ, Куславкка, Красноармейски, Сӗнтӗрвӑрри, Муркаш, Ҫӗмӗрле муниципаллӑ округӗсенчи тата Мускаври, Пушкӑртсанри, Тутарстанри, Пензӑпа Самара облаҫӗсенчи 6 коллектива суйласа илнӗ.
Пӗрремӗш степеньлӗ дипломсене виҫӗ коллектив тивӗҫнӗ. Вӗсем — Красноармейски тӑрахӗнчи «Трак ен» фольклор ансамблӗ (ертӳҫи — Антонина Никонорова), Мускаври «Ентеш» фольклор ансамбьлӗ (ертӳҫи — Алевтина Тельцова), Пушкӑртстанри «Мерчен» фолькор ансамблӗ (ертӳҫи — Людмила Романова).
-0.7 °C