Куславккари Н.И. Лобачевский ячӗллӗ музейра «Человек, сломавший пространство» (чӑв. Уҫлӑха уҫнӑ ҫын) курав уҫӑлӗ. Кун пирки Чӑваш Енӗн Культура министерстви пӗлтернӗ.
Сӑмах май каласан, музей-ҫуртра ӗнер культура министрӗ Светлана Каликова пулнӑ.
Музей-ҫурт Николай Лобачевский вырӑс математикӗ 1848-1856 ҫулсенче пурӑннӑ ҫуртра вырнаҫнӑ. 1994 ҫулта унта музей уҫнӑ. Вӑл федераци пӗлтерӗшлӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗ тата истори палӑкӗ шутланать.
Икӗ ҫул каялла унта «Уҫлӑха уҫнӑ ҫын» проекта пурнӑҫлама тытӑннӑ. Экспозицие кӑҫалхи раштав уйӑхӗн 1-мӗшӗ тӗлне уҫӗҫ.
Музея техника енчен пуянлатма федераци бюджетӗнчен 5 миллион тенкӗ, республика бюджетӗнчен 10 миллион тенкӗ уйӑрнӑ.
Кадастр учёчӗпе ӗҫлекенсем пӗлтернӗ тӑрӑх, темле калӑпӑшлӑ ҫурт та пур.
Утӑ уйӑхӗнче акӑ, сӑмахран, Чӑваш Енре пурӑнакан пӗр ҫын 13 тӑваткал метр калӑпӑшлӑ ҫурта кадастр учётне тӑратнӑ. Куславккара вара пӗрисен ҫурчӗ виҫӗ хутлӑ. Ӑна хулари Жемчужнӑй (чӑв. Ӗнчӗ) урамӗнче туса лартнӑ. Ҫурт калӑпӑшӗ — 400 тӑваткал метр ытла.
Чи пӗчӗк ҫурт вара Ҫӗнӗ Етӗрне ялӗнче.
Утӑ уйӑхӗнче кадастр учётӗнче пӗтӗмпе 380 ҫурта шута илнӗ. Вӗсенчен чылайӑшӗ — Шупашкар муниципаллӑ округӗнче. Унта 106 ҫурта кадастр учётне тӑратнӑ.
Кадастр учёчӗпе ӗҫлекенсем пӗлтернӗ тӑрӑх, темле калӑпӑшлӑ ҫурт та пур.
Утӑ уйӑхӗнче акӑ, сӑмахран, Чӑваш Енре пурӑнакан пӗр ҫын 13 тӑваткал метр калӑпӑшлӑ ҫурта кадастр учётне тӑратнӑ. Куславккара вара пӗрисен ҫурчӗ виҫӗ хутлӑ. Ӑна хулари Жемчужнӑй (чӑв. Ӗнчӗ) урамӗнче туса лартнӑ. Ҫурт калӑпӑшӗ — 400 тӑваткал метр ытла.
Чи пӗчӗк ҫурт вара Ҫӗнӗ Етӗрне ялӗнче.
Утӑ уйӑхӗнче кадастр учётӗнче пӗтӗмпе 380 ҫурта шута илнӗ. Вӗсенчен чылайӑшӗ — Шупашкар муниципаллӑ округӗнче. Унта 106 ҫурта кадастр учётне тӑратнӑ.
Чӑваш Енре пысӑк этнографи экспедициӗ иртнӗ. Ӑна «Раҫҫей халӑхӗсен этнокультура пуянлӑхӗн объекчӗсене палӑртмалли фольклор экспедицийӗсен ярӑмӗ» проектпа килӗшӳллӗн йӗркеленӗ.
Пирӗн патра Раҫҫейӗн наукӑсен акадмийӗн Урал тӑрӑхӗнчи Гуманитари тӗпчевӗсен институчӗн директорӗ, РАН член-корреспонденчӗ, истори наукисен докторӗ Александр Черных ертсе пыракан ушкӑн республикӑри ултӑ округра: Хӗрлӗ Чутай, Сӗнтӗрвӑрри, Етӗрне, Куславкка, Комсомольски, Канаш — тӑрӑхӗсенче пулнӑ.
Куславккари юсанмалли 5-мӗш колонире ларакан хӗрарӑм ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакан савнийӗпе пӗрлешнӗ.
Вӗсем пӗр-пӗрне тахҫанах килӗштернӗ-мӗн. Пӗр-пӗринчен аякра чухне вара ҫакна тата лайӑхрах ӑнланнӑ. Арҫын отпуска килсен вӗсем пӗрлешнӗ.
Туй туй пекех иртнӗ: хӗр шурӑ кӗпе тӑхӑннӑ, пӳрнисене ылтӑн ҫӗрӗ тӑхантартнӑ, Мендельсон маршӗ янӑранӑ. Колоние чӗнсе илнӗ ЗАГС ӗҫченӗ мӑшӑра ҫырӑнтарнӑ.
Ӗнер каҫхине Ҫӗнӗ Шупашкарти ҫветтуй Николай храмӗн клирикӗн, Чӑваш митрополийӗ кӑларса тӑракан «Турӑ тата ҫын» журналӑн редакторӗн, Геннадий Поляков иерейӑн чӗри тапма пӑрахнӑ. Геннадий атте 70 ҫулта пулнӑ, вӑл чылай вӑхӑт чирленӗ.
Вӑл журнал пуҫарса ярса ӑна 10 ытла ертсе пынӑ, Куславккари тата Шупашкарти храмсенче служба ирттернӗ.
Геннадий аттепе ыран, ҫу уйӑхӗн 13-мӗшӗнче, Ҫӗнӗ Шупашкарти Владимир кнеҫӗн соборӗнче ирхи кӗлӗ хыҫҫӑн (вӑл 7 сехет те 40 минутра пуҫланать) сывпуллашӗҫ.
Куславкка округӗнчи шкул патӗнчи хоккей курупки ванса пӗтни, ӑна юсамалли пирки ҫынсем халӑх тетелӗнче хыпарланӑ.
Хӗллехи вӑхӑтра ӑна пӑр хупланӑ та конькипе ярӑнма май килнӗ. Ванса та ҫуркаланса пӗтнӗ асфальт ҫулла куҫа питех те лайӑх тӑрӑнать.
Хоккей курупкине Кунер ялӗнчи шкул 100 ҫул тултарнӑ тӗле уҫнӑ. Унта ачасем те, аслисем те хаваслансах ҫӳреҫҫӗ.
Чӑваш Республикин Регион управленийӗн центрӗн специалисчӗсем кӑлтӑк пирки вырӑнти тӳре-шарана пӗлтернӗ. Яваплисем халӗ асфальта ҫӗнетнӗ.
Паян Куславкка хулинче иртен-ҫӳрен тӗвесене асӑрханӑ. Вӗсем автовокзал ҫывӑхӗнче ҫул урлӑ каҫнӑ.
Чӗрчунсем хӑйсем кӑна пулман. Вӗсене кӗтӳҫӗ хӑваланӑ. Ҫул урлӑ каҫнӑ саманта водитель видео ӳкерсе «Про Города» ярса панӑ. Урамра утакан ҫак чӗрчунсене курсан ыттисем те – чарӑнура тӑракан ҫынсем, водительсем – тӗлӗннӗ.
Сӑмах май, ҫав тӗвесене Куславккара унччен те ҫынсем асӑрханӑ, питӗ тӗлӗннӗ.
Куславккари арҫынна 13 ҫул та 6 уйӑхлӑха ҫирӗп режимлӑ колонпе ӑсатнӑ. Вӑл пӗлӗш-хӗрарӑмне чӗртсе янӑ.
Пӑтӑрмах пӗлтӗрхи чӳк уйӑхӗн 27-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Ҫав кун арҫын ӳсӗр пулнӑ, хӑй паллакан 33 ҫулти хӗрарӑмпа хирӗҫле тапранса кайнӑ. Ӑна хӑвӑрт хыпса илекен шӗвекпе сапнӑ та чӗррсе янӑ. Хӗрарӑмӑн кӗлетки ытла ҫунса кайнӑ. Суранланса пӗтнӗ хӗрарӑм пульницӑра вилсе кайнӑ.
Усалланнӑ арҫынна Чӑваш Енӗн Аслӑ сучӗ 13 ҫул та 6 уйӑхлӑха ҫирӗп режимлӑ колонирен хупса хума йышӑннӑ.
Куславккари Н.И. Лобачевский музей-ҫуртне ҫӗнӗ оборудованипе пуянлатӗҫ.
Музей директорӗ Мария Солдатихина пӗлтернӗ тӑрӑх, пӗлтӗр учреждени музее техника енчен пуянлатмалли конкурса хутшӑннӑ. «Пирӗн заявкӑна Раҫҫейӗн Культура министерстви ырларӗ, 5 миллион тенкӗ укҫа уйӑрса пачӗ», — пӗлтернӗ музей директорӗ.
Унсӑр пуҫне 2024 ҫулта пурлӑхпа техника никӗсне ҫирӗплетме республика хыснинчен 10 млн тенке яхӑн уйӑрса панӑ.
«Ку укҫапа музей сӗтел-пукан, ҫав шутра экспонатсене упрамалли тата кӑтартмалли хатӗрсем, ҫутӑ диодлӑ экран, проектор тата интерактивлӑ киосксем, кирлӗ ытти борудовани тата программа туянӗ», — каласа кӑтартнӑ республикӑн культура министрӗ Светлана Каликова.
+0.3 °C